پنج‌شنبه 25 جمادی‌الاول 1448
۱۴ آبان ۱۴۰۵
5 نوامبر 2026

۳۲۴ – حکم کشیدن تصاویر در مدارس و استفاده از عکس‌ها برای دانش آموزان

۳۲۴ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: در بعضی مدارس از دانش آموز می‌خواهند که تصویر جانداری را بکشد، یا مثلا قسمتی از تصویر مرغ به آنها داده می‌شود، و گفته می‌شود: آن را کامل کنید. گاهی نیز از آنها خواسته می‌شود که تصویر را قیچی کرده و آن را روی کاغذ بچسباند، یا عکسی به او می‌دهند و از او می‌خواهند آن را رنگ آمیزی کند. نظرتان در این باره چیست؟

جواب دادند: آنچه نظر من است، اینکه این کار حرام بوده و مانع شدن از آن، واجب است، و مسئولین آموزش، باید در این باره، امانت را ادا کرده و از این چیزها ممانعت به عمل آورند، و اگر می‌خواهند هوش دانش آموز را بسنجند، می‌توانند بگویند: تصویر ماشین یا درختی یا هر چیز دیگری که دانش آموز می‌داند، را بکش، و از این راه می‌توانند به مقدار ذکاوت و هوش و دقت دانش آموز پی ببرند. این از اموری است که مردم به واسطه‌ی شیطان به آن مبتلا شده‌اند، و گر نه بدون شک در خوب نقاشی کردن، هیچ فرقی بین اینکه تصویر درخت یا ماشین یا قصر را نقاشی کند یا تصویر انسان را بکشد، وجود ندارد.

نظر من این است که بر مسئولین واجب است مانع از این چیزها شوند، و اگر دانش آموز حتما باید چیزی نقاشی کند، حیوانی را نقاشی کند که سر نداشته باشد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(324) سئل فضيلة الشيخ : يطلب من الطالب في بعض المدارس أن يرسم صورة لذات روح ، أو يعطى مثلاً بعض دجاجة ويقال : : أكمل الباقي، وأحياناً يطلب منه أن يقص هذه الصورة ويلزقها على الورق ، أو يعطى صورة فيطلب منه تلوينها فما رأيكم في هذا؟

فأجاب فضيلته بقوله: الذي أرى في هذا أنه حرام يجب منعه ، وأن المسؤولين عن التعليم يلزمهم أداء الأمانة في هذا الباب ، ومنع هذه الأشياء ،وإذا كانوا يريدون أن يثبتوا ذكاء الطالب بإمكانهم أن يقولوا : اصنع صورة سيارة أو شجرة ، أو ما أشبه ذلك مما يحيط به علمه ، ويحصل بذلك معرفة مدى ذكائه وفطنته وتطبيقه للأمور ، وهذا مما ابتلي به الناس بواسطة الشيطان ، وإلا فلا فرق بلا شك في إجادة الرسم والتخطيط بين أن يخطط الإنسان صورة شجرة ، أو سيارة ،أو قصر ، أو إنسان.

فالذي أرى أنه يجب على المسؤولين منع هذه الأشياء ، وإذا ابتلي الطالب ولا بد فليصور حيواناً ليس له رأس.

مطالب مرتبط:

۳۳۷ – حکم عکس گرفتن برای یادگاری چیست؟

۳۳۷ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم عکس گرفتن برای یادگاری چیست؟ جواب دادند: عکس گرفتن برای یادگاری، حرام است. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده‌اند: ملائکه وارد خانه‌ای که در آن عکس وجود دارد، نمی‌شوند، و این دال بر تحریم گرفتن عکس و گذاشتن آنها در خانه است. والله المستعان. تعداد بازدید: ۷۲

ادامه مطلب …

۳۱۷ – حکم نقاشی کردن موجودات چیست؟

۳۱۷ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم رسم ذوات ارواح چیست؟ و آیا حکم در عموم حدیث قدسی داخل می‌شود که الله می‌فرماید: «و چه کسی ظالم‌تر از آن کس که قصد می‌کند مخلوقی همانند آنچه من خلق کرده‌ام، بسازد؟ پس – اگر می‌توانند – ذره‌ای خلق کنند، پس – اگر می‌توانند – دانه‌ای […]

ادامه مطلب …

۳۲۰ – آیا نگاه کردن مرد به تصویر، حتی اگر تصویر زن بیگانه باشد، جایز است؟

در فتوای قبلی، فتوای شماره‌ی (319) در مورد مسائلی که متعلق به مشاهده‌ی تصاویر است، آمد: «اما اگر از تصاویری است که نگاه کردن به آن حلال نیست؛ مانند نگاه کردن مرد به زن نامحرم، در این حالت، محل شک و تردید. احتیاط این است که از ترس فتنه به آن نگاه نکند». این پاسخ چنین به مخاطب القا می‌کند که شما اشکالی در نگاه کردن مرد به تصویر، حتی اگر تصویر زن بیگانه باشد، نمی‌بینید. امیدواریم در این مورد توضیح بدهید؟

ادامه مطلب …

رساله‌ای در توضیح حکم عکاسی یا فوتوگرافی

رساله بسم الله الرحمن الرحیم الحمدلله رب العالمین. و أصلی و أسلّم علی نبینا محمد، و علی آله، و صحبه أجمعین، و من تبعهم بإحسان إلی یوم الدین. اما بعد: سوالات بسیاری درباره‌ی مصاحبه‌ای که بین من و نماینده‌ی مجله‌ی «المسلمون» به تاریخ جمعه، ۲۹/۱۱/۱۴۱۰ هـ در شماره ۲۸۱ در مورد حکم عکس «فوتوگرافی» صورت […]

ادامه مطلب …

۳۳۶ – حکم آویزان کردن عکس به دیوار چیست؟

۳۳۶ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم آویزان کردن عکس به دیوار چیست؟ جواب دادند: آویزان کردن تصاویر و به خصوص تصاویر بزرگ به دیوار، حرام است. حتی اگر جز قسمتی از جسم و سر باشد. قصد تعظیم چنین تصاویری در این حالت واضح است، و اصل شرک نیز همین غلوّ است. چنان که […]

ادامه مطلب …

۳۲۱ – نگاه کردن مرد به عکس زنان نامحرم

۳۲۱ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: بسیاری از مردم در نگاه کردن به تصویر زنان نامحرم، تساهل به خرج می‌دهند، و می‌گویند: اینها عکس است و حقیقت ندارد. حکم این کار چیست؟ جواب دادند: این سهل انگاری بسیار خطرناک است. چون وقتی انسان به زنی نگاه کند، فرقی نمی‌کند که در تلویزیون باشد یا […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه