چهارشنبه 2 محرم 1448
۲۷ خرداد ۱۴۰۵
17 ژوئن 2026

۳۲۴ – حکم کشیدن تصاویر در مدارس و استفاده از عکس‌ها برای دانش آموزان

۳۲۴ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: در بعضی مدارس از دانش آموز می‌خواهند که تصویر جانداری را بکشد، یا مثلا قسمتی از تصویر مرغ به آنها داده می‌شود، و گفته می‌شود: آن را کامل کنید. گاهی نیز از آنها خواسته می‌شود که تصویر را قیچی کرده و آن را روی کاغذ بچسباند، یا عکسی به او می‌دهند و از او می‌خواهند آن را رنگ آمیزی کند. نظرتان در این باره چیست؟

جواب دادند: آنچه نظر من است، اینکه این کار حرام بوده و مانع شدن از آن، واجب است، و مسئولین آموزش، باید در این باره، امانت را ادا کرده و از این چیزها ممانعت به عمل آورند، و اگر می‌خواهند هوش دانش آموز را بسنجند، می‌توانند بگویند: تصویر ماشین یا درختی یا هر چیز دیگری که دانش آموز می‌داند، را بکش، و از این راه می‌توانند به مقدار ذکاوت و هوش و دقت دانش آموز پی ببرند. این از اموری است که مردم به واسطه‌ی شیطان به آن مبتلا شده‌اند، و گر نه بدون شک در خوب نقاشی کردن، هیچ فرقی بین اینکه تصویر درخت یا ماشین یا قصر را نقاشی کند یا تصویر انسان را بکشد، وجود ندارد.

نظر من این است که بر مسئولین واجب است مانع از این چیزها شوند، و اگر دانش آموز حتما باید چیزی نقاشی کند، حیوانی را نقاشی کند که سر نداشته باشد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(324) سئل فضيلة الشيخ : يطلب من الطالب في بعض المدارس أن يرسم صورة لذات روح ، أو يعطى مثلاً بعض دجاجة ويقال : : أكمل الباقي، وأحياناً يطلب منه أن يقص هذه الصورة ويلزقها على الورق ، أو يعطى صورة فيطلب منه تلوينها فما رأيكم في هذا؟

فأجاب فضيلته بقوله: الذي أرى في هذا أنه حرام يجب منعه ، وأن المسؤولين عن التعليم يلزمهم أداء الأمانة في هذا الباب ، ومنع هذه الأشياء ،وإذا كانوا يريدون أن يثبتوا ذكاء الطالب بإمكانهم أن يقولوا : اصنع صورة سيارة أو شجرة ، أو ما أشبه ذلك مما يحيط به علمه ، ويحصل بذلك معرفة مدى ذكائه وفطنته وتطبيقه للأمور ، وهذا مما ابتلي به الناس بواسطة الشيطان ، وإلا فلا فرق بلا شك في إجادة الرسم والتخطيط بين أن يخطط الإنسان صورة شجرة ، أو سيارة ،أو قصر ، أو إنسان.

فالذي أرى أنه يجب على المسؤولين منع هذه الأشياء ، وإذا ابتلي الطالب ولا بد فليصور حيواناً ليس له رأس.

مطالب مرتبط:

۳۴۲ – حکم عکس گرفتن با دستگاه فوتوگرافی فوری چیست؟

۳۴۲ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم گرفتن عکس با دستگاه فوتوگرافی فوری چیست؟ جواب دادند: عکس انداختن با دستگاه فوتوگرافیِ فوری که برای آن احتیاجی به استفاده از دست نیست، اشکالی ندارد؛ چون شامل تصویر نمی‌شود. اما این مساله باقی می‌ماند: هدف از گرفتن این عکس چیست؟ اگر هدف این است که انسان، […]

ادامه مطلب …

۳۲۵ – اجبار دانش آموزان به رسم کردن تصویر

۳۲۵ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: در فتوای قبل گفتید: «و اگر دانش آموز حتما باید چیزی نقاشی کند، حیوانی را نقاشی کند که سر نداشته باشد». اما اگر دانش آموز، سر را نقاش نکند، ممکن است مردود شود. چکار کند؟ جواب دادند: اگر چنین است، پس دانش آموز ناچار به این کار است، […]

ادامه مطلب …

۳۴۳ – حکم وجود تصویر در چیزهایی که از نیازهای ضروری مردم هستند، چیست؟

۳۴۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم وجود تصویر در چیزهایی که جزء نیازهای ضروری مردم هستند، چیست؟ جواب دادند: آنچه مردم امروزه به آن مبتلا شده‌اند که در بسیاری از نیازهای ضروریشان، تصویر وجود دارد، بر این هستم که اگر بشود آن را حذف کرد، بهتر است، و اگر نه، به اندازه‌ای حرج […]

ادامه مطلب …

۳۳۸ – آیا لازم است تصاویر کتاب‌ها را از بین ببریم؟ و آیا کشیدن خطی بین گردن و جسم، تصویر را حلال می‌کند؟

۳۳۸ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا لازم است انسان تصاویری را که در کتاب‌ها وجود دارند، از بین ببرد؟ و آیا کشیدن خطی بین گردن و جسم، حرمت تصویر را زایل می‌کند؟ جواب دادند: پاک کردن آن را لازم نمی‌دانم. چون بسیار پر مشقت است، و نیز به این خاطر که منظور هیچ […]

ادامه مطلب …

۳۲۰ – آیا نگاه کردن مرد به تصویر، حتی اگر تصویر زن بیگانه باشد، جایز است؟

در فتوای قبلی، فتوای شماره‌ی (319) در مورد مسائلی که متعلق به مشاهده‌ی تصاویر است، آمد: «اما اگر از تصاویری است که نگاه کردن به آن حلال نیست؛ مانند نگاه کردن مرد به زن نامحرم، در این حالت، محل شک و تردید. احتیاط این است که از ترس فتنه به آن نگاه نکند». این پاسخ چنین به مخاطب القا می‌کند که شما اشکالی در نگاه کردن مرد به تصویر، حتی اگر تصویر زن بیگانه باشد، نمی‌بینید. امیدواریم در این مورد توضیح بدهید؟

ادامه مطلب …

۳۳۱ – حکم ساختن عروسک از گل و سپس خراب کردن آن چیست؟

۳۳۱ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم ساختن عروسک از گل و سپس خراب کردن فوری آن چیست؟ جواب دادند: هر کس چیزی بسازد که با آنچه الله خلقت کرده، تشابه داشته باشد، شامل حدیثی که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در آن نقاشان و مجسمه سازان را لعنت کرده و فرموده: «شدیدترین عذاب در روز قیامت […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه