یکشنبه 10 شوال 1447
۹ فروردین ۱۴۰۵
29 مارس 2026

(۵۷۷) حکم شرع در مورد فرقه‌هایی که از مردم بیعت می‌گیرند

(۵۷۷) سوال: برخی افراد هستند که از مردم، بیعت می‌گیرند؛ مانند: طریقه‌ی شاذليه، صوفيه، رفاعيه و بيوميه. آنان در مراسم تولد اوليا و صالحان مانند سیدنا حسين رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ، سیده زينب و سید بدوي و بسیاری دیگر از اولیای نیک الهی، اذکاری می‌گویند. به نظر شما حکم شرع در این باره چیست؟

جواب:

نظرم در مورد تمامی چنین فرقه‌ها، مذاهب و طریقت‌ها، واجب بودن سنجیدن آن‌ها با كتاب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است؛ هر آن‌چه از آن که درست و حق باشد، پذیرفته می‌شد و هر چیزی که نادرست و باطل باشد، رد کردن، عدم اعتبار دادن به آن و عدم تمسک به آن واجب است. طریقت‌هایی که در سؤال مطرح شد نیز باید با كتاب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سنجیده شود و در صورتی که شامل دعا و درخواست از اولیا، مقدم کردن محبت آنان بر محبت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و پیامبرش صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و تعلق و وابستگی به آنان و دعایشان باشد، از جمله شرک است که گاهی شرک اکبر و موجب خروج از دین می‌باشد؛ در نتیجه سودی از این طریقت‌ها نمی‌برند.

توصیه و نصیحتم برای این افراد و دیگران این است که در امور دینی خود به آن‌چه پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحاب و یارانش  رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم بر آن بوده‌اند باز گردند زیرا این بهترین روش است و تنها همین است که نزد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برایشان سودبخش خواهد بود اما چیزهایی که اینان بدان وابسته شده‌اند، هیچ پایه و اساسی ندارد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل هو مصري: نسأل عن الناس الذين يعطون الناس العهود؛ مثل الطرق الشاذلية والصوفية والرفاعية والبيومية، ويقيمون الأذكار في موالد أولياء الله الصالحين؛ مثل سيدنا الحسين والسيدة زينب والسيد البدوي، والكثير من أولياء الله الصالحين. فما حكم الشرع في نظركم – في ذلك؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: الذي نرى في هذه الطرق وغيرها من الطرق والنحل والمذاهب أنه يجب أن تُعرَض على كتاب الله، وسنة رسول الله صلى الله عليه وسلم فما كان منها حقًا قُبِل، وما كان منها باطلا وَجَب رده، وعدم الاعتماد عليه، وعدم التمسك به.

وهذه الطرق التي عددها السائل تنبني على ما أشرنا إليه من وجوب عرضها على كتاب الله وسنة رسول الله صلى الله عليه وسلم، فإذا اشتملت هذه الطرق على دعاء الأولياء، وتقديم محبتهم على محبة الله ورسوله صلى الله عليه وسلم، والتعلق بهم ودعائهم، كان ذلك داخلا في الشرك، وقد يكون شركا أكبر مخرجا عن الملة، فلا ينتفعون بهذه الطرق.

وإن نصيحتي لهم ولغيرهم أن يرجعوا في أمرهم وشئون دينهم إلى ما كان عليه النبي صلى الله عليه وسلم وأصحابه، فإن ذلك هو الخير ، وهو الذي ينفعهم عند الله، وأما هذه الأمور التي يتعلقون بها فإنها لا أصل لها.

مطالب مرتبط:

(۵۸۵) حکم پیروی از مسلک و طریقت صوفیه

بر تو واجب است پیرو سلف صالح باشی، بر پایبندی به منهج و روش آنان حرص بورزی و راه‌ها و روش‌هایی که بدعت و نوآوری است را رها کنی.

ادامه مطلب …

(۵۷۹) حکم شرع در مورد تصوف

دیدگاهم درباره‌ی تصوف، همانند دیدگاهم در مورد سایر بدعت‌هایی است که در اسلام نوآوری شده است؛ تصوفی که مخالف و مغایر با روش رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم باشد، بدعت و گمراهی است که بر مسلمان واجب است از آن دوری کند.

ادامه مطلب …

(۵۷۴) معتزله چه کسانی هستند؟

معتزله، فرقه‌ی بدعت‌گزاری هستند که اعتقادشان درباره‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ، کلام الله و افعال الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ مخالف مذهب اهل سنت و جماعت است؛ رئیس آنان عمرو بن عبيد و واصل بن عطاء هستند.

ادامه مطلب …

(۵۷۳) ضوابط شناخت فرقه‌های گمراه

ضابطه برای شناخت نوع بدعت، ‌ مراجعه به قرآن و سنت است. هر آن‌چه قرآن و سنت دلالت دهند که بدعت کفری است آن بدعت، شخص را از اسلام خارج می‌کند.

ادامه مطلب …

(۵۹۰) حکم طریقت‌ها و مسلک‌های صوفیه

مسئله‌ی طریقت‌ها و مسلک‌هایی که برخی افراد با تبلیغات برای خود از جهت نسب با ادعای انتساب به نسب شريف یا با ادعای کراماتی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شخص وی را به آن اختصاص داده است، بدعت‌گزاری کرده‌اند؛ چنین مردم را فریب داده و چیزی را به دين الله اضافه کرده‌اند که از دین نیست.

ادامه مطلب …

(۵۷۵) صابئه چه کسانی هستند؟

علما رَحِمَهُمُ‌الله درباره‌ی آنان اختلاف نظر دارند؛ برخی گفته‌اند: صابئه بر دینی بوده‌اند و از دین قومشان خارج شده‌اند. برخی دیگر گفته‌اند: صابئه کسانی هستند که ‌دین ندارند.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه