چهارشنبه 22 صفر 1448
۱۴ مرداد ۱۴۰۵
5 آگوست 2026

۳۲۰ – آیا نگاه کردن مرد به تصویر، حتی اگر تصویر زن بیگانه باشد، جایز است؟

۳۲۰ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: در فتوای قبلی، فتوای شماره‌ی (۳۱۹) در مورد مسائلی که متعلق به مشاهده‌ی تصاویر است، آمد: «اما اگر از تصاویری است که نگاه کردن به آن حلال نیست؛ مانند نگاه کردن مرد به زن نامحرم، در این حالت، محل شک و تردید. احتیاط این است که از ترس فتنه به آن نگاه نکند». این پاسخ چنین به مخاطب القا می‌کند که شما اشکالی در نگاه کردن مرد به تصویر، حتی اگر تصویر زن بیگانه باشد، نمی‌بینید. امیدواریم در این مورد توضیح بدهید؟

جواب دادند: نکته‌ای که سائل به آن اشاره کرد، یعنی کلام ما چنین به مخاطب القا می‌کند که ما اشکالی در نگاه کردن مرد به تصویر، حتی اگر تصویر زن بیگانه باشد، نمی‌بینیم؛ می‌گوییم: در این مورد، تفصیل وجود دارد:

اگر زن معینی بود و به او نگاه لذت جویانه و شهوت‌آمیز داشت، حرام است. زیرا در چنین موقعی، نفس مرد به آن زن عشق می‌ورزد و به دنبال او رفته و چه بسا شر و فتنه‌ای به وجود آید. اگر به او نگاه لذت جویانه و شهوت آمیز نداشت، بلکه یک نگاه گذار بود که هیچ تاثیری بر او نداشت، و باعث تامل او هم نشد، تحریم این نوع نگاه، محل نظر است. زیرا الحاق نگاه کردن به تصویر با نظر حقیقی، به خاطر تفاوت بسیاری که در تاثیر دارند، صحیح نیست. اما بهتر است از آن دوری شود. زیرا چه بسا به تامل در آن و سپس لذت جویی و شهوت می‌انجامد. به همین خاطر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «وقتی زنی با شوهرش خوابیده است، زنی دیگر را برای شوهرش چنان به تصویر نکشد که شوهرش دارد او را می‌بیند». روایت بخاری. ابو داود و احمد نیز آن را با لفظ: «تا او را برای شوهرش توصیف کند»، روایت کرده‌اند، و لامی که در حدیث آمده، برای تعلیل[۱] است.


[۱] – در حدیث آمده: «لِتنعتها لِزوجها». لامی که در لتنعتها آمده، برای تعلیل است. (مترجم)

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(320) سئل فضيلة الشيخ : جاء في الفتوى السابقة رقم “319” فيما يتعلق بمشاهدة الصور ما نصه : “وإن كان ممن لا يحل له النظر إليه كنظر الرجل إلى المرأة الأجنبية فهذا موضع شك وتردد والاحتياط أن لا ينظر خوفاً من الفتنة” فهذا يفهم منه أن فضيلتكم لا يرى بأساً في نظر الرجل إلى الصورة ولو كانت صورة امرأة أجنبية فنرجو التوضيح؟

فأجاب فضيلته بقوله: النقطة التي أشار إليها السائل وهي أنه يفهم من كلامنا أننا لا نرى بأساً في نظر الرجل إلى الصورة ولو كانت صورة امرأة أجنبية فنقول هذه النقطة فيها تفصيل:

فإن كانت امرأة معينة ونظر إليها نظر تلذذ وشهوة فهذا حرام ، لأن نفسه حينئذ تتعلق بها وتتبعها وربما يحصل بذلك شر وفتنة ، فإن لم ينظر إليها نظر تلذذ وشهوة وإنما هي نظرة عابرة لم تحرك له ساكناً ، ولم توجب له تأملاً فتحريم هذا النظر ، فيه نظر فإن إلحاق نظر الصورة بنظر الحقيقة غير صحيح ، لما بينهما من الفرق العظيم في التأثير ، لكن الأولى البعد عنه لأنه قد يفضي إلى نظر التأمل ثم التلذذ والشهوة ، ولهذا قال النبي، ﷺ : “لا تباشر المرأة المرأة فتنعتها لزوجها كأنه ينظر إليها” رواه البخاري ، ورواه أحمد وأبو داود بلفظ : “لتنعتها لزوجها” . واللام للتعليل . وأما إن كانت الصورة لامرأة غير معينة فلا بأس بالنظر إليها إذا لم يخش من ذلك محظور شرعي.

مطالب مرتبط:

۳۲۵ – اجبار دانش آموزان به رسم کردن تصویر

۳۲۵ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: در فتوای قبل گفتید: «و اگر دانش آموز حتما باید چیزی نقاشی کند، حیوانی را نقاشی کند که سر نداشته باشد». اما اگر دانش آموز، سر را نقاش نکند، ممکن است مردود شود. چکار کند؟ جواب دادند: اگر چنین است، پس دانش آموز ناچار به این کار است، […]

ادامه مطلب …

۳۳۷ – حکم عکس گرفتن برای یادگاری چیست؟

۳۳۷ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم عکس گرفتن برای یادگاری چیست؟ جواب دادند: عکس گرفتن برای یادگاری، حرام است. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده‌اند: ملائکه وارد خانه‌ای که در آن عکس وجود دارد، نمی‌شوند، و این دال بر تحریم گرفتن عکس و گذاشتن آنها در خانه است. والله المستعان. تعداد بازدید: ۵۲

ادامه مطلب …

۳۴۲ – حکم عکس گرفتن با دستگاه فوتوگرافی فوری چیست؟

۳۴۲ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم گرفتن عکس با دستگاه فوتوگرافی فوری چیست؟ جواب دادند: عکس انداختن با دستگاه فوتوگرافیِ فوری که برای آن احتیاجی به استفاده از دست نیست، اشکالی ندارد؛ چون شامل تصویر نمی‌شود. اما این مساله باقی می‌ماند: هدف از گرفتن این عکس چیست؟ اگر هدف این است که انسان، […]

ادامه مطلب …

۳۳۹ – حکم ضبط کردن سخنرانی‌ها با دوربین

۳۳۹ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم ضبط کنفرانس‌ها و سخنرانی‌ها با دوربین‌های ویدیویی چیست؟ جواب دادند: نظرم این است که ضبط کردن کنفرانس‌ها و سخنرانی‌ها با دستگاه‌های ویدیویی و تلویزیونی، اگر نیاز به وجود آن وجود داشته باشد، اشکالی ندارد. به چند دلیل: اول: زیرا هر کس تامل کند، برایش واضح می‌شود که […]

ادامه مطلب …

رساله‌ای در باب فرق میان حکم عکس‌های ضروری و غیر ضروری

رساله بسم الله الرحمن الرحیم از: محمد بن صالح عثیمین به: برادر بزرگوار، شیخ ….. حفظه الله تعالی و جعله من عباده الصالحین، و أولیائه المتقین، و حزبه المفلحین. آمین. و بعد… نامه‌تان که متضمن سلام و نصیحت بود به من رسید. علیکم السلام و رحمة الله وبرکاته. الله به خاطر نصیحت کاملتان به شما […]

ادامه مطلب …

۳۲۴ – حکم کشیدن تصاویر در مدارس و استفاده از عکس‌ها برای دانش آموزان

۳۲۴ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: در بعضی مدارس از دانش آموز می‌خواهند که تصویر جانداری را بکشد، یا مثلا قسمتی از تصویر مرغ به آنها داده می‌شود، و گفته می‌شود: آن را کامل کنید. گاهی نیز از آنها خواسته می‌شود که تصویر را قیچی کرده و آن را روی کاغذ بچسباند، یا عکسی […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه