شنبه 2 شوال 1447
۱ فروردین ۱۴۰۵
21 مارس 2026

(۷۱۵) حضور در زنگ دینی معلم غیر ملتزم

(۷۱۵) سوال: از یکی از کشورهای عربی سوال آمده: مدرسی که دروس دینی را در مدرسه به ما یاد می‌دهد، کسی است که ریشش را تیغ زده و انگشتر طلا به دست می‌کند و در برخی از امور کوتاهی دارد. آیا جایز است در کلاس این معلم شرکت کنم؟

جواب:

جواب این سوال متشکل از دو قسمت است:

قسمت اول: نصیحتی به این معلم دارم و آن هم اینکه تقوای الهی پیشه نماید. زیرا تیغ زدن ریش و پوشیدن انگشتر طلا، حرام است. کوتاهی در انجام برخی از واجبات نیز حرام است. بر او واجب است که خود را جزء علمایی قرار ندهد که از علمشان سودی نبرده‌اند. همچنین بر او واجب است در قبال کسانی که از او علم یاد می‌گیرند تقوا پیشه کند. چون ممکن است این دانش آموزان راه او را بروند. علم را می‌آموزند، ولی دانسته، نافرمانی الله می‌کنند. پس بر این معلم واجب است که خود را محاسبه کند و بداند به خاطر کارهایی که می‌کند، در مقابل الله تعالی مسئول است.

اما قسمت دوم: در مورد حاضر شدن در کلاس این معلم: اشکالی ندارد از او علم بیاموزی، حتی اگر این گناهان را مرتکب می‌شود. فقط زمانی می‌شود در دروسش حاضر نشد که ترک کردن این شخص و نیاموختن علم از او، سبب اصلاح و استقامت و رجوعش به سوی الله شده و امثال او را از انجام این اعمال بازدارد. در چنین حالتی باید این شخص را ترک کرد و در درس‌هایش حاضر نشد. اما باید خاطر نشان کنم: قبل از اینکه چنین برخوردی با او صورت گیرد، خوب است دانش آموزان او را نصیحت کنند. اگر خودشان نمی‌توانند، از بزرگانی که در منطقه هستند کمک بگیرند تا آنها او را نصیحت کنند. اگر افاده نکرده، موضوع را به مدیریت مدرسه یا دانشکده یا دانشگاهی که در آن تدریس می‌کند انتقال دهند و آنها را از الله عزوجل ترسانده و بگویند: چگونه این شخص را معلم دینی کرده‌اید در حالی که چنین و چنان می‌کند؟

همچنین بر مدیریت مدرسه یا دانشکده یا دانشگاه واجب است چنین کسانی را به عنوان معلم بچه‌های مسلمان قرار ندهند. باید چنین کسانی را نصیحت کرده و آنها را به سوی خیر راهنمایی کنند. اگر هدایت شدند که به نفع خودشان و دیگران است. در غیر این صورت باید آنها را از کادر تدریس اخراج کنند.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من إحدى الدول العربية يُدَرِّسُنا المواد الشرعية مدرس حالق للحية ويلبس خاتما من ذهب ومقصر في بعض الأمور. فهل يجوز لي أن أحضر هذه الدروس في المدرسة؟ أرجو الإجابة مأجورين؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: الإجابة على هذا الجواب تكون من شقين: الشق الأول: إنني أوجه نصيحة إلى هذا المدرس أن يتقي الله في نفسه، لأن حلقه لحيته حرام ولباسه خاتم الذهب حرام، والتقصير في الواجبات حرام، فالواجب عليه أن لا يكون من العلماء الذين لم ينتفعوا بعلمهم، والواجب عليه أن يتقي الله فيمن يتلقون العلم عنه، لأن الذين يتلقون العلم عنه سوف يحذون حذوه إلا أن يشاء الله سوف يفقهون العلم ولكنهم يعصون الله على بصيرة – والعياذ بالله – إلا أن يشاء ربك، فعلى هذا المعلم أن يحاسب نفسه، وأن يعلم أنه مسئول أمام الله -عز وجل- عما صنع.

أما الشق الثاني: فهو أخذ العلم عن هذا فلا بأس بأخذ العلم عنه وإن كان يعمل هذه المعاصي، إلا إذا كان هجره وعدم أخذ العلم عنه يؤدي إلى صلاحه واستقامته ورجوعه إلى الله، وردع أمثاله عن مثل هذا العمل، فحينئذ يهجر ويقاطع ولا يحضر درسه ولكني أقول قبل هذه المعاملة ينبغي للطلبة يوجهوا النصيحة إليه، وإذا كانوا لا يتمكنون من ذلك فليستعينوا بأهل الخير في بلادهم لتوجيه النصح إليه، وإذا لم ينفع فيه ذلك فليرفعوا أمره إلى إدارة المدرسة أو المعهد أو الجامعة التي يدرس فيها، ويُخوِّفُوا هذه الجهة من الله -عز وجل-، ويقولوا لها : كيف يكون هذا الرجل مُدَرِّسًا لنا في العلوم الدينية وهو رجل لا يدين الله – تعالى – في هذا وفي هذا؟

والواجب على إدارة المدرسة أو المعهد أو الكلية أو الجامعة، ألا تجعل مثل هؤلاء المدرسين يُدَرِّسُون أبناء المسلمين، تنصحهم وتدلهم على الخير، فإن اهتدوا فلهم ولغيرهم، وإن لم يهتدوا فالواجب إبعادهم عن حقل التدريس.

مطالب مرتبط:

(۷۰۱) حکم جواب ندادن به سوالات بی ربط به درس

(۷۰۱) سوال: من معلم هستم و بسیار پیش می‌آید که سوال‌های دانش آموزان مرا در حرج می‌اندازد. می‌خواهم بدانم جواب دادن به سوال‌هایی که ربطی به درس ندارد، چه حکمی دارد؟ جواب: اگر شما در کلاس درس هستید، وظیفه‌ی شما نیست که به سوال‌های خارج از درس جواب دهید. بلکه باید به دانش آموز گفته […]

ادامه مطلب …

(۶۶۱) سوال: بهترین کتاب‌های فقهی

(۶۶۱) خانمی پرسیده: من در حال مطالعه‌ی فقه هستم. چه کتاب‌هایی را برای مطالعه به من توصیه می‌کنید؟ جواب: بهترین کتابی که در فقه حنبلی دیده‌ام، کتاب (الروض المربع شرح زاد المستقنع) است که خیر زیاد و علم فراوانی در آن وجود دارد. ولی من به این خانم دانشجو و دیگر دانشجویان توصیه می‌کنم که […]

ادامه مطلب …

(۶۶۵) کتاب مجموع فتاوی شیخ الاسلام ابن تیمیه

(۶۶۵) سوال: نظرتان در مورد کتاب مجموع فتاوی شیخ الاسلام ابن تیمیه چیست؟ جواب: بدون شک این کتاب یکی از بهترین کتاب‌هاست. چون سخنان شخصی عالم و فقیه است. من به برادری که سوال کرده و همچنین شنوندگان توصیه می‌کنم که حتما کتاب‌های شیخ الاسلام ابن تیمیه و شاگرد ایشان، ابن قیم را بخرند. چون […]

ادامه مطلب …

(۷۱۴) حضور زن حائض در مسجد برای استماع سخنرانی

(۷۱۴) سوال: آیا برای زنی که در عادت ماهانه به سر می‌برد جایز است برای گوش دادن به سخنرانی‌های سودمند در مسجد حاضر شود؟ البته در صورتی که مطمئن است جایی را کثیف نمی‌کند و برای کم شدن ناپاکی، وضو هم می‌گیرد؟ نیز با توجه به اینکه مدت زمان عادت ماهانه در بین زنان متفاوت […]

ادامه مطلب …

(۶۵۹) سوال: نظر شما در مورد تفسیر بغوی چیست؟

(۶۵۹) سوال: نظر شما در مورد تفسیر بغوی چیست؟ جواب: تفسیر بغوی تفسیر خوبی است و مشکلی ندارد. اما برادران شنونده را توصیه می‌کنم به کتاب مقدمه‌ی تفسیر، تالیف شیخ الاسلام ابن تیمیه مراجعه کنند. او در این کتاب در مورد تفاسیری که مطالعه کرده، به خوبی سخن گفته است. پس به این کتاب مراجعه […]

ادامه مطلب …

(۷۰۴) کمک درسی به دانشجویان و دانش آموزان

(۷۰۴) سوال: آیا کمک کردن به دانش آموزان در حل تکالیف یا مساعدت و کمک به دانشجویان در تحقیقاتی که دارند، فقط برای اینکه در کارشان به آنها کمکی شده باشد و همچنین برای تشجیع و ترغیبشان و گاهی نیز به خاطر ضیق وقت، تعاون بر نیکی و تقوا به حساب می‌آید؟ جواب: این به […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه