چهارشنبه 19 ذیقعده 1447
۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
6 می 2026

۴۹۲ – حکم سخنانی در عصبانیت مانند: «اگر چنین کرده بودم، چنان می‌شد» یا «لعنت الله بر این مریضی که مرا زمین‌گیر کرده»

۴۹۲ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم اینکه انسان با عصبانیت بگوید: «اگر چنین کرده بودم، چنان می‌شد»، یا بگوید: «لعنت الله بر مریضی که مرا زمین گیر کرده»، چیست؟

جواب دادند: اگر با پشیمانی و عصبانیت از قَدَر بگوید: «اگر چنین کرده بودم، چنان می‌شد»، حرام است، و جایز نیست انسان آن را بر زبان آورد. به دلیل فرموده‌ی رسول الله علیه الصلاة و السلام: «بر آنچه برایت سودمند است، حریص باشد، و از الله استعانت بجوی و از خود عجز نشان نده. اگر چیزی شد، نگو اگر چنین می‌کردم، چنان می‌شد. زیرا گفتنِ «اگر»، در شیطان را باز می‌کند. اما بگو: الله مقدّر فرمود، و هر چه اراده کند، انجام می‌دهد». این چیزی است بر انسان واجب است. واجب است چیزی که به آن دستور داده شده را انجام دهد، و تسلیم قضا و قدر باشد. زیرا هر چه الله خواست، می‌شود، و هر چه نخواهد، نمی‌شود.

اما کار کسی که مریضی و دیگر مصیبت‌هایی را که به او می‌رسد و همه از افعال الله هستند، لعنت می‌کند، از بزرگ‌ترین قباحت‌ها است. زیرا لعنت کردن مرض که یکی از افعال الله است، به مثابه دشنام دادن به الله است. بر کسی که چنین چیزی می‌گوید، واجب است توبه کرده و به دینش باز گردد، و بداند که مرض، به وسیله‌ی قضا و قدر الهی است، و هر مصیبتی که به او می‌رسد، به خاطر کارهای خودش است، و الله به او ظلم نمی‌کند، بلکه اوست که به خود ظلم می‌کند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(492) وسئل فضيلة الشيخ: عن قول الإنسان متسخطاً: “لو أني فعلت كذا لكان كذا”، أو يقول: “لعنة الله على المرض هو الذي أعاقني”؟

فأجاب بقوله: إذا قال: “لو فعلت كذا لكان كذا” ندماً وسخطاً على القدر، فإن هذا محرم ولا يجوز للإنسان أن يقوله، لقول النبي، عَلَيْهِ‌الصَّلَاةُوَالسَّلَام: “احرص على ما ينفعك، واستعن بالله، ولا تعجز، فإن أصابك شيء فلا تقل : لو أني فعلت لكان كذا وكذا، فإن لو تفتح عمل الشيطان، ولكن قل : قد قدر الله وما شاء فعل” (رواه مسلم). وهذا هو الواجب على الإنسان أن يفعل المأمور وأن يستسلم للمقدور، فإنه ماشاء الله كان، ومالم يشأ لم يكن.

وأما من يلعن المرض وما أصابه من فعل الله – عَزَّوَجَلَّ – فهذا من أعظم القبائح ـ والعياذ بالله ـ لأن لعنه للمرض الذي هو من تقدير الله تعالى بمنزلة سب الله ـ سُبْحَانَهُ‌وَتعالى ٰ ـ فعلى من قال مثل هذه الكلمة أن يتوب إلى الله، وأن يرجع إلى دينه، وأن يعلم أن المرض بتقدير الله، وأن ما أصابه من مصيبة فهو بما كسبت يده، وما ظلمه الله، ولكن كان هو الظالم لنفسه.

مطالب مرتبط:

۴۶۷ – منظور از روح و نفْس چیست؟ و فرق بین روح و نفس چیست؟

۴۶۷ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: منظور از روح و نفس چیست؟ همچنین، فرق بین این دو در چیست؟ جواب دادند: غالبا روح به آن چیزی اطلاق می‌شود که دارای حیات است. چه این حیات، حسّی باشد یا معنوی. قرآن، روح نامیده شده. الله تعالی می‌فرماید: {وَكَذَلِكَ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ رُوحًا مِنْ أَمْرِنَا}[۱]، یعنی: {و […]

ادامه مطلب …

۴۹۱ – حکم لعنت کردن شیطان چیست؟

۴۹۱ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم لعنت کردن شیطان چیست؟ جواب دادند: به انسان دستور داده نشده که شیطان را لعنت کند. بلکه دستور دارد که از او پناه برد؛ چنان که الله تعالی می‌فرماید: {وَإِمَّا يَنْزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيْطَانِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ إِنَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ}[۱]، یعنی: {و اگر وسوسه‌ای از سوی شیطان به […]

ادامه مطلب …

۴۳۳ – آیا جایز است شخص به همسرش بگویند: ام المومنین؟

۴۳۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: بعضی مردم به همسرانشان می‌گویند: ام المومنین. آیا این درست است؟ جواب دادند: این حرام است. جایز نیست کسی به زنش بگوید: ام المومنین. زیرا مقتضایش این است که او پیامبر است. زیرا به زنانی ام المومنین گفته می‌شود که زنان پیامبر علیه الصلاة و السلام هستند. آیا […]

ادامه مطلب …

۵۱۶ – حکم این سخن که عده‌ای می‌گویند: «الله می‌داند که چنین و چنان است» چیست؟

۵۱۶ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم این سخن که عده‌ای از مردم می‌گویند: «الله می‌داند که چنین و چنان است»، چیست؟ جواب دادند: گفتن این سخن، بسیار خطرناک است. تا جایی که حتی در کتاب‌های احناف دیده‌ام که اگر کسی در مورد چیزی بگوید: الله می‌داند، و قضیه بر خلاف آن باشد، کافر […]

ادامه مطلب …

۴۹۳ – حکم گفتن «الله برای تو» چیست؟

۴۹۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم گفتن «الله برای تو»، چیست؟ جواب دادند: ظاهرا لفظ «الله برای تو»، از جنس این سخن است: «خوبی‌های او از الله است». اگر از جنس این باشد، گفتنش جایز است و نزد اهل علم و غیره استعمال می‌شود. همچنین در مورد این سخن و سخنانی امثال آن، […]

ادامه مطلب …

۴۴۵ – حکم عباراتی مانند: به نام وطن، به نام ملت، به نام عربیّت

۴۴۵ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم این عبارات چیست: «به نام وطن، به نام ملت، به نام عربیّت»؟ جواب دادند: اگر قصد انسان از این عبارات، این باشد که تعبیری از عرب یا اهل بلد داشته باشد، اشکالی ندارد. اما اگر به قصد تبرک و استعانت باشد، نوعی از شرک به حساب می‌آید، […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه