چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۳ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۶۱۸) آیا علوم شرعی منحصر در علوم دینی است؟

(۶۱۸) سوال: آیا آموختن دین فقط منحصر در علوم شرعی است یا علوم دیگری را نیز شامل می‌شود؟

جواب:

علوم دینی زیر مجموعه‌ی علم شرعی هستند، و آموختنِ آنها شرعی است. در این مورد حرفی نیست. اما در مورد یادگیری بقیه‌ی علوم؛ باید دید: اگر در راستای کمک به یادگیری علوم شرعی هستند، به عنوان علوم سودمند به حساب می‌آیند که انسان را در زمنیه‌ی شناخت علوم شرعی تقویت می‌کنند. مثل علم نحو و بلاغت.

اما اگر کمکی به یاد گرفتن علم شرعی نمی‌کند، نگاه می‌کنیم: اگر برای پیشبرد دنیا، سودمند باشد، اما سودش به دیگران نرسد، آموختنش مباح است. اما اگر منفعت آن شامل دیگران نیز بشود، آموختنش مطلوب است.

اما در صورتی که جزء علوم مضرّ باشد، آموختنش حرام است و اگر علمیست که سود و ضرری ندارد، در این صورت آموختنش بیهوده است و شایسته است انسان عاقل، از آن آموختن آن اجتناب نماید.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل في سؤاله هل تعلم العلم الشرعي يقتصر على المواد الشرعية فقط، أم يدخل في ذلك بعض العلوم؟ أرجو منكم الإفادة في سؤالي؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: العلوم الشرعية داخلة في العلم الشرعي، وتعلمها تعلم شرعي لا إشكال في هذا، أما بقية العلوم فينظر: إن كانت تعين على العلم الشرعي فإنها من العلوم النافعة التي ينتفع بها الإنسان في التقوي على معرفة العلوم الشرعية مثل علم النحو والبلاغة.

وإن كانت لا تساعد على العلوم الشرعية نظرنا: إن كانت نافعة في الدنيا فهي من الأمور المباحة إن كان النفع لا يتعدى للغير، وهي من الأمور المطلوبة إن كان النفع يتعدى إلى الغير.

وإن كانت ضارة فهي محرمة.

وإن كانت لا ضارة ولا نافعة فهي من اللغو الذي ينبغي للعاقل أن يتجنبه.

مطالب مرتبط:

(۶۲۸) چه کنم؟با پدرم زندگی کنم یا تحصیل؟

(۶۲۸) مردی پرسیده که با پدرش زندگی می‌کند و محل کارش در شهر مجاورشان است و او هر روز تردد می‌کند. می‌گوید: گاهی به این فکر می‌کنم که نزدیک محل کارم جایی را برای سکونت پیدا کنم تا بتوانم در حلقات علمی که در این شهر برگزار می‌شود، شرکت کنم. به من چه نصیحتی می‌کنید؟ […]

ادامه مطلب …

(۷۰۰) آیا جایزه دادن به دانش آموزان پاداش دارد؟

(۷۰۰) سوال: آیا معلمی که به دانش آموزانش جایزه می‌دهد تا تشویق شوند، اجر و ثواب می‌برد؟ جواب: اگر معلم به دانش آموزانش جوایزی می‌دهد که بدین وسیله آنها را به درس خواندن تشویق و ترغیب نموده و ذوق آنها را برای یادگیری بیشتر کند و به خاطر آن با هم مسابقه دهند، حتما ثواب […]

ادامه مطلب …

(۶۸۸) برخی بدعتهای دفن و تعزیه

(۶۸۸) سوال: اینجا رسم است که وقتی یکی از اعضای خانواده وفات کرد، مردم سه روز اول برای عزا جمع می‎‌شوند و قرآن می‌خوانند و هر چقدر بتوانند، ختم می‌کنند. بعد یک جا جمع می‌شوند و یک شیخ یا یکی از زنان دعای ختم قرآن را که از روی کتاب (دعاء ختم القرآن) تالیف احمد […]

ادامه مطلب …

(۶۵۹) سوال: نظر شما در مورد تفسیر بغوی چیست؟

(۶۵۹) سوال: نظر شما در مورد تفسیر بغوی چیست؟ جواب: تفسیر بغوی تفسیر خوبی است و مشکلی ندارد. اما برادران شنونده را توصیه می‌کنم به کتاب مقدمه‌ی تفسیر، تالیف شیخ الاسلام ابن تیمیه مراجعه کنند. او در این کتاب در مورد تفاسیری که مطالعه کرده، به خوبی سخن گفته است. پس به این کتاب مراجعه […]

ادامه مطلب …

(۶۸۹) عدم مطالعه‌ی کتابهای مورد تملّک

(۶۸۹) سوال: من تعداد زیادی کتاب‌های فقه و تفسیر دارم. اما بعضی یا بهتر بگویم، بیشتر آنها را نخوانده‌ام. آیا اگر از آنها استفاده نکنم، گنهکار می‌شوم؟ با آنها چکار کنم؟ با توجه به اینکه عزم کرده‌ام ان شاءالله هر گاه فراغتی پیش آید، مطالعه داشته باشم. نیز وقتی کسی کتابی را بخواهد امانت بگیرد، […]

ادامه مطلب …

(۶۶۶) نظر شیخ ابن عثیمین در مورد چند کتاب مفید

(۶۶۶) سوال: نظر جناب شیخ در مورد کتاب (مختصر تفسیر ابن کثیر) و (فقه السنة) و (ریاض الصالحین) و  (الکبائر) و (قصص الانبیاء) چیست؟ جواب: در ابتدا باید بگویم که رجوع کردن به اصل، بهتر و برتر است. اما اگر حاجت – مثل ضیق وقت یا دیگر اسباب – اقتضا کند که انسان به کتاب‌های […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه