(۱۲۱۶) سوال: پرسیده‌اند: «کسی که خمر بنوشد، یقینا به آنچه که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر پیامبرانش نازل فرموده، کافر شده است. همچنین کسی که به شرابخواری سلام کند یا دستش را بگیرد، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ عمل چهل سالش را از بین خواهد برد». آیا این حدیث است؟

جواب:

این حدیث نیست و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به ثبوت نرسیده است. اما به اتفاق مسلمانان، نوشیدن خمر حرام است. این اجماع مبتنی بر قرآن و سنت است. الله تَعَالَىٰ می‌فرماید: {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالْأَنْصَابُ وَالْأَزْلَامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ  * إِنَّمَا يُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ فِي الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ وَيَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَعَنِ الصَّلَاةِ فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ} [مائده: ۹۰-۹۱]: (ای کسانی که ایمان آورده‌اید، همانا خمر و قمار و بت‌ها و تیرهای قرعه، پلید و از اعمال شیطان است. پس از آنها اجتناب کنید تا رستگار گردید. همانا شیطان می‌خواهد به وسیله‌ی خمر و قمار بین شما دشمنی و کینه بیفکند و شما را از ذکر الله و نماز بازدارد. پس آیا دست می‌کشید)؟

همچنین از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که فرمودند: «هر مست کننده‌ای حرام است».^[۱] نیز فرمودند: «هر چیزی که خوردنِ یک ظرف بزرگ از آن، آدم را مست کند، خوردنش به اندازه‌ی یک کف دست نیز حرام است».^[۲] همچنین می‌فرمایند: «هر چیزی که زیاد آن مست کننده باشد، کم آن نیز حرام است».^[۳]

بنابراین به اجماع مبتنی بر قرآن و سنت نزد مسلمانان، نوشیدن شراب حرام است و در تحذیر از نوشیدنش آمده که «هر کس در دنیا آن را بنوشد، در آخر آن را نخواهد نوشید».^[۴]

اما در قضیه‌ی سلام کردن به شرابخوار نگریسته می‌شود: اگر دوری جستن از او باعث می‌شود که اصلاح شود و شراب را ول کند، باید از او دوری جست. اما اگر دوری جستن از او باعث شود که او بیشتر به این کار بپردازد، نباید از او دوری جست.

***

[۱] صحیح بخاری: کتاب الأحکام، باب أمر الموالی إذا وجه أمیرین إلی موضع أن یتطاوعا و لا یتعاصیا، حدیث شماره (۶۷۵۱). صحیح مسلم: کتاب الأشربة، باب بیان أن کل مسکر خمر و أن کل خمر حرام، حدیث شماره (۱۷۳۳)، از ابوموسی اشعری رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ با این لفظ: «كُلُّ ‌مُسْكِرٍ حَرَامٌ».

[۲] سنن أبوداود: کتاب الأشربة، باب النهی عن المسکر، حدیث شماره (۳۶۸۷). سنن ترمذی: کتاب الأشربة، باب ما أسکر کثیره فقلیله حرام، حدیث شماره (۱۸۶۶) و می‌گوید: حسن است. آلبانی رَحِمَهُ‌الله نیز آن را صحیح دانسته است. لفظ حدیث چنین است: «مَا أَسْكَرَ الْفَرَقُ مِنْهُ فَمِلْءُ الْكَفِّ مِنْهُ حَرَامٌ».

[۳] سنن أبوداود: کتاب الأشربة، باب النهی عن المسکر، حدیث شماره (۳۶۸۱). سنن ترمذی: کتاب الأشربة، باب ما أسکر کثیره فقلیله حرام، حدیث شماره (۱۸۶۵) و می‌گوید: حسن غریب است. آلبانی نیز آن را صحیح دانسته است. لفظ حدیث چنین است: «مَا أَسْكَرَ كَثِيرُهُ فَقَلِيلُهُ حَرَامٌ».

[۴] صحیح بخاری: کتاب الأشربة، حدیث شماره (۵۲۵۳). صحیح مسلم: کتاب الأشربة، باب بیان أن کل مسکر خمر و أن کل خمر حرام، حدیث شماره (۲۰۰۳)، از عبدالله بن عمر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا با این لفظ: «مَنْ شَرِبَ الْخَمْرَ فِي الدُّنْيَا، ثُمَّ لَمْ يَتُبْ مِنْهَا، حُرِمَهَا في الآخرة».