یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۹ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

(۱۳۳۷) آیا استنجا و شستن عورت، باید قبل از هر وضو انجام شود؟

(۱۳۳۷) سوال: آیا استنجا و شستن عورت، باید قبل از هر وضو انجام شود یا فقط بعد از قضای حاجت انجام می‌شود؟

جواب:

استنجاء به معنای پاک نمودن محل ادرار یا مدفوع از هرگونه نجاست است. وقتی این نجاست از بدن زدوده شود، عورت شخص، پاک است و نیازی به شست و شوی دوباره نیست مگر این‌ که دوباره ادرار یا مدفوع از آن خارج شود.

بنابراین اگر فردی بعد از طلوع خورشید قضای حاجت نمود و عورتش را با آب شست یا با سنگ پاک نمود (با رعایت شروط شرعی) سپس وقت نماز ظهر رسید و بدون این‌ که عورتش را بشوید وضو گرفت، وضویش درست و این کارش جایز است؛ زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلَاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ وَامْسَحُوا بِرُؤُوسِكُمْ وَأَرْجُلَكُمْ إلَی الکَعْبَینِ} [المائدة: ۶] : (‌ای کسانی ‌که ایمان آورده‌اید! هرگاه خواستید به نماز بایستید، صورت‌هایتان و دستانتان را تا آرنج بشویید. سرهایتان را مسح نمایید و پاهایتان را تا مچ بشویید).

الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در این آیه از شستن عورت نام نبرد؛ این دلالت می‌دهد که وضو فقط خاص همین اعضای چهارگانه است: صورت، دو دست، سر و دو پا؛ اما شستن عورت، سبب دارد یعنی فقط زمانی انجام می‌شود که عورت، دچار نجاست گردد لذا هرگاه محل خروج نجاست از آن نجاست، پاک شود، دیگر نیازی به شست و شوی دوباره ندارد مگر این ‌که دوباره با خروج نجاست، آلوده و نجس گردد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يلزم الاستنجاء عند كل وضوء، أم عند الحدث الأصغر فقط؟

فأجاب رحمه الله تعالى : الاستنجاء هو تطهير المحل القُبل أو هذه الدبر – من التلوث بالنجاسة التي حصلت، فإذا تطهر الإنسان من النجاسة فقد طهر المحل، ولا حاجة إلى إعادة غسله مرة ثانية، إلَّا إذا حصل بول أو غائط مرة أخرى. وعلى هذا فلو أن الإنسان قضى حاجته بعد طلوع الشمس، ثم استنجى، أو استجمر استجمارًا شرعيًّا، ثم حان وقت صلاة الظهر، وتوضأ من غير أن يَغسل فرجه كان ذلك جائزا ، وكان عملًا صحيحًا؛ لأن الله -عز وجل- يقول: ﴿ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلَاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ وَامْسَحُوا بِرُؤُوسِكُمْ وَأَرْجُلَكُمْ إلَی الکَعْبَینِ [المائدة: ٦]

ولم يذكر الله -سبحانه وتعالى- غسل الفرج، فدل هذا على أن الوضوء يختص بهذه الأعضاء الأربعة فقط: الوجه واليدان والرأس والرجلان. وأما غسل الفرج فإنه لسبب ؛ وهو تلوث المحل بالنجاسة، فإذا طَهُرَ المحل من هذه النجاسة لم يحتج إلى إعادة تطهيره مرة أخرى إلا بنجاسة جديدة.

مطالب مرتبط:

(۱۳۲۳) حکم گفتن «سالم باشید» پس از خروج از توالت

هیچ اصل و اساسی ندارد. سلف صالح که بهترین الگو برای ما هستند نیز چنین نکرده‌اند....

ادامه مطلب …

(۱۳۳۶) آیا خروج باد شکم، استنجا را باطل می‌نماید؟

خروج باد شکم، استنجا را واجب نمی‌کند یعنی شستن عورتش را واجب نمی‌کند زیرا چیزی که نیاز به شستن داشته باشد خارج نشده است....

ادامه مطلب …

(۱۳۲۱) قرائت قرآن در دستشویی بدون اختیار

باید دقت کنید که وقتی وارد چنین مکان‌هایی می‌شوید، متوجه باشید که چه می‌گویید و دچار وسوسه نشوید که قرآن بخوانید. چون این کار شایسته نیست

ادامه مطلب …

(۱۳۱۸) بسم الله گفتن قبل از طهارت گرفتن در خلا

بسم الله گفتن هنگام طهارت، چه داخل دستشویی و چه خارج از آن، از پیامبر ثابت نیست. بلکه زمانی مشروع است که کسی قصد ورود به دستشویی را دارد

ادامه مطلب …

(۱۳۲۶) حکم وضو گرفتن در سرویس بهداشتی

وضو گرفتن در سرویس‌های بهداشتی ایرادی ندارد. اما مشکلی که در این هنگام به وجود می‌آید، گفتن بسم الله قبل از وضوست. به متن جواب مراجعه شود

ادامه مطلب …

(۱۳۲۸) آیا وضو گرفتن داخل سرویس بهداشتی جایز است؟

بله، صحیح است که فرد داخل حمام وضو بگیرد و این مسئله زیاد رخ می‌دهد. در صورتی که روشویی داخل سرویس بهداشتی قرار داشته باشد، شخص همان جا وضو می‌گیرد و این کار ایرادی ندارد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه