یکشنبه 6 محرم 1448
۳۰ خرداد ۱۴۰۵
21 ژوئن 2026

(۶۹۴) وظیفه کسی که درس دینی خوانده

(۶۹۴) سوال: اگر کسی علم دینی داشته و از یک دانشکده‌ی علوم دینی فارغ التحصیل شده و در حال حاضر مشغول به تدریس در دبیرستان باشد، در صورتی که امام مسجد یا دانشجویان علوم دینی از او تقاضای سخنرانی در مسجد یا در مناسبتی داشته باشند و او نپذیرد و بگوید: همین که در دبیرستان تدریس می‌کنم، کافیست، اشکالی دارد؟ آیا مورد بازخواست قرار می‌گیرد؟

جواب:

شایسته است که انسان برای نشر علمی که الله تعالی به او عطا فرموده، حریص باشد. به خصوص اگر علم دینی باشد که الله تعالی به وسیله‌ی آن هر کس را که بخواهد به دست او هدایت نماید. بر انسان واجب است وقتی از او در مورد چیزی که نسبت به آن علم دارد، سوال شد، اگر ترس از جان ندارد، جواب دهد. به دلیل اینکه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرموده: {وَإِذْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثَاقَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ لَتُبَيِّنُنَّهُ لِلنَّاسِ وَلَا تَكْتُمُونَهُ فَنَبَذُوهُ وَرَاءَ ظُهُورِهِمْ وَاشْتَرَوْا بِهِ ثَمَنًا قَلِيلًا فَبِئْسَ مَا يَشْتَرُونَ} [آل عمران: ۱۸۷]: (و آن گاه را كه الله پيمان مؤكّد از اهل كتاب گرفت كه بايد كتاب را برای مردمان آشكار سازيد و توضيح دهيد و آن را كتمان و پنهان نسازيد. امّا آنان آن را پشت سر افكندند و به بهای اندكی آن را فروختند! چه بد چيزی را خريدند).

پس بر این برادر واجب است که هر وقت از او سوال علمی پرسیده شد، جواب بدهد و بهتر از آن این است که اگر از او خواستند در مسجد درس علمی برگزار کند، بپذیرد. چون این کار هم برای خودش و هم برای اهل آن محل، خیر و مصلحت دارد.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا كان الشخص لديه علم شرعي وهو متخرج من إحدى الكليات الشرعية، ويقوم بالتدريس للصف الثانوي، ويطلب منه جماعة المسجد أو طلبة العلم أن يلقي كلمة أو محاضرة في المسجد أو في مناسبة، لكنه يمتنع ويُصِرُّ على عدم المشاركة في أي درس في المسجد، أو في قاعة أو في غيرها ، هل يؤاخذ على ذلك؟ ويعتذر ويقول: يكفي أنني أدرسُ المواد الشرعية في الثانوية؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: الذي ينبغي للإنسان إذا أعطاه الله علما أن يحرص على بث العلم الذي أعطاه الله بكل وسيلة، لا سيما إذا كان علما شرعياً يهدي الله به على يديه من شاء من عباده، ومن المعلوم أن الإنسان إذا سئل عن علم وجبت عليه الإجابة ما لم يخش ضررًا على نفسه، لأن الله -تعالى- قال: ﴿وَإِذْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثَقَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَبَ لَتُبَيِّنُنَّهُ لِلنَّاسِ وَلَا تَكْتُمُونَهُ، فَنَبَدُوهُ وَرَاءَ ظُهُورِهِمْ وَاشْتَرَوْا بِهِ ثَمَنًا قَلِيلًا فَبِئْسَ مَا يَشْتَرُونَ ﴾ [آل عمران: ۱۸۷].

فالواجب على هذا الأخ الإمام إذا سئل عن علم أن يُبينه، والأفضل إذا طلب منه أن يعطي درسًا بالمسجد أن يستجيب لذلك، لما فيه من الخير والمصلحة له ولأهل القرية.

مطالب مرتبط:

(۷۱۶) تعامل با استاد قائل به نظریه تکامل

(۷۱۶) سوال: من و همکلاسی‌ها از استادمان نزد شما شکایت می‌کنیم. هر وقت سر کلاس آمد، می‌گوید: سلام بر میمون‌ها. وقتی اعتراض می‌کنیم، به فروید استدلال می‌کند و می‌گوید: اصل من و شما از میمون است و نمی‌توان از اصل خود فرار کرد. با این استاد چطور برخورد کنیم؟ البته او بسیار مغرور است و […]

ادامه مطلب …

(۶۹۶) فتوا دادن عالم عقیده در باب فقه

(۶۹۶) سوال: آیا جایز است عالمی که عقیده خوانده، در مسائل فقهی نیز فتوی دهد؟ بر عکس آن چه؟ جواب: برای هیچ کس جایز نیست در مورد مساله‌ای که از آن آگاهی ندارد، فتوا دهد؛ چه این شخص در زمینه‌ای دیگر عالم باشد یا خیر. الله تعالی می‌فرماید: {قُلْ إِنَّمَا حَرَّمَ رَبِّيَ الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ […]

ادامه مطلب …

(۶۷۹) در مورد کتاب «درة الناصحین»

(۶۷۹) سوال: من کتاب «درة الناصحین» را همیشه می‌خواندم که در مورد وعظ و ارشاد و غیره است و از این کتاب متاثر شده‌ام. اما حس می‌کنم چیزهایی در این کتاب دروغ هستند و در این مورد اطمینان حاصل کرده‌ام. نظر شما در مورد این کتاب چیست؟ جواب: نظرم در مورد این کتاب و دیگر […]

ادامه مطلب …

(۶۶۱) سوال: بهترین کتاب‌های فقهی

(۶۶۱) خانمی پرسیده: من در حال مطالعه‌ی فقه هستم. چه کتاب‌هایی را برای مطالعه به من توصیه می‌کنید؟ جواب: بهترین کتابی که در فقه حنبلی دیده‌ام، کتاب (الروض المربع شرح زاد المستقنع) است که خیر زیاد و علم فراوانی در آن وجود دارد. ولی من به این خانم دانشجو و دیگر دانشجویان توصیه می‌کنم که […]

ادامه مطلب …

(۶۶۷) کتاب (الروح) و (حادی الأرواح) از ابن قیم

(۶۶۷) سوال: نظرتان در مورد دو کتاب ابن قیم به نام‌های (الروح) و (حادی الأرواح) چیست؟ جواب: هر دو کتاب‌هایی بزرگ و مفید هستند. در هر دو کتاب، عبرت‌ها و احکام فقهی وجود دارد و هر دو جزء بهترین کتاب‌هایی است که نوشته شده‌اند. خود نویسنده یعنی ابن قیم چنان که همه می‌دانند، شخصی دانشمند […]

ادامه مطلب …

(۶۱۲) بهترین روش طلب علم چگونه است

(۶۱۲) سؤال: برای ما از اهمیت علم شرعی برای طالب علم سخن بگویید و بفرمایید که بهترین راه برای طالب علم چیست؟ در مورد حفظ قرآن کریم، چه چیزی بر او واجب است؟ چگونه می‌توانیم عقیده‌ی اسلامی را بفهمیم، خصوصا اگر شخص تنهاست و به چیزی که او را در فهم اسماء وصفات الله یاری […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه