چهارشنبه 22 صفر 1448
۱۴ مرداد ۱۴۰۵
5 آگوست 2026

۴۱۶ – آیا جایز است برخی صفات را برای انسان به کار ببریم مثل: پدر عزیزم، یا برادر بزرگوارم؟

۴۱۶ – آیا اگر وقتی کسی نامه‌ای می‌نویسد، و در آن بگوید: «به پدر عزیزم»، یا «به برادر بزرگوارم»[۱]، اشکالی دارد؟

جواب دادند: اشکالی ندارد. بلکه جایز نیز هست. الله تعالی می‌فرماید: {لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَاعَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ}[۲]، یعنی: {معنی آیه}، و می‌فرماید: {لَهَا عَرْشٌ عَظِيمٌ}[۳]، یعنی: {معنی آیه}، و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «کریم بن کریم، یوسف است». این دلالت دارد که این اوصاف برای الله تعالی و غیر الله تعالی صحیح است. اما متّصف بودن مخلوقات، همانند موصوف بودن الله تعالی به این صفات نیست. زیرا صفات خالق، لایق او، و صفات مخلوق نیز لایق اوست.

اینکه کسی به پدر یا مادرش یا دوستش بگوید: «عزیز»، یعنی تو نزد من محبوب و با ارزشی، و هیچ وقت قصدش صفت عزت نیست که متعلق به الله تعالی است که هیچ کسی نمی‌تواند بر او قاهر شود. بلکه منظورش این است که تو نزد من با ارزش و محبوب و امثال چنین صفاتی است.


[۱] – به عربی: «إلی أخی الکریم».

[۲] – سوره توبه، آیه «۱۲۸».

[۳] – سوره نمل، آیه «۲۳».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(416) وسئل فضيلة الشيخ: إذا كتب الإنسان رسالة وقال فيها : “إلى والدي العزيز” أو “إلى أخي الكريم” فهل في هذا شيء؟

فأجاب بقوله: هذا ليس فيه شيء بل هو من الجائز قال الله تعالى: (لقد جاءكم رسول من أنفسكم عزيز عليه ماعنتم حريص عليكم بالمؤمنين رءوف رحيم) (سورة التوبة، الآية “128”). وقال تعالى: (ولها عرش عظيم) (سورة النمل، الآية “23”). وقال النبي، ﷺ: “إن الكريم ابن الكريم ابن الكريم يوسف”. فهذا دليل على أن مثل هذه الأوصاف تصح لله تعالى ولغيره ولكن اتصاف الله بها لا يماثله شيء من اتصاف المخلوق بها، فإن صفات الخالق تليق به وصفات المخلوق تليق به.

وقول القائل لأبيه أو أمه أو صديقه : “العزيز” يعني أنك عزيز علي غالٍ عندي وما أشبه ذلك، ولا يقصد بها أبداً الصفة التي تكون لله وهي العزة التي لا يقهره بها أحد، وإنما يريد أنك عزيز علي وغالٍ عندي وما أشبه ذلك.

مطالب مرتبط:

۵۰۱ – حکم گفتن: «فلانی دارای مثل اعلی است»، یا «فلانی مثل اعلی بود»، چیست؟

۵۰۱ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم گفتن: «فلانی دارای مثل اعلی[۱] است»، یا «فلانی مثل اعلی بود»، چیست؟ جواب دادند: اگر به صورت مطلق باشد، فقط برای الله جایز است، و برای هیچ کسی غیر از الله جایز نیست. زیرا برترین مثل برای اوست. اما اگر گفت: «فلانی در فلان و بهمان کار، […]

ادامه مطلب …

۴۲۷ – آیا درست است که لفظ جلاله‌ی «الله» و در کنارش نام محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روی دیوارها و کتاب‌ها و جاهای مختلف نوشته می‌شود؟

۴۲۷ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: بسیار مشاهده می‌کنیم که روی دیوارها لفظ جلاله‌ی «الله»، و در کنارش لفظ محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نوشته شده است. یا در قاب‌ها، یا روی کتاب‌ها، یا روی برخی مصاحف نوشته شده است. آیا نوشتن آن در چنین جاهایی درست است؟ جواب دادند: جایگاهش جایگاه درستی نیست. زیرا این کار، […]

ادامه مطلب …

۴۷۰ – توضیح حدیث رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم که فرمودند: «سید، الله است»

۴۷۰ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: جمع بین حدیث عبدالله بن شِخِّیر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ که می‌گوید: «با وفد بنی عامر نزد رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم رفتم. در آنجا گفتیم: شما سید ما هستید. فرمودند: «سید، الله تبارک و تعالی است»، و بین آنچه در تشهد آمده چیست که می‌گوییم:«اللهم صل علی سیدنا محمد، وعلی آل سیدنا […]

ادامه مطلب …

۵۱۲ – آیا گفتن عبارت «خدا نکند» درست است؟

۵۱۲ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: نظرتان در مورد این عبارت چیست: «خدا نکند»؟ جواب دادند: ناپسند می‌دانم که کسی بگوید: «خدا نکند». چون گفتن این حرف، چنین توهمی را به وجود می‌آورد که چه بسا کسی الله را مجبور به چیزی می‌کند. بنا بر این می‌گوید: «خدا نکند». در حالی که الله عز […]

ادامه مطلب …

۴۸۷ – حکم این سخن در مورد شخصی که به تازگی مرده می‌گویند: «الله به او اندیشید»

۴۸۷ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم این سخن چیست که وقتی در مورد شخص که به تازگی مرده، از کسی سوال می‌شود، می‌گوید: «فلان؟ الله به او اندیشید»؟ جواب دادند: اگر منظورش از این سخن، این باشد که الله تعالی او را به یاد آورد، و سپس او را از دنیا برد، چنین […]

ادامه مطلب …

۴۲۸ – جمع بین قول صحابه: «الله و رسولش آگاه‌ترند»، و انكار پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بر مردی که گفت: «آنچه الله و تو بخواهید».

۴۲۸ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: چگونه بین قول صحابه که می‌گفتند: «الله و رسولش آگاه‌ترند»، که با واو عطف آمده و پیامبر نیز اعتراضی به آنها نمی‌کردند، با انکار ایشان صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بر مردی که گفت: «آنچه الله و تو بخواهید» جمع بندی کنیم؟ جواب دادند: گفتنِ «الله و رسولش آگاه‌ترند»، جایز است. زیرا […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه