چهارشنبه 19 ذیقعده 1447
۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
6 می 2026

۴۵۷ – حکم گفتن: «بر تو حرام است که چنین و چنان کنی»

۴۵۷ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم این سخن که برخی مردم می‌گویند، چیست: «بر تو حرام است که چنین و چنان کنی»؟

جواب دادند: چیزی که آن را حرام توصیف می‌کنند، یا از چیزهایی است که الله آن را حرام فرموده؛ مثل اینکه اگر گفتند: حرام است شخصی به حقوق برادرش تجاوز کند، و امثال چنین چیزهایی؛ گفتنِ حرام در مورد چنین چیزهایی، صحیح بوده و مطابق با چیزی است که در شرع آمده است.

اما اگر چیزی باشد که حرام نیست؛ به هیچ عنوان جایز نیست که گفته شود حرام است. حتی اگر فقط مجرد لفظ باشد؛ زیرا ممکن است این تصور را برساند که حلال الله را حرام کرده، یا این گونه به نظر رسد که الله را در قضاء و قدرش، مجبور به کاری کرده است. به طوری که قصدشان از تحریم، تحریم قَدَری باشد. زیرا تحریم یا قدری است و یا شرعی. هر تحریمی که متعلق به فعل الله عز و جل است، تحریم قَدَری، و آنچه متعلق به شرع الله تعالی است، تحریم شرعی است. بر این اساس، چنین کسانی از گفتن این کلام نهی می‌شوند. حتی اگر منظورشان تحریم شرعی نباشد. زیرا حتی تحریم قدری نیز ربطی به آنان ندارد و تنها مختص الله است که هر کاری بخواهد انجام می‌دهد. هر چه را اراده کند به وجود آورد، به وجود می‌آورد، و هر چیزی را که اراده کند منع نماید، منع می‌کند. مهم اینکه سعی کنند از گفتن چنین کلماتی خودداری کرده و از آن دوری نمایند؛ حتی اگر منظورشان از آن، منظور درستی باشد. والله الموفق.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(457) وسئل أيضاً: عن حكم ما درج على ألسنة بعض الناس من قولهم: “حرام عليك أن تفعل كذا وكذا”؟

فأجاب بقوله: هذا الذي وصفوه بالتحريم إما أن يكون مما حرمه الله كما لو قالوا حرام أن يعتدي الرجل على أخيه وما أشبه ذلك فإن وصف هذا الشيء بالحرام صحيح مطابق لما جاء به الشرع.

وأما إذا كان الشيء غير محرم فإنه لا يجوز أن يوصف بالتحريم ولو لفظاً، لأن ذلك قد يوهم تحريم ما أحل الله – عَزَّوَجَلَّ – أو يوهم الحجر على الله – عَزَّوَجَلَّ – في قضائه وقدره بحيث يقصدون بالتحريم التحريم القدري، لأن التحريم يكون قدرياً ويكون شرعياً فما يتعلق بفعل الله – عَزَّوَجَلَّ – فإنه يكون تحريماً قدرياً، وما يتعلق بشرعه فإنه يكون تحريماً شرعياً وعلى هذا فينهى هؤلاء عن إطلاق مثل هذه الكلمة ولو كانوا لا يريدون بها التحريم الشرعي، لأن التحريم القدري ليس إليهم أيضاً بل هو إلى الله – عَزَّوَجَلَّ – هو الذي يفعل ما يشاء فيحدث ما شاء أن يحدث ويمنع ما شاء أن يمنعه، فالمهم أن الذي أرى أنهم يتنزهون عن هذه الكلمة وأن يبتعدوا عنها وإن كان قصدهم في ذلك شيئاً صحيحاً. والله الموفق.

مطالب مرتبط:

۴۳۴ – حکم گفتن: «ای بنده‌ام» یا «ای کنیزم» چیست؟

۴۳۴ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم گفتن: «ای بنده‌ام»، و «ای کنیزم» چیست؟ جواب دادند: گفتن «ای بنده‌ام»، و «ای کنیزم» و امثال آن، دارای دو صورت است: صورت اول: با صیغه‌ی ندا گفته شود. مثلا: ای بنده‌ام، ای‌کنیزم؛ این به خاطر نهیی که از آن شده، جایز نیست. رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: […]

ادامه مطلب …

۴۱۷ – آیا درست است به کسی بگوییم: الله روزگارت را پاینده کند؟

۴۱۷ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: عبارت: «الله روزگارت را پاینده گرداند»، چه حکمی دارد؟ جواب دادند: گفتن: «الله روزگارت را پاینده گرداند»، نوعی اعتداء و تجاوز در دعاست. زیرا دوام ایام، مخالف با فرموده‌ی الله تعالی است: {كُلُّ مَنْ عَلَيْهَا فَانٍ. وَيَبْقَى وَجْهُ رَبِّكَ ذُو الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ}[۱]، یعنی: {همه‌ی کسانی که روی زمین […]

ادامه مطلب …

۴۸۴ – اصطلاح «فکر اسلامی» و «متفکر اسلامی» درست است؟

۴۸۴ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: اصطلاح «فکر اسلامی» و «متفکر اسلامی»، چه حکمی دارد؟ جواب داند: کلمه‌ی «فکر اسلامی» از کلماتی است که از آن تحذیر داده می‌شود. چرا که مقتضای آن، این است که ما اسلام را عبارت از افکاری بدانیم که قابلیت قبول و رد دارند. این خطری بسیار بزرگ است […]

ادامه مطلب …

۵۱۵ – خواندن الله جَلَّ‌جَلَالُهُ با منادای «یا هادی» و «یا دلیل»

۵۱۵ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: نظرتان در مورد سخن برخی مردم که می‌گویند: «یا هادی»، «یا دلیل»، چیست؟ جواب دادند: «یا هادی»، و «یا دلیل»، از اسم‌های الله نیست. اگر قصد انسان از آن، صفت باشد، اشکالی ندارد. چنان که می‌گوید: «ای حرکت دهنده‌ی ابرها»، یا «ای نازل کننده‌ی کتاب»، و صفاتی شبیه […]

ادامه مطلب …

۴۲۵ – حکم این سخن: «الله ماده نیست» چیست؟

۴۲۵ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم این سخن چیست: «الله ماده نیست»؟ جواب دادند: گفتن «الله ماده نیست»، سخنی است منکر؛ زیرا بحث در چنین موضوعی، بدعتی منکر است. هیچ چیز همانند الله تعالی نیست. او اول است و خالق هر چیزی است. این شبیه سوال مشرکان از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است که […]

ادامه مطلب …

۴۶۶ – حکم این سخن چیست: «انسان از دو عنصر تشکیل شده: عنصری از خاک، که همان جسد است، و عنصر دیگر، از الله است که همان روح است»؟

۴۶۶ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم این سخن چیست: انسان از دو عنصر تشکیل شده: عنصری از خاک، که همان جسد است، و عنصر دیگر، از الله است که همان روح است؟ جواب دادند: این سخن احتمال دو معنا را دارد: اول: روح، جزئی از الله است. دوم: خلقت روح از طرف الله […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه