پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۴۵۵) حکم مدح رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در شب دوشنبه و شب جمعه

(۴۵۵) سوال: در شهر ما کسانی هستند که نماز، روزه، حج و زکاتشان را ادا می‌کنند اما هر شب دوشنبه و شب جمعه بعد از نماز عشاء ایستاده حلقه می‌زنند که این کار، حضرت نامیده می‌شود و در چهار مرحله دور می‌زنند؛ پس از هر بار دور زدن، مردی می‌ایستد و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را مدح می‌کند. در دور اول می‌‌گویند: (لا إله إلا الله محمد رسول الله)، در دور دوم می‌گویند‌: (الله دائم باق حيّ)، در دور سوم می‌گویند: (صلّ وسلّم يا الله على النبیّ ومن والاه) و در دور چهارم می‌گویند: (يا لطيف الطف بنا). حكم اسلام در این باره چیست؟

جواب:

این‌ها به ازای آن چه هر شب جمعه و شب دوشنبه انجام می‌دهند، بدعت‌گزار و گمراه هستند؛ زیرا این کار بسیار زشت و ناپسند است که صحابه و تابعین که از آنان به خوبی پیروی نموده‌اند هرگز چنان نکرده‌اند. اگر معتقد باشند که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نزدشان می‌آید و در مجلس آنان حضور پیدا می‌کند گمراهی‌شان شدیدتر و بدتر است. همچنین اگر معتقد باشند که با دور زدن، کعبه را طواف می‌کنند، گمراهی‌شان بدتر و ناپسندتر است زیرا طواف فقط در بيت الله الحرام در مكه انجام می‌شود.

بر این افراد واجب است به درگاه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کنند، از این کارشان دست بکشند و امر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را اجرا نمایند که فرمود: «فعلَيكُم بِسُنَّتِي وَسُنَةِ الخُلَفَاءِ المهدیین الرَّاشِدِينَ، تَمَسَّكُوا بِهَا وَعَضُّوا عَلَيهَا بِالنَّواجِذِ، وَإيَّاكُم وَمُحدَثَاتِ الأمُورِ»: (به روش و سنت من و خلفای راشدین و هدایت‌یافته‌ پایبند باشید؛ به آن چنگ بزنید و آن را با دندان آسیاب به طور محکم بگیرید. شما را از نوآوری‌ها هشدار می‌دهم که از آن دوری کنید) پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از نوآوری‌ها برحذر داشته است و منظور: هر عبادتی است که انسان در اعتقاد، قول و عمل، نوآوری کرده و برای تقرب به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ انجام ‌دهد در حالی ‌که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن را انجام نداده است. البته این عمل از جهت شخص بدعت‌گزار، عبادت است زیرا وی چنین گمان می‌گند اما در اصل، عبادت نیست زیرا بدعت، گمراهی است و عبادت نیست.

***


این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من جمهورية مصر العربية من محافظة شمال سيناء: يوجد في بلدي أناس يصلون ويصومون ويزكون ويحجون، ولكن في كل ليلة اثنين وليلة جمعة بعد صلاة العشاء يعملون دائرة وهم وقوف، وهي ما تسمى بالحضرة، ويعملون فيها أربعة أشواط، وبين كل شوطين يقوم رجل منهم يمدح الرسول والشوط الأول يقولون فيه: لا إله إلا الله محمد رسول الله. والشوط الثاني يقولون فيه الله دائم باق حي. والثالث يقولون فيه: صل وسلم يا الله على النبي ومن والاه والرابع يقولون فيه: يا لطيف الطف بنا. فما حكم الإسلام في ذلك؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: هؤلاء مبتدعون ضالون فيما يحدثونه كل ليلة اثنين وجمعة؛ لأن هذا العمل الذي يقومون به عمل منكر، لم يكن عليه الصحابة رضي الله عنهم ولا التابعون لهم بإحسان، فإذا كانوا يعتقدون أن النبي صلى الله عليه وسلم يأتي إليهم ويحضرهم كان هذا أشد ضلالا، وإن اعتقدوا في طوافهم هذا أنهم يطوفون على كعبة فهذا أشد وأنكر ؛ لأنه لا طواف إلا على بيت الله الحرام في مكة.

والواجب عليهم أن يتوبوا إلى الله تعالى من هذا العمل، وأن يأخذوا بما أمرهم به رسول الله -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- حيث قال: «فَعَلَيْكُمْ بِسُنَّتِي وَسُنَّةِ الْخُلَفَاءِ الْمَهْدِيِّينَ الرَّاشِدِينَ، تَمَسَّكُوا بِهَا وَعَضُوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ، وَإِيَّاكُمْ وَمُحْدَثَاتِ الْأُمُورِ». فقد حذر النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- من محدثات الأمور، أي ما يحدثه الإنسان يتعبد به الله ومحدثات الأمور هي: كل عبادة يتقرب بها الإنسان إلى الله -عز وجل – لم يكن عليها رسول الله صلى الله عليه وسلم سواء كان ذلك في العقيدة أم في القول أم في العمل. وقولي: كل عبادة. هذا باعتبار المبتدع؛ حيث يظنها عبادة، وإلا فإنها ليست بعبادة؛ لأن البدعة ضلالة، وليست عبادة.

مطالب مرتبط:

(۴۴۵) حکم خواندن “دعای پیوند”

این دعاها هیچ اصل و دلیلی در سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ندارد، صحیح نیست و پایبندی به آن‌ برای هیچ کس جایز نیست بلکه انجام آن به عنوان عبادت برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ جایز نیست...

ادامه مطلب …

(۴۳۸) بدعت و انواع آن

بدعت در شرع، یعنی: هر اعتقاد، قول یا عملی که انسان، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را با آن عبادت کند اما در شريعت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ چنان چیزی وجود نداشته باشد....

ادامه مطلب …

(۴۵۳) حکم مدح پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در قالب شعر و قصیده و تخصیص این کار به شب جمعه و دوشنبه

مدح پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم با صفات ستودنی، اخلاق کامل و مراتب والا که در ایشان بوده است، مشروع و درست است. اما مدیحه‌سرایی که با غلو همراه باشد، پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از آن نهی نموده و به هیچ وجه، جایز نیست.

ادامه مطلب …

(۴۵۷) حکم مدح رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم با زدن دف

این عمل، بدعت است و چه بسا مدیحه‌سرایی‌هایشان به حدّ کفر برسد؛ زیرا این مدیحه‌سرایان که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را مدح می‌کنند گاهی ایشان را در جایگاه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و حتی بیشتر قرار می‌دهند.

ادامه مطلب …

(۴۵۹) آیا استفاده از تسبیح (ذکر شمار) بدعت است؟

بهتر است انسان اذکارش را با انگشتان خود شمارش کند زیرا انگشتان طبق فرمایش پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در رستاخیز به سخن می‌آیند و همچنین شمارش اذکار با تسبیح، موجب غفلت انسان از ذکر می‌شود.

ادامه مطلب …

(۴۵۴) حکم کسی که مدیحه‌سرایی برای پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم یا صالحان را تجارتی برای خود قرار داده است

حرام است؛ مدیحه‌سرایی برای پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم دو نوع است: اول: مدحی که سزاوار پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم باشد و در آن غلو و زیاده‌روی نشود؛ دوم: مدحی که درباره‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم باشد و به حد غلو و زیاده‌روی برسد که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم  از آن نهی نموده.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه