جمعه 11 محرم 1448
۵ تیر ۱۴۰۵
26 ژوئن 2026

(۱۳۶۱) حکم تراشیدن ریش به‌ سبب امتناع همسر از روابط زناشویی

(۱۳۶۱) سوال: تردیدی نیست که ریش گذاشتن برای مردان، سنت مؤکده می‌باشد؛ اما اگر همسر شخص به وی بگوید: (اگر ریش خود را نتراشی با تو هم‌بستر نشده و نزدیکی نمی‌کنم) چه کاری باید انجام دهد؟ لطفا در این مورد صحبت کنید. شایان ذکر است که من با همسرم دچار همین مشکل شده‌ام. من سعی کردم که او را قانع کنم اما او نمی‌پذیرد.

جواب:

برای مرد، جایز نیست که به خاطر اطاعت از هیچ کسی از فرمان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ سرپیچی کند؛ شخص هرگز نباید به خاطر اطاعت از همسر، مادر، پدر و حاکم از دستور الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ سرپیچی کند زیرا قاعده چنین است که: «لا طاعَةَ لِمَخْلُوقٍ فی مَعصیةِ الخالِق» : (هرگاه فرمان‌برداری از مخلوق، سرپیچی از خالق باشد، هرگز از مخلوق اطاعت نمی‌شود). تراشیدن ریش، حرام و مخالف با سنت و روش رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ، پیامبران قبل از او و روش عموم مسلمانان است؛ در حدیث صحیح آمده است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «خالفوا المجوسَ، وَفِّرُوا اللِّحی، وَحَفُّوا الشَوارِبَ»[۱] : (با مجوسیان مخالفت نمایید؛ ریش را انبوه بگذارید و سبیل را کوتاه کنید). همچنین ثابت است که: «أنه صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم کان عظيم اللحية»[۲] : (رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ریش بزرگی داشت). هارون عَلَيْهِ‌السَّلَام نیز به موسی عَلَيْهِ‌السَّلَام گفت: {يَا ابْنَ أُمَّ لَا تَأْخُذْ بِلِحْيَتِي وَلَا بِرَأْسِي} [طه: ۹۴] : (‌ای فرزند مادرم! سر و ریشم را مگیر). همچنین رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خبر داده‌اند که گذاشتن ریش از فطرت انسان است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ مردمان را بر آن سرشته است. بنابراین تراشیدن ریش برای مرد، حرام می‌باشد؛ حتی اگر در میان مردم رواج داشته باشد. همچنین حتی اگر همسرش این کار را از او بخواهد و حتی اگر همسرش او را تهدید کند که از او شکایت کرده و وی را به دادگاه می‌کشاند؛ حتی اگر به دادگاه بروند نیز دادگاه شرعی که بنا بر دین و شریعت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ حکم صادر می‌کند، به خاطر پایبند بودن مرد به شریعت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم اجازه‌ی انجام هیچ کاری که با زناشویی منافات داشته باشد را به زن نخواهد داد.

در مقام نصیحت و اندرز به این زن می‌گویم: در مورد شوهرش تقوا پیشه سازد، از خشم الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بپرهیزد و او را به انجام کاری که سرپیچی از فرمان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است، دستور ندهد؛ زیرا اگر چنین کند، گناه‌کار خواهد شد حتی اگر شوهرش آن گناه را مرتکب نشود. زیرا این زن مایل است و دوست دارد که شوهرش این گناه را انجام دهد. برای شوهرش نیز جایز نیست که با این درخواست همسرش موافقت کند.


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: من المعروف أن تربية اللحية للرجال سنة مؤكدة، ولكن إذا كانت زوجة الرجل تقول: يجب أن تحلق لحيتك وإلا لا أُمَكَّنك من نفسي، فأرجو أن تتحدثوا عن هذا الموضوع بإمعان، مع العلم أنني في تلك المشكلة مع زوجتي؛ بحيث أقنعتها ولم تقتنع.

فأجاب رحمه الله تعالى: لا يجوز للرجل أن يراعي أحدا بالطاعة في معصية الله؛ فلا يطيع ،زوجته ولا أمه ولا أباه، ولا من ولي عليه في معصية الله أبدا، لأنه لا طاعة لمخلوق في معصية الخالق. وحلق اللحية مُحرَّم مخالف لهدي النبي وهدي الأنبياء من قبله ، وهدي المسلمين عموما، فإنه قد ثبت عن النبي صلى الله عليه وسلم أنه قال: «خالفوا المجوس وفروا اللحى، وحفوا الشوارب». وثبت «أنه كان عظيم اللحية»، وقال هارون لأخيه موسى: ﴿ يَا ابْنَ أُمَّ لَا تَأْخُذْ بِلِحْيَتِي وَلَا بِرَأْسِي ﴾ [طه: ٩٤].

وأخبر الرسول صلى الله عليه وسلم أن إعفاء اللحية من الفطرة التي فطر الناس عليها، فيحرم على الرجل أن يحلق لحيته، حتى وإن اعتاد الناس ذلك، حتى وإن طالبته زوجته بهذا، حتى ولو هددته بأن تشارعه، وهو إذا شارعها فإن المحكمة الشرعية، التي تحكم بشريعة الله لن تُمكنها من أي عمل ينافي الزوجية بسبب هذا التمسك بشريعة النبي صلى الله عليه وسلم.

أما هذه الزوجة فإني أنصحها بأن تتقي الله -عز وجل- في زوجها، وألا تأمره بمعصية الله – عز وجل-، فإنها إذا أمرته بمعصية الله كانت آثمة، وإن لم يفعل المعصية؛ لأنها تحب منه أن يفعلها، وهو لا يجوز له أن يوافقها في ذلك.

مطالب مرتبط:

(۱۳۷۱) حکم بلند کردن ناخن‌ها

چیدن یا کوتاه کردن ناخن‌ها از جمله امور فطری است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بندگانش را بر خوب دانستن آن سرشته و از نظر شرعی نیز آن را برایشان تشریع نموده است...

ادامه مطلب …

(۱۳۶۸) حکم شرعی یکسان‌سازی دو طرف ریش برای رفع عدم تقارن ظاهری

جایز نیست مسلمان، چیزی از ریشش را بتراشد یا کوتاه کند؛ ظاهر این حدیث، عموم را می‌رساند لذا حالتی که در این سؤال مطرح شد را نیز شامل می‌شود مگر این که صورتش را بسیار زشت کند، در این صورت شاید بتوان آن را بررسی کرد...

ادامه مطلب …

(۱۳۴۷) حکم مسواک زدن در اثنای خطبه‌ی جمعه چیست؟

مسواک زدن در میان خطبه‌ی جمعه، انسان را از شنیدن خطبه غافل می‌کند در حالی‌ که گوش فرا دادن به خطبه، واجب است؛ اما اگر مسواک زدن به خاطر گوش دادن به خطبه باشد چنان که مثلا کسی خواب‌آلود باشد و بخواهد برای رفع این حالت، مسواک بزند، اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

(۱۳۶۲) آیا درست است که مقدار ریش به اندازه‌ی یک مشت می‌باشد؟

ریش به اندازه‌ی یک مشت محدود نمی‌شود زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به طور عام دستور به انبوه گذاشتن ریش داده است لذا اندازه‌ی مشخصی ندارد و محدود نمی‌شود. کاری که ابن عمر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا انجام داده، اجتهاد خود ایشان بوده است و نمی‌توان با اجتهاد، نص شرعی را رد کرد...

ادامه مطلب …

(۱۳۶۳) حکم شرع درباره‌ی کوتاه کردن ریش

کوتاه کردن ریش با دستور رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم مخالف است که دستور به بلند گذاشتن ریش داده است...

ادامه مطلب …

(۱۳۵۹) آیا تراشیدن ریش، سرپیچی از فرمان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است؟

تراشیدن ریش، سرپیچی از فرمان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ، خروج از سنت ایشان و پیروی از سنت مجوسیان و مشرکان است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه