شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

۳۲۰ – آیا نگاه کردن مرد به تصویر، حتی اگر تصویر زن بیگانه باشد، جایز است؟

۳۲۰ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: در فتوای قبلی، فتوای شماره‌ی (۳۱۹) در مورد مسائلی که متعلق به مشاهده‌ی تصاویر است، آمد: «اما اگر از تصاویری است که نگاه کردن به آن حلال نیست؛ مانند نگاه کردن مرد به زن نامحرم، در این حالت، محل شک و تردید. احتیاط این است که از ترس فتنه به آن نگاه نکند». این پاسخ چنین به مخاطب القا می‌کند که شما اشکالی در نگاه کردن مرد به تصویر، حتی اگر تصویر زن بیگانه باشد، نمی‌بینید. امیدواریم در این مورد توضیح بدهید؟

جواب دادند: نکته‌ای که سائل به آن اشاره کرد، یعنی کلام ما چنین به مخاطب القا می‌کند که ما اشکالی در نگاه کردن مرد به تصویر، حتی اگر تصویر زن بیگانه باشد، نمی‌بینیم؛ می‌گوییم: در این مورد، تفصیل وجود دارد:

اگر زن معینی بود و به او نگاه لذت جویانه و شهوت‌آمیز داشت، حرام است. زیرا در چنین موقعی، نفس مرد به آن زن عشق می‌ورزد و به دنبال او رفته و چه بسا شر و فتنه‌ای به وجود آید. اگر به او نگاه لذت جویانه و شهوت آمیز نداشت، بلکه یک نگاه گذار بود که هیچ تاثیری بر او نداشت، و باعث تامل او هم نشد، تحریم این نوع نگاه، محل نظر است. زیرا الحاق نگاه کردن به تصویر با نظر حقیقی، به خاطر تفاوت بسیاری که در تاثیر دارند، صحیح نیست. اما بهتر است از آن دوری شود. زیرا چه بسا به تامل در آن و سپس لذت جویی و شهوت می‌انجامد. به همین خاطر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «وقتی زنی با شوهرش خوابیده است، زنی دیگر را برای شوهرش چنان به تصویر نکشد که شوهرش دارد او را می‌بیند». روایت بخاری. ابو داود و احمد نیز آن را با لفظ: «تا او را برای شوهرش توصیف کند»، روایت کرده‌اند، و لامی که در حدیث آمده، برای تعلیل[۱] است.


[۱] – در حدیث آمده: «لِتنعتها لِزوجها». لامی که در لتنعتها آمده، برای تعلیل است. (مترجم)

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(320) سئل فضيلة الشيخ : جاء في الفتوى السابقة رقم “319” فيما يتعلق بمشاهدة الصور ما نصه : “وإن كان ممن لا يحل له النظر إليه كنظر الرجل إلى المرأة الأجنبية فهذا موضع شك وتردد والاحتياط أن لا ينظر خوفاً من الفتنة” فهذا يفهم منه أن فضيلتكم لا يرى بأساً في نظر الرجل إلى الصورة ولو كانت صورة امرأة أجنبية فنرجو التوضيح؟

فأجاب فضيلته بقوله: النقطة التي أشار إليها السائل وهي أنه يفهم من كلامنا أننا لا نرى بأساً في نظر الرجل إلى الصورة ولو كانت صورة امرأة أجنبية فنقول هذه النقطة فيها تفصيل:

فإن كانت امرأة معينة ونظر إليها نظر تلذذ وشهوة فهذا حرام ، لأن نفسه حينئذ تتعلق بها وتتبعها وربما يحصل بذلك شر وفتنة ، فإن لم ينظر إليها نظر تلذذ وشهوة وإنما هي نظرة عابرة لم تحرك له ساكناً ، ولم توجب له تأملاً فتحريم هذا النظر ، فيه نظر فإن إلحاق نظر الصورة بنظر الحقيقة غير صحيح ، لما بينهما من الفرق العظيم في التأثير ، لكن الأولى البعد عنه لأنه قد يفضي إلى نظر التأمل ثم التلذذ والشهوة ، ولهذا قال النبي، ﷺ : “لا تباشر المرأة المرأة فتنعتها لزوجها كأنه ينظر إليها” رواه البخاري ، ورواه أحمد وأبو داود بلفظ : “لتنعتها لزوجها” . واللام للتعليل . وأما إن كانت الصورة لامرأة غير معينة فلا بأس بالنظر إليها إذا لم يخش من ذلك محظور شرعي.

مطالب مرتبط:

رساله‌ای در توضیح حکم عکاسی یا فوتوگرافی

رساله بسم الله الرحمن الرحیم الحمدلله رب العالمین. و أصلی و أسلّم علی نبینا محمد، و علی آله، و صحبه أجمعین، و من تبعهم بإحسان إلی یوم الدین. اما بعد: سوالات بسیاری درباره‌ی مصاحبه‌ای که بین من و نماینده‌ی مجله‌ی «المسلمون» به تاریخ جمعه، ۲۹/۱۱/۱۴۱۰ هـ در شماره ۲۸۱ در مورد حکم عکس «فوتوگرافی» صورت […]

ادامه مطلب …

۳۲۱ – نگاه کردن مرد به عکس زنان نامحرم

۳۲۱ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: بسیاری از مردم در نگاه کردن به تصویر زنان نامحرم، تساهل به خرج می‌دهند، و می‌گویند: اینها عکس است و حقیقت ندارد. حکم این کار چیست؟ جواب دادند: این سهل انگاری بسیار خطرناک است. چون وقتی انسان به زنی نگاه کند، فرقی نمی‌کند که در تلویزیون باشد یا […]

ادامه مطلب …

۳۳۵ – عذاب مجسمه ساز شدیدتر است یا عذاب مشرک؟

۳۳۵. از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: چگونه بین این حدیث که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم که می‌فرمایند: «شدیدترین عذاب روز قیامت برای کسانی است که در خلقت، شبیه آنچه الله خلق کرده، درست می‌کنند» و بین اینکه عذاب مشرک در قیامت از همه سخت‌تر است؟ جواب دادند: در جمع بین این دو مساله، چند وجه ذکر […]

ادامه مطلب …

۳۳۱ – حکم ساختن عروسک از گل و سپس خراب کردن آن چیست؟

۳۳۱ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم ساختن عروسک از گل و سپس خراب کردن فوری آن چیست؟ جواب دادند: هر کس چیزی بسازد که با آنچه الله خلقت کرده، تشابه داشته باشد، شامل حدیثی که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در آن نقاشان و مجسمه سازان را لعنت کرده و فرموده: «شدیدترین عذاب در روز قیامت […]

ادامه مطلب …

۳۱۴ – حکم تصویر عکاسی چیست؟

۳۱۴ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم تصویر چیست؟ جواب دادند: تصویر چند نوع است: نوع اول: چیزی را بر هیئت انسان یا حیوان به تصویر بکشد که دارای سایه و جسم است. این کار حرام است. حتی اگر آن را الکی کشیده باشد و قصدش از کشیدن آن، تشابه به الله در خلقت […]

ادامه مطلب …

رساله‌ای در باب فرق میان حکم عکس‌های ضروری و غیر ضروری

رساله بسم الله الرحمن الرحیم از: محمد بن صالح عثیمین به: برادر بزرگوار، شیخ ….. حفظه الله تعالی و جعله من عباده الصالحین، و أولیائه المتقین، و حزبه المفلحین. آمین. و بعد… نامه‌تان که متضمن سلام و نصیحت بود به من رسید. علیکم السلام و رحمة الله وبرکاته. الله به خاطر نصیحت کاملتان به شما […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه