سه‌شنبه 21 صفر 1448
۱۳ مرداد ۱۴۰۵
4 آگوست 2026

۳۲۴ – حکم کشیدن تصاویر در مدارس و استفاده از عکس‌ها برای دانش آموزان

۳۲۴ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: در بعضی مدارس از دانش آموز می‌خواهند که تصویر جانداری را بکشد، یا مثلا قسمتی از تصویر مرغ به آنها داده می‌شود، و گفته می‌شود: آن را کامل کنید. گاهی نیز از آنها خواسته می‌شود که تصویر را قیچی کرده و آن را روی کاغذ بچسباند، یا عکسی به او می‌دهند و از او می‌خواهند آن را رنگ آمیزی کند. نظرتان در این باره چیست؟

جواب دادند: آنچه نظر من است، اینکه این کار حرام بوده و مانع شدن از آن، واجب است، و مسئولین آموزش، باید در این باره، امانت را ادا کرده و از این چیزها ممانعت به عمل آورند، و اگر می‌خواهند هوش دانش آموز را بسنجند، می‌توانند بگویند: تصویر ماشین یا درختی یا هر چیز دیگری که دانش آموز می‌داند، را بکش، و از این راه می‌توانند به مقدار ذکاوت و هوش و دقت دانش آموز پی ببرند. این از اموری است که مردم به واسطه‌ی شیطان به آن مبتلا شده‌اند، و گر نه بدون شک در خوب نقاشی کردن، هیچ فرقی بین اینکه تصویر درخت یا ماشین یا قصر را نقاشی کند یا تصویر انسان را بکشد، وجود ندارد.

نظر من این است که بر مسئولین واجب است مانع از این چیزها شوند، و اگر دانش آموز حتما باید چیزی نقاشی کند، حیوانی را نقاشی کند که سر نداشته باشد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(324) سئل فضيلة الشيخ : يطلب من الطالب في بعض المدارس أن يرسم صورة لذات روح ، أو يعطى مثلاً بعض دجاجة ويقال : : أكمل الباقي، وأحياناً يطلب منه أن يقص هذه الصورة ويلزقها على الورق ، أو يعطى صورة فيطلب منه تلوينها فما رأيكم في هذا؟

فأجاب فضيلته بقوله: الذي أرى في هذا أنه حرام يجب منعه ، وأن المسؤولين عن التعليم يلزمهم أداء الأمانة في هذا الباب ، ومنع هذه الأشياء ،وإذا كانوا يريدون أن يثبتوا ذكاء الطالب بإمكانهم أن يقولوا : اصنع صورة سيارة أو شجرة ، أو ما أشبه ذلك مما يحيط به علمه ، ويحصل بذلك معرفة مدى ذكائه وفطنته وتطبيقه للأمور ، وهذا مما ابتلي به الناس بواسطة الشيطان ، وإلا فلا فرق بلا شك في إجادة الرسم والتخطيط بين أن يخطط الإنسان صورة شجرة ، أو سيارة ،أو قصر ، أو إنسان.

فالذي أرى أنه يجب على المسؤولين منع هذه الأشياء ، وإذا ابتلي الطالب ولا بد فليصور حيواناً ليس له رأس.

مطالب مرتبط:

۳۱۹ – رسم کردن عکس برای امتحان چه حکمی دارد؟

۳۱۹ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم تصویر چیست؟ کسی که در امتحان از او خواسته می‌شود عکس بکشد، چه کار کند؟ حکم مشاهده‌ی تصاویری که در مجلات و تلویزیون هستند، چیست؟ جواب دادند: سوالتان در مورد تصویر؛ تصویر دو نوع است: اول: تصویر موجودات جاندار نباشد. مثل کوه‌ها و رودخانه‌ها و خورشید و […]

ادامه مطلب …

۳۳۴ – حکم ساختن مجسمه‌ای به شکل قلب انسان برای یاد آوری قدرت و عظمت الله چیست؟

۳۳۴ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم ساختن مجسمه‌ای به شکل قلب انسان برای یاد آوری قدرت و عظمت الله چیست؟ جواب دادند: عکس قلب یا دیگر اجزای بدن، جزء تصاویر حرام نیست. چون قسمتی از تصویر است، و بر این اساس، کشیدن قلب یا دست یا پا یا سر، هر کدام به تنهایی، […]

ادامه مطلب …

۳۲۷ – حکم پوشاندن لباسی به کودکان که در آن تصاویر جانداران وجود دارد

۳۲۷ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم پوشاندن لباسی به بچه که در آن تصاویر جانداران وجود دارد، چیست؟ جواب دادند: اهل علم می‌گویند: هر لباسی که پوشیدن آن برای بزرگسال، حرام است، پوشاندن آن به بچه نیز حرام است. هر لباسی که در آن تصویر وجود دارد، پوشیدنش برای انسان بزرگ حرام است […]

ادامه مطلب …

۳۳۶ – حکم آویزان کردن عکس به دیوار چیست؟

۳۳۶ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم آویزان کردن عکس به دیوار چیست؟ جواب دادند: آویزان کردن تصاویر و به خصوص تصاویر بزرگ به دیوار، حرام است. حتی اگر جز قسمتی از جسم و سر باشد. قصد تعظیم چنین تصاویری در این حالت واضح است، و اصل شرک نیز همین غلوّ است. چنان که […]

ادامه مطلب …

۳۲۳ – حکم نقاشی برخی حیوانات توسط دانش آموزان به هدف تعلیم

۳۲۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: برخی دانش آموزان به هدف تعلیم و درس خواندن، نیاز دارند که عکس برخی حیوانات را بکشند. حکم این کار چیست؟ جواب دادند: کشیدن این حیوانات، جایز نیست. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم مصوّرین[۱] را لعنت کرده و فرموده: «شدیدترین عذاب در روز قیامت، برای مصوّرین است»، و این […]

ادامه مطلب …

۳۲۵ – اجبار دانش آموزان به رسم کردن تصویر

۳۲۵ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: در فتوای قبل گفتید: «و اگر دانش آموز حتما باید چیزی نقاشی کند، حیوانی را نقاشی کند که سر نداشته باشد». اما اگر دانش آموز، سر را نقاش نکند، ممکن است مردود شود. چکار کند؟ جواب دادند: اگر چنین است، پس دانش آموز ناچار به این کار است، […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه