پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۶۳۸) سوال: روش درست حفظ قرآن چگونه است؟

(۶۳۸) سوال: می‌خواهم هر چقدر از قرآن را که بتوانم، حفظ کنم. از شما تقاضا دارم به من طریقه‌ی صحیح حفظ را نشان دهید تا حفظم قوی شده و آن را فراموش نکنم.

جواب:

بهترین راه برای بقای حفظ قرآن، همان است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آن راهنمایی کرده‌اند:

یک: مواظبت ورزیدن بر تلاوت قرآن. انسان باید هر روز صبح و بعد از ظهر و شب آن را تلاوت نماید. دلیل آن، حدیث رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است: «همواره بر قرائت قرآن مواظبت ورزید. سوگند به ذاتی كه جانم در دست اوست، قرآن سريع‌تر از شتری كه زانويش بسته باشد، می‌گريزد».[۱]

دو: از الله عزوجل بخواهد آن مقداری را که حفظ کرده برایش نگهدارد تا فراموش نکند. زیرا الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: {وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ فَلْيَسْتَجِيبُوا لِي وَلْيُؤْمِنُوا بِي لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ} [بقره: ۱۸۶]: (و هنگامی كه بندگانم از تو درباره‌ی من بپرسند، من نزديكم و دعای دعا كننده را هنگامی كه مرا بخواند، پاسخ می‌گويم. پس آنان هم دعوت مرا بپذيرند و به من ايمان بياورند تا راه يابند).

***

[۱] صحیح مسلم: کتاب المساجد و مواضع الصلاة، باب الأمر بتعهد القرآن، حدیث شماره (۷۹۱). سنن دارمی: کتاب فضائل القرآن، باب فی تعاهد القرآن، حدیث شماره (۳۳۹۱). مسند احمد: مسند عقبة بن عامر الجهنی (۱۷۳۱۷) و مسند ابوموسی الأشعری (۱۹۶۸۵)، از ابوموسی اشعری و عقبة بن عامر جهنی با این لفظ: «تَعَاهَدُوا الْقُرْآنَ، فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَهُوَ أَشَدُّ تَفَلُّتًا مِنَ الإِبِلِ فی عُقُلِهَا».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: أريد أن أحفظ من كتاب الله ما يتيسر، وأريد منكم توجيهي إلى الطريقة الصحيحة حتى يكون حفظي كاملًا لا أنساه؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: من أفضل الطرق لبقاء حفظ الإنسان للقرآن ما أرشد إليه النبي صلى الله عليه وسلم:

أولها: تعاهد القرآن تعاهد قراءته، يقرؤه الإنسان كل يوم في الصباح والمساء وفي الليل، لقول النبي عليه الصلاة والسلام: «تعاهدوا القرآن فوالذي نفسي بيده لهو أشد تفلنا من الإبل في عُقُلِها».

ثانيها: أن يدعو الله سبحانه وتعالى بإمساك القرآن عليه حتى لا يتفلت منه، فإن الله سبحانه وتعالى يقول: ﴿ وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ فَلْيَسْتَجِيبُوا لِي وَلْيُؤْمِنُوا بِي لَعَلَّهُمْ يرْشُدُونَ ﴾ [البقرة: ١٨٦].

مطالب مرتبط:

(۶۸۸) برخی بدعتهای دفن و تعزیه

(۶۸۸) سوال: اینجا رسم است که وقتی یکی از اعضای خانواده وفات کرد، مردم سه روز اول برای عزا جمع می‎‌شوند و قرآن می‌خوانند و هر چقدر بتوانند، ختم می‌کنند. بعد یک جا جمع می‌شوند و یک شیخ یا یکی از زنان دعای ختم قرآن را که از روی کتاب (دعاء ختم القرآن) تالیف احمد […]

ادامه مطلب …

(۶۷۱) کدام یک از این دو کتاب بهتر است؟

(۶۷۱) سوال: الحمدلله کتاب‌های دینی زیادی دارم. از جمله کتاب (ریاض الصالحین) و کتاب (فقه السنة) نوشته‌ی سید سابق که سه جلد است. همچنین اوقات فراغت زیادی دارم که می‌خواهم آن را صرف کار مفید کنم و تصمیم گرفتم در مسائل دینی مطالعه کنم. به نظر شما با کدام یک از این دو کتاب شروع […]

ادامه مطلب …

(۶۹۱) حکم ابلاغ تنها یک حدیث به مردم

(۶۹۱) سوال: آیا کسی که حدیثی از احادیث رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را حفظ نمود، بر او واجب است که آن را به مردم برساند؟ حتی اگر مردم چیزی از او نپرسیده باشند؟ جواب: رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده‌اند: «از من به مردم برسانید حتی اگر یک آیه باشد».[۱] با توجه به این حدیث، وقتی مردم نیاز […]

ادامه مطلب …

(۶۱۷) طلب علم با بالا رفتن سن

(۶۱۷) سوال: ۲۸ سال دارم و تا قبل از آن غرق در گناه بودم. اما به فضل الله هدایت شده و الان به دنبال فراگیری علوم دینی هستم تا از دینم آگاهی پیدا کنم. آیا با توجه به سنم، فرصتی برای طلب علم دارم؟ همچنین با توجه به اینکه تقریبا تمام روز را مشغول کار […]

ادامه مطلب …

(۶۹۴) وظیفه کسی که درس دینی خوانده

(۶۹۴) سوال: اگر کسی علم دینی داشته و از یک دانشکده‌ی علوم دینی فارغ التحصیل شده و در حال حاضر مشغول به تدریس در دبیرستان باشد، در صورتی که امام مسجد یا دانشجویان علوم دینی از او تقاضای سخنرانی در مسجد یا در مناسبتی داشته باشند و او نپذیرد و بگوید: همین که در دبیرستان […]

ادامه مطلب …

(۶۶۵) کتاب مجموع فتاوی شیخ الاسلام ابن تیمیه

(۶۶۵) سوال: نظرتان در مورد کتاب مجموع فتاوی شیخ الاسلام ابن تیمیه چیست؟ جواب: بدون شک این کتاب یکی از بهترین کتاب‌هاست. چون سخنان شخصی عالم و فقیه است. من به برادری که سوال کرده و همچنین شنوندگان توصیه می‌کنم که حتما کتاب‌های شیخ الاسلام ابن تیمیه و شاگرد ایشان، ابن قیم را بخرند. چون […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه