پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۳۴۷) شرک و انواع آن

(۳۴۷) سوال: شرک چیست و انواع آن کدام است؟

جواب:

شرك بدین معنا است که انسان، کسی یا چیزی را به عنوان شریک برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در ربوبيت، الوهيت یا اسماء و صفاتش قرار دهد؛ شرک در ربوبیت یعنی: کسی یا چیزی ‌را به همراه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ خالق و آفریننده‌ای برای این جهان بداند یا او را به عنوان یار و یاور الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در آفرینش بداند. شرک در الوهیت یعنی: کسی یا چیزی ‌را به همراه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ معبود قرار دهد و او را عبادت کند؛ فرقی ندارد آن شریک، وليّ، پیامبر، امير، وزير، سنگ درخت، خورشید یا ماه باشد. شرک در اسماء و صفات یعنی: فرد معتقد باشد که اسماء و صفات الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ همانند صفات مخلوقات است و صفات مخلوق را همانند صفات خالق بداند.

شرک انواع بسیاری دارد؛ مانند: شرک اصغر، شرک اکبر، شرک پنهان و شرک آشکار. چه بسیار خوب است که مسلمان بگوید: «اللهمَ إنّی أَعُوذُ بِكَ أَن أُشرِكَ بِكَ وأنا أعلمُ وأَستَغفِرُكَ لمِا لا أَعلمَ»: (ای الله! به تو پناه می‌برم از این که از روی علم و آگاهی به تو شرک بورزم و برای آن چه نمی‌دانم و ندانسته مرتکب آن شده‌ام از تو طلب آمرزش دارم) زیرا شرك پنهان‌تر از رد پای مورچه‌ی سیاهی است که در شبی تاریک بر سنگی سیاه باشد. بنابراین انسان باید از آن برحذر باشد، اخلاص را از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بخواهد و همیشه به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پناه ببرد و از او یاری بجوید.

***


این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما الشرك، وما أنواعه؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الشرك أن يجعل الإنسان مع الله تعالى شريكا في ربوبيته، أو ألوهيته، أو أسمائه وصفاته.

ففي الربوبية: أن يجعل خالقًا مع الله -عز وجل- لهذا الكون، أو يجعل معينا الله تعالى في خلق هذا الكون.

وفي الألوهية: أن يتخذ إلها مع الله يعبده؛ إما وليا أو نبيًّا، أو أميرًا أو وزيرا، أو حجرًا أو شجرًا، أو شمسا أو قمرًا.

وأما في الأسماء والصفات فأن يعتقد أن أسماء الله وصفاته مماثلة لصفات المخلوقين، ويجعل صفات المخلوق كصفات الخالق.

و أما أنواعه: فمنه الأصغر والأكبر، والأخفى، والأبين. فأنواعه كثيرة.

وما أحسن أن يقول الإنسان: اللهم إني أعوذ بك أن أشرك بك وأنا أعلم، وأستغفرك لما لا أعلم. فإن الشرك أخفى من دبيب النمل على الصفاة السوداء في ظلمة الليل، فليحذر الإنسان منه، وليسأل الله الخلاص، وليلجأ إلى الله تعالى دائما مستعينا به.

مطالب مرتبط:

(۳۶۴) حکم اعتقاد به این که صاحب قبر به زندگان سود یا زیان می‌رساند

این اعمال از شرک اکبر است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن ‌را نمی‌بخشد و بر کسی که مرتکب آن شود حکم نموده است که جاودانه و برای همیشه در دوزخ، مجازات شود...

ادامه مطلب …

(۳۵۸) حکم بیان کلام شرکی هنگام عصبانیت

دعا و درخواست فقط برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است لذا هر کس غير از الله را اعم از جن، فرشته، پیامبر، ولیّ و هر کس یا چیز دیگری رابه دعا فرا بخواند، مشرك است...

ادامه مطلب …

(۳۶۱) حکم برخی از اعمال شرکی

ذبح برای قبر برای تقرب جستن به صاحب قبر، شرک اکبر است که موجب خروج شخص از اسلام می‌شود...

ادامه مطلب …

(۳۵۲) چگونگی محقق ساختن اخلاص نیت در عمل

اخلاص نیت در عمل، چنین است که انسان هر آن‌ چه غیر از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است را از یاد ببرد و تنها انگیزه‌ی او برای عبادت، فرمان‌برداری از دستور الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و تلاش برای کسب پاداش از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و به دست آوردن رضایت او باشد...

ادامه مطلب …

(۳۷۴) حکم سوگند یاد کردن به نام اولیاء

سوگند یا قَسَم خوردن به اولیاء شرك است...

ادامه مطلب …

(۳۷۳) حکم ذبح کردن برای مُردگان

اگر منظور، قربانی برای مرده با هدف تقرب جستن به آن باشد، شرك اكبر و موجب خروج از اسلام است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه