دوشنبه 27 رمضان 1447
۲۴ اسفند ۱۴۰۴
16 مارس 2026

۳۹۰ – شخصی که در بلاد کفر اسلام می‌آورد ولی مهاجرت نمی‌کند

۳۹۰ – از شیخ سوال شد: مردی مسلمان شده و اسلام و مسلمانان را دوست داشته و از شرک و اهل شرک بیزار است. اما در کشوری باقی مانده که مردمانش از مسلمانان نفرت داشته و با این شخص و با مسلمان سر جنگ دارند. اما ترک وطن بر این شخص شاقّ است و به همین خاطر مهاجرت نمی‌کند. حکم این کار چیست؟

جواب دادند: ماندن در این کشور برای چنین شخصی حرام است و بر او واجب است که مهاجرت کند. اگر انجام نداد، این آیه را در نظر داشته باشد که الله تعالی می‌فرماید: {إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلَائِكَةُ ظَالِمِي أَنْفُسِهِمْ قَالُوا فِيمَ كُنْتُمْ قَالُوا كُنَّا مُسْتَضْعَفِينَ فِي الْأَرْضِ قَالُوا أَلَمْ تَكُنْ أَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةً فَتُهَاجِرُوا فِيهَا فَأُولَئِكَ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَسَاءَتْ مَصِيرًا. إِلَّا الْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الرِّجَالِ وَالنِّسَاءِ وَالْوِلْدَانِ لَا يَسْتَطِيعُونَ حِيلَةً وَلَا يَهْتَدُونَ سَبِيلًا}[۱]، یعنی: {فرشتگان، هنگام قبض روح کسانی که (با ترک هجرت) به خویشتن ستم کردند، می‌گویند: در چه وضعی بودید؟ پاسخ می‌دهند: ما در زمین، مستضعف بودیم. می‌گویند: آیا زمینِ الله پهناور نبود که در آن مهاجرت کنید؟ جایگاهشان دوزخ است و چه بد جایگاهی است! مگر آن دسته از مردان و زنان و کودکان مستضعف و ناتوان که چاره‌ای ندارند و راهی نمی‌یابند}. پس این شخص اگر توانایی هجرت را دارد، بر او واجب است به بلاد اسلامی مهاجرت کند، و بعد از اینکه مهاجرت کرد، محبت کشوری که از آن هجرت کرده از قلبش خارج خواهد شد و رغبتش به ماندن در بلاد اسلامی خواهد بود. اما اینکه از آن کشور که با اسلام و مسلمانان سر جنگ دارند، به خاطر اینکه وطن اول اوست، مهاجرت نمی‌کند، این کار حرام است و برای او جایز نیست در آن کشور بماند.


[۱] – سوره نساء، آیات «۹۷و۹۸».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(390) سئل فضيلة الشيخ: عن رجل أسلم وأحب الإسلام وأهله ويبغض الشرك وأهله، وبقي في بلد يَكْرَهُ أهلها الإسلام ويحاربونه ويقاتلون المسلمين، ولكنه يشق عليه ترك الوطن فلم يهاجر، فما الحكم؟

فأجاب بقوله: هذا الرجل يحرم عليه بقاؤه في هذا البلد ويجب عليه أن يهاجر فإن لم يفعل فليرتقب قول الله تعالى: (إن الذين توفاهم الملائكة ظالمي أنفسهم قالوا فيم كنتم قالوا كنا مستضعفين في الأرض قالوا ألم تكن أرض الله واسعة فتهاجروا فيها فأولئك مأواهم جهنم وساءت مصيراً . إلا المستضعفين من الرجال والنساء والولدان لا يستطيعون حيلة ولا يهتدون سبيلاً) (سورة النساء، الآيتان “97-98”) فالواجب على هذا إذا كان قادراً على الهجرة أن يهاجر إلى بلد الإسلام، وحينئذ سوف ينسلخ من قلبه محبة البلد التي هاجر منها وسوف يرغب في بلاد الإسلام، أما كونه لا يستطيع مفارقة بلد يحارب الإسلام وأهله لمجرد أنها وطنه الأول فهذا حرام ولا يجوز له البقاء فيها.

مطالب مرتبط:

۴۰۰ – حکم آوردن کفار به سرزمین مسلمانان چیست؟

۴۰۰ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم آوردن کفار به جزیره‌ی عربی چیست؟ جواب دادند: می‌ترسم که آوردن کفار به جزیره‌ی عربی، نوعی مشاقات با رسول الله صلی الله علیه و سلم باشد. چه اینکه از ایشان صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در صحیح بخاری روایت است که در هنگام مرض مرگشان فرمودند: «مشرکین را از جزیرة العرب […]

ادامه مطلب …

۴۰۲ – حکم برادر نامیدن کافر چیست؟

۴۰۲ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم برادر نامیدن کافر چیست؟ جواب دادند: به هیچ وجه برای مسلمان حلال نیست کافری را برادر بنامد. – هر نوع کافری که باشد: یهودی باشد یا نصری، یا مجوسی یا ملحد – در هر صورت جایز نیست او را برادر بخواند. پس ای برادر، از چنین تعبیری […]

ادامه مطلب …

۳۸۶ – کسی که می‌گوید جایز نیست یهود و نصاری را تکفیر کنیم

۳۸۶ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: یکی از واعظان در مسجدی از مساجد اروپا تصور می‌کند که جایز نیست یهود و نصاری را تکفیر کرد. حکم این سخن چیست؟ جواب دادند: می‌گویم: سخنی که از این مرد صادر شده، گمراهی بوده، و ممکن است کفر باشد. به این خاطر که یهود و نصاری توسط […]

ادامه مطلب …

۴۰۶ – تشابه به کفار در چه حدی نادرست است؟

۴۰۶ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله در مورد مقیاس تشابه با کفار سوال شد. جواب دادند: مقیاس تشابه این است که شخص مشتبه، کاری را انجام دهد که مخصوص متشبه بِه است. تشابه به کفار این است که مسلمان عملی را که از خصایص کفار است، انجام دهد. اما چیزی که بین مسلمان منتشر باشد، و […]

ادامه مطلب …

۴۰۷ – آیا علت عقب ماندگی مسلمانان، تمسک به دینشان است؟

۴۰۷ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: برخی ادعا می‌کنند علت عقب ماندگی مسلمانان، تمسک به دینشان است. شبهه‌ی آنها در این مورد، غرب است که می‌گویند وقتی خود را از همه‌ی دیانت‌ها آزاد کرد، به این مرحله از تمدن و پیشرفت رسیدند، و چه بسا شبهه‌شان را با باران‌های زیاد و سرسبزی غرب، تقویت […]

ادامه مطلب …

۴۰۳ – آیا جایز است که غیر مسلمان را سوار کرد و تا جایی رساند؟ آیا غذایی که دست کافر به آن خورده می‌شود خورد؟

۴۰۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: وقتی انسان شخص غیر مسلمانان را در راه ببیند، و آن شخص از او بخواهد که او را برساند، چه حکمی دارد؟ آیا خوردن چیزی که دست کافر به آن خورده، درست است؟ جواب: وقتی شخص غیر مسلمانی را در راه دیدی، اشکالی ندارد که او را سوار […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه