یکشنبه 3 شوال 1447
۲ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

(۴۲۳) حکم فروش اسباب‌بازی و عروسک کودکان

(۴۲۳) سوال: من فروشنده‌ی‌ مغازه‌‌ای هستم که اسباب‌بازی و عروسک‌هایی خرید و فروش می‌کند که تصاویر موجودات دارای روح (مانند: عروسک میمون، پرندگان، گربه و… ) بر آن وجود دارد. حکم این کار چیست؟

جواب:

اصل در مورد مجسمه‌های حیوانات، حرام بودن آن است و نگهداری آن برای کودک و بزرگ‌سال نیز جایز نیست و حرام است و چیزی که نگهداری آن حرام باشد خرید و فروشش نیز حرام خواهد بود زیرا هرگاه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ چیزی را حرام گرداند، مبلغ حاصل از خرید و فروش آن‌ را نیز حرام می‌نماید؛ اما برخی علما استفاده از اسباب‌بازی دخترانه (عروسک) برای دختر بچه را اجازه داده‌اند تا به تربیت کردن دختران عادت کند اگر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به او دختری عطا نمود. برخی گفته‌اند: چهره‌ی این عروسک‌ها نباید مانند صورت واقعی یک انسان باشد و نباید دو چشم، بینی، دو لب و چهره داشته باشد مگر این که چند خط باشد. برخی نیز گفته‌اند: ایرادی ندارد که چهره‌ی اسباب‌بازی مانند انسان یا حیوان واقعی باشد زیرا هدف با این و آن به دست می‌آید.

من در این باره سخت‌ نمی‌گیرم و می‌گویم: اگر پدر و مادرها بتوانند برای دخترشان عروسک‌هایی تهیه کنند که چهره‌ی واقعی و مشخص نداشته باشد بهتر است اما عروسک حیوانات مانند: اسب، پرندگان و… اصل بر منع و ناجایز بودن آن و نگهداری آن است که بنابراین خرید و فروش آن نیز جایز نیست.

***


این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا بائع في بقالة يبيع ويشتري في لعب الأطفال، التي تحتوي على صور ذات الروح ؛ مثل القرود والطيور والقطط إلى غير ذلك، فما الحكم في هذا؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الأصل في الصور المجسمة للحيوانات التحريم، وأنه لا يجوز اقتناؤها لا للصغار، ولا للكبار، وإذا لم يجز اقتناؤها لم يجز بيعها وشراؤها؛ لأن الله تعالى إذا حرم شيئًا حرم ثمنه، لكن بعض أهل العلم رخص في اللعب التي تتخذ للبنت الصغيرة؛ من أجل أن تتعود على تربية البنات، فيما لو رزقها الله تعالى بنتا.

فمنهم من قال: إن هذه الصور المرخص فيها يجب ألا تكون على شكل الصورة الحقيقية فلا يكون لها عينان ولا أنف ولا شفتان ولا وجه، إلا مطموسا كالظل. ومنهم من قال: إنه لا بأس أن تكون الصورة التي ستلعببها البنت على شكل الصورة الحقيقية؛ لأن المقصود حاصل بهذا وبهذا.

وأنا لا أشدد في هذه المسألة، فأقول: إن تمكن أولياء البنت الصغيرة أن يأتوا لها بلعب ليس لها وجه بين فهي كالظل فهو أولى وأحسن، أما صور الحيوانات الأخرى كالخيل والطيور وما أشبهها، فالأصل منعها، وعدم جوازها، وجواز اقتنائها، وبناءً عليه لا يجوز بيعها وشراؤها.

مطالب مرتبط:

(۴۲۶) حکم نگهداری عروسک‌های موجودات دارای روح

بهتر است مسلمان از چیزی که شبهه در آن وجود دارد خودداری نماید اما با این وجود، می‌تواند این اسباب‌بازی‌ها و عروسک‌ها را نزد کودکان باقی بگذارد و آن را با آب نرم کند و چهره‌اش را تغییر دهد تا خلقتش تغییر کند و چهره‌ی کاملی نداشته باشد تا کودکان با آن بازی کنند....

ادامه مطلب …

(۴۱۶) حکم ساخت و فروش مجسمه

اگر مجسمه‌ی موجود زنده و دارای روح باشد، حرام است و جایز نیست...

ادامه مطلب …

(۴۰۹) استفاده از اثر انگشت به جای عکس و تصویر

نظرم چنین است که این وسیله نمی‌تواند جایگزین تصویر شود.....

ادامه مطلب …

(۴۲۲) حکم شرعی در مورد اسباب‌بازی کودکان

عروسک‌ و اسباب‌بازی که دارای صورت و هم‌چون انسان یا حیوان واقعی باشد که سر، بینی و چشم داشته باشد و چه بسا حرکت کند، راه برود، صداهایی داشته باشد و... برای کسی که چنین اسباب‌بازی نزد وی وجود دارد واجب است آن تصویر را تغییر دهد...

ادامه مطلب …

(۴۲۴) حکم اسباب‌بازی‌های مخصوص کودکان که مانند مجسمه است

مجسمه و عروسک غیر کودکان مانند: عروسک خرس، شتر، گرگ، شیر و... جایز نیست؛ زیرا فرشتگان به خانه‌ای که در آن تصویر وجود داشته باشد، وارد نمی‌شوند....

ادامه مطلب …

(۴۱۹) نقاشی کردن موجودات زنده‌ی دارای روح

نقاشی و تصویرگری با دست، حرام است و به طور کلی تفاوتی ندارد که ساخت مجسمه یا نقاشی کردن و رنگ آمیزی باشد زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم تصویرگران را لعنت نموده است ....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه