شنبه 15 ذیقعده 1447
۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵
2 می 2026

(۱۰۷۸) شرح حدیث (ماء زمزم لما شرب له)

(۱۰۷۸) سوال: پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «آب زمزم برای هر چیزی است که به نیت آن نوشیده می‌شود».[۱] آیا این برای اولین نیتی است که به خاطر آن نوشیده می‌شود؟ آیا جایز است انسان هنگام نوشیدن این آب، چندین نیت بکند؟

جواب:

سند این حدیث، حسن است. اما آیا مقصود از اینکه پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «آب زمزم برای هر چیزی است که به نیت آن نوشیده می‌شود»، عموم است و اگر کسی این آب را به خاطر تشنگی بنوشد، تشنگی‌اش برطرف می‌شود، یا اگر به خاطر گرسنگی بنوشد، سیر می‌شود؟ یا اگر به نیت عالم شدن بنوشد، عالم می‌شود؟ اگر به خاطر بیماری بنوشد، شفا پیدا می‌کند و غیره؟ یا اینکه باید گفت: نوشیدن آن به خاطر رفع گرسنگی و تشنگی است. بدین معنی که اگر آن را به خاطر تشنگی بنوشی، تشنگی‌ات برطرف می‌شود و اگر به خاطر گرسنگی بنوشی، سیر می‌شوی. اما آیا در مورد چیز دیگری صدق نمی‌کند؟ هر دو احتمال در این حدیث وجود دارد. اما انسان به خاطر پیروی از سنت پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن را می‌نوشد، زیرا خیر تماما در پیروی از سنت پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌باشد.

***


[۱] مسند أحمد: (ج۱، ص۴۴۶، شماره: ۴۲۵۸). ابن ماجه: کتاب المناسک، باب الشرب من زمزم. حدیث شماره: (۳۰۶۲). با این لفظ: «ماءُ زمزمَ لِما شُرِبَ له ».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: «ماء زمزم لما شرب له». فهل هو لأول نِيَّة لَا شُرِب له؟ وهل يجوز أن يجمع الإنسان عدة نِيَّات عند أول شرية له؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: هذا الحديث إسناده حسن، ولكن ما معنى قوله -صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «ماء زمزم لما شرب له»؟ هل المراد العموم، وأن الإنسان إن شربه لعطش صار رَيَّان، أو لجوع صار شبعان، أو لجهل صار عالما، أو لمرض شُفي، أو ما أشبه ذلك؟ أو يقال: إنه لما شرب له فيما يتعلق بالأكل والشرب بمعنى: إن شربته لعطش رويت، والجوع شبعت، دون غيرها؟ هذا الحديث فيه احتمال لهذا ،ولهذا، ولكن الإنسان يشربه اتباعا لسنة -صلى الله عليه وعلى آله وسلم-، وفي اتباع سنة النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- الخير كله.

مطالب مرتبط:

(۱۱۸۶) حدیث دعای هنگام افطار کردن

چنین حدیثی وجود دارد، اما ضعیف است. چون یکی از تابعین به نام معاذ بن زهره آن را از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت می‌کند و به این خاطر، حدیث مرسل است

ادامه مطلب …

(۱۰۶۹) برای مرده دعا بهتر است یا اهدای ثواب

یکی از نکاتی که این حدیث به آن اشاره می‌کند این است که بهتر است برای میت به جای اهدای ثواب، دعای خیر کرد. زیرا حدیث دلالت بر آن دارد.

ادامه مطلب …

(۱۱۰۳) شرح حدیث بازی با سنگریزه در روز جمعه

یکی از مهم‌ترین مقاصد شریعت در نماز جمعه، خطبه و گوش دادن به آن است. پس اگر شخص به بازی با سنگریزه مشغول شود، از این حکمت محروم می‌شود

ادامه مطلب …

(۱۲۴۳) حدیث علی در مورد فراموش کردن حفظ قرآن

این حدیث چنان که اهل علم می‌گویند، صحیح نیست. اما آن چیزی که به حفظ قرآن و بقای آن کمک می‌کند، قرائت دائمی قرآن است

ادامه مطلب …

(۱۱۸۲) فضیلت مردن در شب و روز جمعه

در این زمینه حدیث صحیحی به یاد ندارم. مرگ انسان به اختیار خودش نیست. اگر روز جمعه یا روز دوشنبه بمیرد، به دست خودش نیست

ادامه مطلب …

(۱۱۶۲) کسانی که به خاطر الله یکدیگر را دوست دارند

یکی از آن هفت گروه را «دو مردی که به خاطر الله یکدیگر را دوست دارند: به خاطر آن با هم ملاقات و به خاطر آن از هم جدا می‌شوند» معرفی فرموده است.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه