جمعه 7 ربیع‌الثانی 1448
۲۷ شهریور ۱۴۰۵
18 سپتامبر 2026

(۱۸۰) علامات کوچک قیامت

(۱۸۰) سوال: علامت‌های کوچک که باقی‌مانده کدام هستند؟

جواب:

ظاهرا منظور، نشانه‌های قیامت است که بعضی از آن‌ها اتفاق افتاده و بعضی در آینده اتفاق می‌افتد. از جمله نشانه‌های قیامت که به وقوع پیوسته‌، بعثت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به عنوان آخرین پیامبر است؛ زیرا این امر، نمایان‌گر نزدیک بودن پایان دنیا است که همین‌ گونه است زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روزی در آخر روز خطبه خواند و فرمود: : «إنه لم يبق من الدنيا إلا مثل ما بقي من يومكم هذا»۱ : «چیزی از دنیا باقی نمانده؛ مگر همانند آنچه از این روز باقی مانده است» در حالی ‌که خورشید بر فراز نخل‌ها و نزدیک غروب بود.

نشانه‌ی دیگر، پاسخ رسول‌ الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به جبرئیل بود که پرسید: قیامت چه زمانی است؟ فرمود: «ما المسؤول عنها بأعلم من السائل»: «سؤال شونده از سؤال کننده آگاه‌تر نیست» جبرئیل عَلَيْهِ‌السَّلَام  فرمود: مرا از نشانه‌هایش با خبر کن! رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «أن تلد الأمة ربتها، و أن ترى الحفاة العراة العالة رعاء الشاء يتطاولون في البنيان»: «این که کنیز، مادرش را بزاید و این که ببینی پا برهنگان، برهنگان و فقیران که چوپان گوسفندان هستند، در ساختمان‌ سازی از یک‌دیگر سبقت بگیرند»

همچنین انتشار ربا که واقع شده و ربا در بین امت اسلامی بسیار انتشار یافته است.

همچنین خراب شدن احوال و وضعیت مردم که در بسیاری از سرزمین‌های اسلامی، گناهان علنی وجود دارد. از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ عافیت و سلامتی را خواستاریم.

علما رَحِمَهُمُ‌الله درباره‌ی این مسأله کتاب‌های مستقلی نوشته‌اند. گاهی نیز در ضمن کتابی بیان می‌شود که شامل مسائل دیگری نیز هست لذا سؤال کننده را به مراجعه‌ی این کتاب‌ها توصیه می‌کنیم.

***


  1. [تخريج احمد: ٣/١٩؛ تخريج ترمذي: كتاب الفتن، باب ما جاء ما أخبر النبيﷺ أصحابه بما هو كائن إلى يوم القيامة، رقم ٢١٩١] ↩︎

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما هي العلامات الصغرى المتبقية فضيلة الشيخ؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الظاهر أنه يريد علامات الساعة، وفيها ما وقع وفيها ما هو مستقبل، ومن علامات الساعة التي وقعت بعثة النبي صلى الله عليه وسلم و كونه خاتم النبيين، لأن كونه خاتم النبيين يؤذن بقرب انتهاء الدنيا، والأمر كذلك، فإن الرسول صلى الله عليه وسلم خطب الناس ذات يوم في آخر النهار وقال: «إنه لم يبق من الدنيا إلا مثل ما بقي من يومكم هذا» وكانت الشمس على رؤوس النخل، أي: قريبة من الغروب. ومنها ما أشار إليه النبي -عليه الصلاة السلام – حين سأله جبريل قال له: متى الساعة؟ قال: «ما المسؤول عنها بأعلم من السائل» قال له جبريل: أخبرني عن أماراتها ؟ قال النبي صلى الله عليه وسلم: «أن تلد الأمة ربتها، وأن ترى الحفاة العراة العالة رعاء الشاء يتطاولون في البنيان».

و منها: انتشار الربا، وقد وقع وانتشر الربا كثيرا بين الأمة الإسلامية.

ومنها: فساد أحوال الناس، فإن كثيرًا من بلاد المسلمين فيها شر كثير و معاص معلنة، نسأل الله العافية والسلامة.

و قد صنف العلماء -رحمهم الله – في ذلك كتبا مستقلة أحيانًا، وفي ضمن كتاب يشتمل عليها وعلى غيرها أحيانًا أخرى، فنرشد السائل إلى مراجعتها.

مطالب مرتبط:

(۱۸۹) آیا شخص مرده می‌بیند؟

ینایی مرده همانند بینایی وی در دنیا نیست؛ زیرا با مرگش احساس را از دست می‌دهد؛ اما چیزهایی از جهان آخرت را در قبرش می‌بیند....

ادامه مطلب …

(۲۶۱) آیا انسان به‌ خاطر اشتباهات و گناهانش بازخواست و مجازات می‌شود در حالی که برایش مقدر شده؟

بله، انسان به خاطر گناهانش مجازات می‌شود مگر این که گناهی غیر از شرک باشد که تحت مشيت و خواست الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قرار دارد....

ادامه مطلب …

(۲۲۴) چگونگی حاضر شدن نوزاد فوت شده در آخرت

نمی‌دانیم این کودک در روز قیامت چگونه محشور می‌شود؛ ولی ثابت است که مردم در روز قيامت، پا برهنه، لُخت و ختنه نشده، حشر می‌شوند...

ادامه مطلب …

(۲۳۰) ورود مسلمان گناه‌کار به دوزخ و سبب خروجش

احادیث زیادی است که از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت شده که مؤمنان گناه کار وارد دوزخ می‌شوند، در آن به اندازه‌ی گناهانشان عذاب می‌بینند و سپس از آن خارج می‌شوند....

ادامه مطلب …

(۲۶۰) آیا انسان در اعمال خود اختیار دارد؟

وقتی انسان کاری انجام می‌دهد، به اراده و قدرت خود او است و ذاتی که اراده را در وجود انسان آفریده الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است و همان ذاتی است که توانایی و قدرت را در وی قرار داده است....

ادامه مطلب …

(۲۱۸) آیا پل صراط از روی جهنم کشیده شده است؟

پل صراط - همان طور که سؤال کننده بدان اشاره کرد - حق است، اعتقاد به وجود آن نیز واجب است و از جمله چیزهایی است که اهل سنت و جماعت بدان اعتقاد دارند. پلی است که بر روی جهنم نصب شده، از مو باریک‌تر و از شمشیر برنده‌تر است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه