سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

۳۸۳ – حکم موالات با کفار چیست؟

۳۸۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم موالات با کفار چیست؟

جواب دادند: موالات با کفار به وسیله‌ی محبت و نصرت و قرار دادن آنها به عنوان همنشین، حرام بوده و به نصّ قرآن کریم از آن نهی شده است: {لَا تَجِدُ قَوْمًا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ يُوَادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ}[۱]، یعنی: {هیچ گروهی را نمی‌یابی که با وجود ایمان به الله و رستاخیز، با کسانی دوستی نمایند که با الله و پیامبرش دشمنی می‌کنند}، و می‌فرماید: {يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا الَّذِينَ اتَّخَذُوا دِينَكُمْ هُزُوًا وَلَعِبًا مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَالْكُفَّارَ أَوْلِيَاءَ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ}[۲]، یعنی: {ای مؤمنان! اهل کتاب و کافرانی را که دینتان را به بازی و ریشخند گرفته‏اند، دوست نگیرید. و تقوای الله پیشه کنید؛ اگر ایمان دارید}، و می‌فرماید: {يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى أَوْلِيَاءَ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ وَمَنْ يَتَوَلَّهُمْ مِنْكُمْ فَإِنَّهُ مِنْهُمْ إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ}[۳]، یعنی: {ای مؤمنان! یهود و نصاری را به دوستی نگیرید. آنان دوستان یکدیگرند. هر کس از شما با آنان دوستی نماید، از جرگه‌ی آنان است. بی گمان الله، گروه ستمکار را هدایت نمی‌کند}

و می‌فرماید: {يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا بِطَانَةً مِنْ دُونِكُمْ لَا يَأْلُونَكُمْ خَبَالًا}[۴]، یعنی: {ای مومنان! از غیرِ خودتان هم‌راز نگیرید. آنان، در فتنه‌انگیزی و تباهیِ شما کوتاهی نمی‌کنند}، و خبر داده که اگر مومنان اولیای یکدیگر نباشند، و کافران، اولیای یکدیگر باشند، و اینها از آنها متمایز باشند، فتنه و فساد بزرگی در زمین خواهد بود.

اصلا شایسته نیست که مومن، به غیر مومن اعتماد کند. هر چقدر که اظهار مودت کرده و نشان دهد که ناصح است. زیرا الله تعالی در مورد آنها می‌فرماید: {وَدُّوا لَوْ تَكْفُرُونَ كَمَا كَفَرُوا فَتَكُونُونَ سَوَاءً}[۵]، یعنی: {آنان دوست دارند که شما نیز همانند آنان کفر بورزید تا (با آنها) یکسان شوید}، و به پیامبرش علیه الصلاة و السلام می‌فرماید: {وَلَنْ تَرْضَى عَنْكَ الْيَهُودُ وَلَا النَّصَارَى حَتَّى تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمْ}[۶]، یعنی: {و یهود و نصاری از تو راضی نخواهند شد تا زمانی که از دین آنها پیروی کنی}. بر مومن واجب است که در اجرای شریعت، بر الله عز و جل اعتماد کرده و سرزنش هیچ سرزنش کننده‌ای او را از کارش باز ندارد، و از دشمنانش نترسد. زیرا الله تعالی فرموده است: {إِنَّمَا ذَلِكُمُ الشَّيْطَانُ يُخَوِّفُ أَوْلِيَاءَهُ فَلَا تَخَافُوهُمْ وَخَافُونِ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ}[۷]، یعنی: {این فقط شیطان است که شما را از دوستانش می‌ترساند؛ پس از آنان نترسید و تنها از من بترسید، اگر به راستی مومنید}، و می‌فرماید: {فَتَرَى الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ يُسَارِعُونَ فِيهِمْ يَقُولُونَ نَخْشَى أَنْ تُصِيبَنَا دَائِرَةٌ فَعَسَى اللَّهُ أَنْ يَأْتِيَ بِالْفَتْحِ أَوْ أَمْرٍ مِنْ عِنْدِهِ فَيُصْبِحُوا عَلَى مَا أَسَرُّوا فِي أَنْفُسِهِمْ نَادِمِينَ}[۸]، یعنی: {بیماردلان را می‌بینی که به (سوی دوستی با) یهود و نصارا می‌شتابند و می‌گویند: «می‌ترسیم آسیب و گزندی به ما برسد». چه بسا الله (برای مسلمانان) پیروزی و فتحی پیش آوَرَد یا از نزد خویش فرمانی (همچون جزیه به نفع مسلمانان) بفرستد و بدین‌سان بیماردلان از آنچه در دل‏هایشان پنهان می‌داشتند، پشیمان شوند و افسوس بخورند.}، و می‌فرماید: {يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْمُشْرِكُونَ نَجَسٌ فَلَا يَقْرَبُوا الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ بَعْدَ عَامِهِمْ هَذَا وَإِنْ خِفْتُمْ عَيْلَةً فَسَوْفَ يُغْنِيكُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ إِنْ شَاءَ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ حَكِيمٌ}[۹]، یعنی: { ای مؤمنان! مشرکان پلیدند و از امسال به بعد نباید به مسجد الحرام نزدیک شوند. و اگر از تنگدستی نگران بودید، چنانچه خواست الله باشد، شما را از فضل خویش بی نیاز می‌گرداند. همانا الله دانای حکیم است}. والله الموفق.


[۱] – سوره مجادله، آیه «۲۲».

[۲] – سوره مائده، آیه «۵۷».

[۳] – سوره مائده، آیه «۵۱».

[۴] – سوره آل عمران، آیه «۱۱۸».

[۵] – سوره نساء، آیه «۸۹».

[۶] – سوره بقره، آیه «۱۲۰».

[۷] – سوره آل عمران، آیه «۱۷۵».

[۸] – سوره مائده، آیه «۵۲».

[۹] – سوره توبه، آیه «۲۸».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(383) وسئل أيضاً: عن حكم موالاة الكفار؟

فأجاب بقوله : موالاة الكفار بالموادة والمناصرة واتخاذهم بطانة حرام منهي عنها بنص القرآن الكريم قال الله تعالى : (لا تجد قوماً يؤمنون بالله واليوم الآخر يوادون من حاد الله ورسوله) (سورة المجادلة، الآية “22”) وقال تعالى: (يا أيها الذين آمنوا لا تتخذوا الذين اتخذوا دينكم هزواً ولعباً من الذين أوتوا الكتاب من قبلكم والكفار أولياء واتقوا الله إن كنتم مؤمنين) (سورة المائدة، الآية “57”) وقال تعالى: (يا أيها الذين آمنوا لا تتخذوا اليهود والنصارى أولياء بعضهم أولياء بعض ومن يتولهم منكم فإنه منهم إن الله لا يهدي القوم الظالمين) (سورة المائدة، الآية “51”).

وقال تعالى: (يا أيها الذين آمنوا لا تتخذوا بطانة من دونكم لا يألونكم خبالاً) (سورة آل عمران، الآية “118”) وأخبر أنه إذا لم يكن المؤمنون بعضهم أولياء بعض والذين كفروا بعضهم أولياء بعض ويتميز هؤلاء عن هؤلاء، فإنها تكون فتنة في الأرض وفساد كبير.

ولا ينبغي أبداً أن يثق المؤمن بغير المؤمن مهما أظهر من المودة وأبدى من النصح فإن الله تعالى يقول عنهم: (ودوا لو تكفرون كما كفروا فتكونون سواء) (سورة النساء، الآية “89”).ويقول سبحانه لنبيه: (ولن ترضى عنك اليهود ولا النصارى حتى تتبع ملتهم) (سورة البقرة، الآية “120”) والواجب على المؤمن أن يعتمد على الله في تنفيذ شرعه، وألا تأخذه فيه لومة لائم، وألا يخاف من أعدائه فقد قال الله تعالى: (إنما ذلكم الشيطان يخوف أولياءه فلا تخافوهم وخافون إن كنتم مؤمنين) (سورة آل عمران، الآية “175”) وقال تعالى : (فترى الذين في قلوبهم مرض يسارعون فيهم يقولون نخشى أن تصيبنا دائرة فعسى الله أن يأتي بالفتح أو أمر من عنده فيصبحوا على ما أسروا في أنفسهم نادمين) (سورة المائدة، الآية “52”).

وقال سبحانه: (يا أيها الذين آمنوا إنما المشركون نجس فلا يقربوا المسجد الحرام بعد عامهم هذا وإن خفتم عيلة فسوف يغنيكم الله من فضله إن شاء إن الله عليم حكيم) (سورة التوبة، الآية “28”) والله الموفق.

مطالب مرتبط:

۳۹۴ – آیا جایز است که به کفار، اول ما سلام کنیم؟ و وقتی سلام کردند، در جواب سلامشان چه بگوییم؟

۳۹۴ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا برای ما جایز است که در سلام به کفار، اول ما سلام کنیم؟ و وقتی آنها به ما سلام کردند، در جواب سلامشان چه بگوییم؟ جواب دادند: برای ما جایز نیست در سلام کردن به آنهایی که از شرق و غرب زمین به نزد ما می‌آیند و […]

ادامه مطلب …

۴۰۰ – حکم آوردن کفار به سرزمین مسلمانان چیست؟

۴۰۰ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم آوردن کفار به جزیره‌ی عربی چیست؟ جواب دادند: می‌ترسم که آوردن کفار به جزیره‌ی عربی، نوعی مشاقات با رسول الله صلی الله علیه و سلم باشد. چه اینکه از ایشان صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در صحیح بخاری روایت است که در هنگام مرض مرگشان فرمودند: «مشرکین را از جزیرة العرب […]

ادامه مطلب …

۳۸۷ – حکم وصف کردن کفار به صدق و امانت و حسن عمل چیست؟

۳۸۷ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم وصف کردن کفار به صدق و امانت و حُسن عمل چیست؟ جواب دادند: این اخلاق اگر صحت داشته باشند، با اینکه دروغ و غدر و خیانتی که در میان آنها وجود دارد، بیشتر از کشورهای مسلمان است، و این چیز واضحی است. اما اگر این اخلاقی که […]

ادامه مطلب …

۳۸۲ – ولاء و براء چیست؟

۳۸۲ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: ولاء و براء چیست؟ جواب دادند: ولاء و براء برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ این است که انسان از هر چه الله از آن بیزار و تبری جسته، بیزاری جوید. چنان که الله تعالی می‌فرماید: {قَدْ كَانَتْ لَكُمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِي إِبْرَاهِيمَ وَالَّذِينَ مَعَهُ إِذْ قَالُوا لِقَوْمِهِمْ إِنَّا بُرَآءُ مِنْكُمْ […]

ادامه مطلب …

۳۹۵ – چگونه جواب سلام و دست دادن غیر مسلمان را بدهیم؟

۳۹۵ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: زمانی که کافری به مسلمان سلام کرد، آیا جوابش را بدهد؟ و وقتی دستش را برای مصافحه دراز کرد، حکمش چیست؟ همچنین چای بردن برای او در حالی که روی صندلی نشسته است، چه حکمی دارد؟ جواب دادند: وقتی کافر به مسلمان سلامی روشن و واضح کرده، بگوید: […]

ادامه مطلب …

۴۱۱ – پاسخ به افرادی که هر کس دعوت به توحید و نهی از بدعت می‌کند را وهابی می‌خوانند

۴۱۱ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: معلمی وجود دارد که مذهب ابوحنیفه رَحِمَهُ‌الله را تدریس می‌کند و به دانش آموزانش تصوف و مدایح نبوی می‌آموزد. یکی از دانش آموزان به او اعتراض کرده است. اما گفته شده: او وهابی است، و وهابی‌ها مدایح نبوی را قبول ندارند. جواب دادند: الحمدلله رب العالمین. و أصلی […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه