(۱۱۰) سوال: مذهب اهل سنت و جماعت در مورد اسماء و صفات چیست؟ معنای «أمروها كما جاءت» چیست؟

جواب:

مذهب اهل سنت و جماعت در مورد اسماء و صفات، اثبات همان چیزی است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ  در قرآن کریم برای خود اثبات نموده یا از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در سنت مطهرش ثابت شده باشد. بنابراین هرچه از اسماء و صفات الله در قرآن بیان شده، حق و حقیقت است و هرچه روایت صحیحی که از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نقل شده، درست و حقیقت است.

اهل سنت و جماعت، از چهار امر برائت جسته و خودداری می‌کنند: تمثیل، تحریف، تعطیل و تکییف. صفات الله را به صفات مخلوقاتش تشبیه نمی‌کنند، قرآن و سنت را از ظاهر آن با تأویل و تفسیر ناجایز، تحریف و دچار تغییر نمی‌کنند، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را از صفاتی که برای خود اثبات کرده، تعطیل و تهی نمی‌کنند، نصوص را از دلالتی که مقصود الله بوده، تعطیل و نفی نمی‌کنند، چنان که برای صفات مخلوقات، کیفیت تصور می‌شود برای صفات الله کیفیتی یاد نمی‌کنند بلکه ایمان می‌آورند که چیزی مانند الله نیست و او شنوا و بینا است. اهل سنت و جماعت، در کاوش و تفحص پیرامون اسماء و صفات الله، تعمق نمی‌کنند و چیزی که الله و رسولش صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در مورد آن سکوت نموده‌اند و صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم نیز درباره‌ی آن سکوت نموده‌اند سکوت می‌نمایند.

عبارت «أمروها كما جاءت بلا كيف» یعنی (این نصوص را بدون بیان کیفیت و همان طور که وارد شده اثبات کنید) به عبارت دیگر: جلال و شکوه و بزرگی آن را بر همان چیزی که هست، باقی بگذارید و آن‌ چه را بر اثباتش دلالت می‌کند اثبات کنید، کیفیت صفات الله را مانند صفات مخلوقات ندانید، صفات الله را به صفاتی‌ که تصورش می‌کنید، کیفیت ندهید، هرچند مخالف صفت مخلوقات باشد، نباید کیفیت قرار دهید؛ زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ما را از صفات خود با خبر نموده اما در مورد کیفیت آن به ما خبر نداده است.

***