پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۱۳۳۶) آیا خروج باد شکم، استنجا را باطل می‌نماید؟

(۱۳۳۶) سوال: آیا خروج باد شکم، استنجا را باطل می‌نماید؟ آیا ضروری است که شخص برای وضو گرفتن، دوباره استنجا کند؟

جواب:

خروج باد شکم، وضو را باطل می‌کند؛ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «لا يَنْصَرِفْ حتَّى يَسْمع صَوْتًا أوْ يَجِدَ رِيحًا»[۱] : (شخص نباید نمازش را رها کند مگر این‌ که صدایی بشنود یا بویی استشمام کند). اما خروج باد شکم، استنجا را واجب نمی‌کند یعنی شستن عورتش را واجب نمی‌کند زیرا چیزی که نیاز به شستن داشته باشد خارج نشده است. بنابراین اگر باد شکم از فرد خارج شود، وضویش باطل است و گرفتن وضو کفایت می‌کند؛ یعنی صورت را بشوید و مضمضه و استنشاق نماید، دستان را تا آرنج بشوید، سر و دو گوش را مسح کند و دو پا را تا مچ بشوید.

در این‌جا باید به نکته‌ای اشاره کنم که از نظر بسیاری از مردم پنهان مانده است؛ برخی افراد قبل از دخول وقت نماز، قضای حاجت نموده و استنجا می‌کنند سپس هرگاه وقت نماز رسید و خواست وضو بگیرد، گمان می‌کند که باید دوباره استنجا کرده و عورتشان را بشویند در حالی که این گمان درست نیست؛ زیرا انسان هرگاه بعد از خارج شدن نجاست، عورتش را بشوید، آن محل پاکیزه می‌شود و دیگر نیازی نیست که دوباره آن را بشوید؛ زیرا هدف از شستن عورت با آب یا پاک کردنش با سنگ (بنا بر شروط شرعی) پاک کردن عورت است؛ وقتی پاک شد دیگر نجس و ناپاک نمی‌گردد مگر این که دوباره مدفوع یا ادرار از آن خارج شود.


[۱] صحیح بخاری: کتاب الوضوء، باب من لم یر الوضوء إلا من المخرجین: من القبل والدبر، شماره (۱۷۷). صحیح مسلم: کتاب الحیض، باب الدلیل علی من تیقن الطهارة، شماره (۳۶۱).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل خروج الريح يفسد الاستنجاء؟ وهل من ضرورة لإعادة الاستنجاء مرة ثانية حتى يتوضأ الشخص؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-:خروج الريح من الدبر ناقض للوضوء؛ لقول النبي -عليه الصلاة والسلام-: «لَا يَنْصَرِفْ حَتَّى يَسْمَعَ صَوْتًا أَوْ يَحِدَ ريحا». لكنه لا يُوجِبُ الاستنجاء، أي: لا يُوجِبُ غسل الفرج – أعني: غسل الدبر-؛ لأنه لم يخرج شيء يستلزم الغسل. وعلى هذا فإذا خرجت ريح انتقض الوضوء، ويكفي الإنسان أن يتوضأ، أي: أن يغسل وجهه مع المضمضة والاستنشاق ويديه إلى المرفقين ورأسه يمسحه، ويمسح أ أذنيه، ويغسل قدميه إلى الكعبين.

وهنا أنبه على مسألة تَخفَى على كثير من الناس، وهي: أن بعض الناس يبول، أو يتغوط، قبل حلول وقت الصلاة، ثم يستنجي، فإذا جاء وقت الصلاة، وأراد الوضوء، فإن بعض الناس يظن أنه لا بد من إعادة الاستنجاء، وغسل الفرج مرة ثانية، وهذا ليس بصواب، فإن الإنسان إذا غسل فرجه بعد خروج ما يخرج منه فقد طَهُرَ المحلِّ، وإذا طَهُرَ فلا حاجة إلى إعادة غسله؛ لأن المقصود من الاستنجاء، أو الاستجمار الشرعي بشروطه المعروفة، تطهير المحل، فإذا طَهُرَ فلن يعود إلى النجاسة إلَّا إذا تجدد الخارج مرة ثانية. 

مطالب مرتبط:

(۱۳۳۵) خروج باد باعث شستن عورت است یا خیر

خروج باد، طهارت را واجب نمی‌کند؛ مگر این ‌که همراه با رطوبت باشد. اما بادی که موجب خیس شدن یا رطوبت نشود، نیاز به شستن عورت ندارد

ادامه مطلب …

(۱۳۲۳) آداب قضای حاجت

در مورد سوال اول، درست نیست که چنین گفته شود. در مورد سوال دوم، ماموم باید شروع به قرائت سوره کند و زمانی که امام قرائت کرد، سکوت کند

ادامه مطلب …

(۱۳۲۰) حکم ذکر نام خدا هنگام تکمیل وضو در فضای سرویس بهداشتی

اگر سنگ روشویی بیرون از توالت و محل قضای حاجت باشد، گفتن ذکر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با زبان نزد آن ایرادی ندارد؛ اما اگر داخل توالت باشد، چنان که قبلا نیز اشاره کردیم نباید ذکر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را در آن جا با زبان بگوید؛ البته در قلبش الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را ذکر و یاد می‌کند و این مسئله ایرادی ندارد....

ادامه مطلب …

(۱۳۲۲) صحبت کردن در سرویس‌های بهداشتی

اگر کسی مشغول قضای حاجت نیست، ایرادی ندارد با دیگران صحبت کند. اما اگر در حال قضای حاجت باشد و عورتش نمایان است، نباید صحبت کند

ادامه مطلب …

(۱۳۲۶) حکم وضو گرفتن در سرویس بهداشتی چیست؟

وضو گرفتن در سرویس‌ بهداشتی، ایرادی ندارد...

ادامه مطلب …

(۱۳۱۷) حکم گفتن ذکر الله در حمام یا دستشویی

شایسته نیست که انسان، پروردگارش را داخل حمام یا دستشویی ذکر بگوید...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه