(۱۱۲۹) سوال: چرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در حدیث قدسی، ثواب روزه را از دیگر عبادت‌ها جدا کرده است؟ ایشان می‌فرماید: «روزه برای من است و من پاداش آن را می‌دهم»؟

جواب:

این یک حدیث قدسی است که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از پروردگارش روایت می‌کند. در این حدیث، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: «تمام اعمال بنی آدم برای خودش می‌باشد. هر نیکی ده برابر می‌شود، به جز روزه. زیرا روزه برای من است و من پاداش آن را می‌دهم».[۱] الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از این جهت آن را خاص خود قرار داد، چون روزه، رازی میان بنده و پروردگار است و جز الله کسی از آن مطلع نیست. توضیح اینکه عبادات دو نوعند: نوعی که ظاهر است؛ به خاطر اینکه قولی یا عملی است.

نوع دیگر پنهانی می‌باشد؛ زیرا به صورت ترک فعل است و جز الله هیچکس از ترک فعل، خبر ندارد. روزه‌دار، خوردن و نوشیدن و شهوت خود را به خاطر الله ترک می‌کند. حتی در جایی که هیچ کس جز الله از او با خبر نیست، روزه‌اش را نمی‌شکند. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به خاطر اینکه اخلاص به طور کامل در روزه آشکار می‌شود، آن را خاص خود قرار داده است.

علما در معنی اینکه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ثواب روزه را به خود نسبت داده، اختلاف دارند. بعضی گفته‌اند: این به معنی گرامی‌داشت و فضیلت روزه است و اینکه چیزی از آن کم نمی‌شود. یعنی اگر انسان به کسی ظلم کند، شخص مظلوم در روز قیامت می‌آید و از نیکی‌های او بر می‌دارد. اما ثواب روزه را نمی‌تواند بردارد. زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ثواب آن را خاص قرار داده و خودش جبران حق مظلوم را می‌کند. اما ثواب روزه، به صورت خالص برای انسان باقی می‌ماند.

***

^[۱]  صحیح بخاری: کتاب الصوم، باب فضل الصوم، حدیث شماره (۱۷۹۵). صحیح مسلم: کتاب الصیام، باب فضل الصیام، حدیث شماره (۱۱۵۱). از ابوهریره رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ با این لفظ: «كُلُّ عَمَلِ ابْنِ آدَمَ لَهُ إِلَّا الصِّيَامَ. ‌فَإِنَّهُ ‌لِي وَأَنَا أَجْزِي بِهِ».