چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۳ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۱۳۳۶) آیا خروج باد شکم، استنجا را باطل می‌نماید؟

(۱۳۳۶) سوال: آیا خروج باد شکم، استنجا را باطل می‌نماید؟ آیا ضروری است که شخص برای وضو گرفتن، دوباره استنجا کند؟

جواب:

خروج باد شکم، وضو را باطل می‌کند؛ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «لا يَنْصَرِفْ حتَّى يَسْمع صَوْتًا أوْ يَجِدَ رِيحًا»[۱] : (شخص نباید نمازش را رها کند مگر این‌ که صدایی بشنود یا بویی استشمام کند). اما خروج باد شکم، استنجا را واجب نمی‌کند یعنی شستن عورتش را واجب نمی‌کند زیرا چیزی که نیاز به شستن داشته باشد خارج نشده است. بنابراین اگر باد شکم از فرد خارج شود، وضویش باطل است و گرفتن وضو کفایت می‌کند؛ یعنی صورت را بشوید و مضمضه و استنشاق نماید، دستان را تا آرنج بشوید، سر و دو گوش را مسح کند و دو پا را تا مچ بشوید.

در این‌جا باید به نکته‌ای اشاره کنم که از نظر بسیاری از مردم پنهان مانده است؛ برخی افراد قبل از دخول وقت نماز، قضای حاجت نموده و استنجا می‌کنند سپس هرگاه وقت نماز رسید و خواست وضو بگیرد، گمان می‌کند که باید دوباره استنجا کرده و عورتشان را بشویند در حالی که این گمان درست نیست؛ زیرا انسان هرگاه بعد از خارج شدن نجاست، عورتش را بشوید، آن محل پاکیزه می‌شود و دیگر نیازی نیست که دوباره آن را بشوید؛ زیرا هدف از شستن عورت با آب یا پاک کردنش با سنگ (بنا بر شروط شرعی) پاک کردن عورت است؛ وقتی پاک شد دیگر نجس و ناپاک نمی‌گردد مگر این که دوباره مدفوع یا ادرار از آن خارج شود.


[۱] صحیح بخاری: کتاب الوضوء، باب من لم یر الوضوء إلا من المخرجین: من القبل والدبر، شماره (۱۷۷). صحیح مسلم: کتاب الحیض، باب الدلیل علی من تیقن الطهارة، شماره (۳۶۱).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل خروج الريح يفسد الاستنجاء؟ وهل من ضرورة لإعادة الاستنجاء مرة ثانية حتى يتوضأ الشخص؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-:خروج الريح من الدبر ناقض للوضوء؛ لقول النبي -عليه الصلاة والسلام-: «لَا يَنْصَرِفْ حَتَّى يَسْمَعَ صَوْتًا أَوْ يَحِدَ ريحا». لكنه لا يُوجِبُ الاستنجاء، أي: لا يُوجِبُ غسل الفرج – أعني: غسل الدبر-؛ لأنه لم يخرج شيء يستلزم الغسل. وعلى هذا فإذا خرجت ريح انتقض الوضوء، ويكفي الإنسان أن يتوضأ، أي: أن يغسل وجهه مع المضمضة والاستنشاق ويديه إلى المرفقين ورأسه يمسحه، ويمسح أ أذنيه، ويغسل قدميه إلى الكعبين.

وهنا أنبه على مسألة تَخفَى على كثير من الناس، وهي: أن بعض الناس يبول، أو يتغوط، قبل حلول وقت الصلاة، ثم يستنجي، فإذا جاء وقت الصلاة، وأراد الوضوء، فإن بعض الناس يظن أنه لا بد من إعادة الاستنجاء، وغسل الفرج مرة ثانية، وهذا ليس بصواب، فإن الإنسان إذا غسل فرجه بعد خروج ما يخرج منه فقد طَهُرَ المحلِّ، وإذا طَهُرَ فلا حاجة إلى إعادة غسله؛ لأن المقصود من الاستنجاء، أو الاستجمار الشرعي بشروطه المعروفة، تطهير المحل، فإذا طَهُرَ فلن يعود إلى النجاسة إلَّا إذا تجدد الخارج مرة ثانية. 

مطالب مرتبط:

(۱۳۳۲) بردن کاغذ حاوی اسماء الله به مستراح

همراه داشتن اوراقی که احادیث یا اسماء الله الحسنی در آنها نوشته شده در دستشویی، اشکالی ندارد و بیرون گذاشتن آنها نوعی مبالغه است

ادامه مطلب …

(۱۳۱۹) آیا جایز است که انسان در سرویس‌های بهداشتی ذکر الله را بگوید؟

ذکر گفتن الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با زبان در سرویس‌ بهداشتی از نظر جمهور علما، مکروه است؛ اما اگر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را با قلبش یاد و ذکر نمود، ایرادی ندارد و گناهی مرتکب نشده است....

ادامه مطلب …

(۱۳۱۷) حکم گفتن ذکر الله در حمام یا دستشویی

شایسته نیست که انسان، پروردگارش را داخل حمام یا دستشویی ذکر بگوید...

ادامه مطلب …

(۱۳۲۲) صحبت کردن در سرویس‌های بهداشتی

اگر کسی مشغول قضای حاجت نیست، ایرادی ندارد با دیگران صحبت کند. اما اگر در حال قضای حاجت باشد و عورتش نمایان است، نباید صحبت کند

ادامه مطلب …

(۱۳۳۷) حکم طهارت گرفتن برای هر بار وضو گرفتن

استنجا به معنای پاک کردن محل ادرار و مدفوع از هر گونه آلودگی و نجاست است. وقتی این نجاست از بدن زدوده شود، عورتش پاک است و نیازی به شستشوی دوباره نیست

ادامه مطلب …

(۱۳۳۱) بردن برگه‌های حاوی اسم الله به دستشویی

اگر این اوراق در جیبش قرار دارد، اشکالی ندارد و جایز است. زیرا گاهی نیاز به این کار وجود دارد و حتی گاهی ضرورت این را اقتضا می‌کند.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه