شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۷۵۴) نوشتن و آویزان کردن قرآن بر دیوار

(۷۵۴) سوال: حکم نوشتن قرآن بر دیوار یا آویزان کردن آیاتی از قرآن کریم چیست؟

جواب:

آویزان کردن قرآن یا نوشتن آن بر روی دیوار جزء سیرت سلف رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم نبوده است. از کسی که نوشته سؤال می‌شود: علت قرآن نوشتنت روی دیوار چه بوده؟ آیا می‌خواهی که مردم آن را بخوانند؟ همه می‌دانند شخصی که در آنجا نشسته، برای این آن آیه را می‌خواند که آن را روی دیوار می‌بیند و برای عبادت آن را نمی‌خواند.

آیا به خاطر تبرک آن را روی دیوار نوشته است؟ تبرک جستن به این صورت، بدعت است.

آیا آن را به عنوان وردی نوشته که از او محافظت می‌کند؟ هیچ نصی وارد نشده که نوشتن قرآن روی دیوار برای حمایت و محافظت، درست باشد.

آیا برای نصیحت است؟ اگر بله، غالبا کسی به آن اهمیتی نمی‌دهد. به عنوان مثال: اگر آیه‌ی: {وَلا يَغْتَبْ بَعْضُكُمْ بَعْضًا} [حجرات: ۱۲]: (و یکدیگر را غیبت نکنید)، آیا کسی که آنجا نشسته، اگر آیه را خواند، از غیبت کردن ترسیده و از آن دست می‌کشد؟ نکته‌ی دیگر اینکه مگر در هر مجلسی، غیبت می‌شود؟ اگر در برخی مجالس، هیچ غیبتی نباشد، فایده‌ی نوشتن این آیه چیست؟ همچنین در صورتی که حاضرین در مجلس هیچ اهمیتی برایشان ندارد که غیبت می‌کنند، این آیه که روی دیوار نوشته شده یا به آن آویزان شده چه سودی برایشان دارد؟

به هر حال برای ما همین کافی است که بگوییم: آویزان کردن قرآن یا نوشتن آن بر روی دیوار، سیرت سلف صالح رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم نبوده و آنچه آخر این امت را اصلاح می‌کند، همان چیزی است که اولِ این امت را اصلاح نمود.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم كتابة القرآن على الجدار، أو تعليق آيات من القرآن الكريم؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: أما تعليق القرآن أو كتابته على الجدران فليس من هدي السلف رضي الله عنهم، وهذا الذي كتبه يُسأل: لماذا كتبته؟ أتريد أن يُقرأ؟ فإن من المعلوم أن الجالس لا يقرؤه إلا على سبيل الفرجة فقط، لا يقرؤه تعبدا.

وهل هو على سبيل التبرك ؟ فالتبرك على هذا الوجه بدعة.

وهل هو على سبيل الحماية على أنه وِرْدُ؟ فكذلك أيضًا لم يرد الاحتماء بالقرآن على هذا الوجه.

وهل هو على سبيل النصيحة؟ فإن الغالب أن الناس لا يهتمون بذلك. ولنضرب لهذا مثلا لو كتب آية ﴿ وَلَا يَغْتَب بَعْضُكُم بَعْضًا ﴾ [الحجرات: ١٢]، هل الجالس إذا قرأ الآية تهيَّب عن الغيبة ووقف؟ ثم هل كل مجلس يكون فيه غيبة؟ إذا كان بعض المجالس ليس فيها غيبة فما الفائدة من كتابة الآية؟ إذا كان أهل المجلس لا يهتمون بالغيبة فإن هذه الآية المكتوبة أو المعلقة لم تنفعهم.

على كل حال يكفينا في هذا أن نقول: تعليق القرآن الكريم على الجدران أو كتابته على الجدران ليس من هدي السلف الصالح، ولن يُصلح آخر هذه الأمة إلا ما أصلح أولها.

مطالب مرتبط:

(۷۵۶) حکم طراحی آیات قرآن چیست؟

(۷۵۶) سوال: بعضی از کسانی که خطشان خوب است، آیه‌ای از قرآن را به گونه‌ای می‌نویسند که انگار مردی دارد نماز می‌خواند. حکم این کار چیست؟ جواب: به نظرم این کار جایز نیست و تکلّف به حساب می‌آید. رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده‌اند: «تکلّف کنندگان هلاک شدند».[۱] نکته‌ی دیگر اینکه نوشتن به عربی با حروف عربی، […]

ادامه مطلب …

(۷۶۰) به زباله انداختن نوارهای قرآن یا حدیث

(۷۶۰) سوال: آیا جایز است نوارهایی که قرآن کریم یا احادیث نبوی در آن ضبط شده را به سطل زباله انداخت؟ اگر جایز نیست، بعد از بی مصرف شدنشان باید با آنها چه کرد؟ جواب: در نوارهایی که در آنها قرآن یا حدیث ضبط شده، هیچ اثر ظاهری از آیات و احادیث در آنها وجود […]

ادامه مطلب …

(۷۵۳) گذاشتن قرآن بر زمین در حال نماز خواندن

(۷۵۳) سوال: حکم گذاشتن قرآن بر زمین در حال نماز خواندن چیست؟ جواب: شکی در این نیست که قرآن کلام الله عزوجل می باشد که به صورت حقیقی آن را تکلم نموده و جبریل امین آن را بر قلب پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نازل نموده و بر هر مسلمانی، احترام به آن واجب است. از این رو […]

ادامه مطلب …

(۷۶۱) آویختن آیات قرآن بر سر در مغازه‌ها

(۷۶۱) سوال: گاها می‌بینیم که برخی از تجار و صاحبان مشاغل، قسمتی از آیات را بر سردر مغازه‌هایشان نصب می‌کنند. مثلا: رستوران‌دار می‌نویسد: {لَئِنْ شَكَرْتُمْ لأَزِيدَنَّكُمْ} [ابراهیم: ۷]: (اگر شکر کنید، شما را زیادتر می‌دهم). نوشیدنی فروش می‌نویسد: {وَسَقَاهُمْ رَبُّهُمْ شَرَابًا طَهُورًا} [انسان: ۲۱]: (و پروردگارشان آنها را نوشیدنی‌ای گوارا می‌چشاند). یا کتاب فروش می‌نویسد: […]

ادامه مطلب …

(۷۵۵) نوشتن بسم الله الرحمن الرحیم روی تخته

(۷۵۵) سوال: حکم نوشتن (بسم الله الرحمن الرحیم) روی تخته سیاه چیست؟ جواب: اگر قرار است چیزی روی تخته سیاه نوشته شود، خوب است. ولی اگر چیزی روی آن نوشته نمی‌شود، دیگر فایده‌ای در نوشتن آن نیست. همچنین در غالب اوقات، وقتی معلم برای تدریس به کلاس می‌آید، تخته سیاه پشت سر او قرار می‌گیرد. […]

ادامه مطلب …

(۷۵۷) در آوردن قصه‌های قرآن به صورت شعر

(۷۵۷) سوال: آیا می‌توان یکی از قصه‌های قرآن مثل قصه‌ی یوسف علیه السلام را به صورت شعر نوشت؟ جواب: قرآن کلام الله بوده و تعظیم آن واجب است. کلام الله، قرآن مجید و قرآن عظیم و قرآن کریم است. پس جایز نیست از طریقه‌ای که الله تعالی آن را نازل کرده، پایین آمد و آن […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه