جمعه 4 محرم 1448
۲۹ خرداد ۱۴۰۵
19 ژوئن 2026

۳۵۸ – حکم مراسم ختم و تعزیه به مناسبت وفات شخص

۳۵۸ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم گرد هم آیی برای غم و اندوه بر مرگ شخص، چیست؟

جواب دادند: این گرد هم آیی‌ها همه بدعت است. چه سه روز باشد، یا یک هفته و چهل روز. چون وارد نشده که سلف صالح رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم چنین کاری کرده باشند و اگر خیر بود، آنها در این کار بر ما سبقت می‌گرفتند. نیز، به خاطر اینکه ضایع کردن مال و اتلاف وقت است، و چه بسا منکراتی مثل داد و فریاد و نوحه نیز در آن صورت گیرد که در لعنت داخل می‌شوند. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم زنی را که شیون می‌کند و زنی را که به آن گوش می‌دهد، لعنت کرده است.

سپس، اگر این کار از مال میت است – منظورم از یک سوم مال اوست – جنایت در حق اوست، زیرا در کاری غیر از طاعت الله صرف شده، و اگر از اموال ورثه باشد، اگر در میان ورثه، بچه‌های کوچک یا سفیه وجود داشته باشد که طرز استفاده از مال را بلد نیستند، در حق آنان نیز جنایت است. زیرا در مورد اموال مردم باید امین بود؛ نباید جز در مواردی که به نفع آنهاست، از آن مال استفاده کرد، و اگر این مال متعلق به ورثه‌ی عاقل و بالغ که به رشد و تمییز رسیده‌اند، کارشان سفاهت است. زیرا صرف کردن اموال در اموری که انسان را به الله نزدیک نمی‌کند یا شخص در امور دنیوی‌اش از آن نفعی نمی‌برد، سفاهت به شمار می‌آید، و خرج کردن مال در این راه، ضایع کردن آن است، و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از تلف کردن مال نهی فرموده است. والله ولی التوفیق.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(358) وسئل – حَفِظَهُ‌الله تعالى- : عن حكم المآتم ؟

فأجاب قائلاً :المآتم كلها بدعة سواء كانت ثلاثة أيام ، أو على أسبوع ، أو على أربعين يوماً، لأنها لم ترد من فعل السلف الصالح – رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم – ولو كان خيراً لسبقونا إليه ، ولأنها إضاعة مال ، وإتلاف وقت وربما يحصل فيها شيء من المنكرات من الندب والنياحة ما يدخل في اللعن فإن النبي ، ﷺ ، لعن النائحة والمستمعة.

ثم إنه إن كان من مال الميت – من ثلثه أعني – فإنه جناية عليه لأنه صرف له في غير الطاعة ، وإن كان من أموال الورثة فإن كان فيهم صغار أو سفهاء لا يحسنون التصرف فهو جناية عليهم أيضاً ، لأن الإنسان مؤتمن في أموالهم فلا يصرفها إلا فيما ينفعهم ، وإن كان لعقلاء بالغين راشدين فهو أيضاً سفه ، لأن بذل الأموال فيما لا يقرب إلى الله أو لا ينتفع به المرء في دنياه من الأمور التي تعتبر سفهاً ،ويعتبر بذل المال فيها إضاعة له وقد نهى النبي، ﷺ ، عن إضاعة المال ، والله ولي التوفيق .

مطالب مرتبط:

۳۵۹ – حکم قرائت قرآن برای روح میت چیست؟

۳۵۹ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم قرائت قرآن برای روح میت چیست؟ جواب دادند: تلاوت برای روح میت یعنی اینکه قرآن بخواند به نیت اینکه ثوابش به یکی از اموات مسلمین برسد. اهل علم در این مساله بر دو قول اختلاف دارند: اول: غیر مشروع است، و میت در این حال، هیچ نفعی […]

ادامه مطلب …

۳۵۶ – حکم جشن تودیع چیست؟ حکم تعزیه‌ی کافر یا حضور در اعیاد کفار چیست؟

۳۵۶ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم برپا کردن جشنی برای تودیع شخص کافر هنگام به پایان رسیدن کارش، چیست؟ حکم تعزیه‌ی کافر چیست؟ حکم حضور در اعیاد کفار چیست؟ جواب دادند: این سوال متضمن چند مساله است: اول: شکی نیست که برپا کردن جشن تودیع برای کافر، از باب اکرام او یا اظهار […]

ادامه مطلب …

۳۶۳ – آیا ثواب عملی که به میت اهدا می‌شود، به او می‌رسد یا خیر؟

۳۶۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا این فرموده‌ی الله تعالی: {وَأَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسَانِ إِلَّا مَا سَعَى}[۱]، یعنی: {و انسان چیزی جز دستاورد سعی و تلاش (خویش) ندارد}، دلالت بر این دارد که وقتی ثواب عملی به میت اهدا شود، آن ثواب به او نمی‌رسد؟ جواب دادند: منظور از این فرموده‌ی الله تعالی: {وَأَنْ […]

ادامه مطلب …

۳۶۹ – حکم گذاشتن خرما بر روی غذا برای دور کردن حشرات

۳۶۹ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم گذاشتن خرما بر روی غذا به خاطر اینکه حشرات به غذا نزدیک نشوند، چیست؟ جواب دادند: نمی‌دانم که چنین کاری، اصل و اساسی در شرع و یا در واقعیت داشته باشد. زیرا حشرات به سمت چیزی می‌روند که خوششان بیاید. برخی از خرما خوششان می‌آید. به سمت […]

ادامه مطلب …

۳۵۵ – حکم جشن تولد چیست؟

۳۵۵ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم عید تولد چیست؟ جواب دادند: از سوال چنین بر می‌تابد که منظور از عید تولد، جشن تولد گرفتن برای شخص است. هر سال که از تولدش بگذرد، برایش جشنی گرفته و افراد خانواده دور سفره‌ی بزرگ یا کوچکی جمع می‌شوند. نظر من در این مورد این بر […]

ادامه مطلب …

۳۵۰ – حکم جشن گرفتن به مناسبت تولد پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چیست؟

۳۵۰ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم جشن گرفتن به خاطر تولد پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چیست؟ جواب دادند: اولا: شب تولد رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به صورت قطعی مشخص نیست. بلکه برخی از معاصرین ثابت کرده‌اند که در شب ۹ ربیع الاول بوده، نه در شب ۱۲ ربیع الاول. پس بر این اساس، از ناحیه‌ی تاریخی، […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه