جمعه 1 شوال 1447
۲۸ اسفند ۱۴۰۴
20 مارس 2026

۳۲۳ – حکم نقاشی برخی حیوانات توسط دانش آموزان به هدف تعلیم

۳۲۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: برخی دانش آموزان به هدف تعلیم و درس خواندن، نیاز دارند که عکس برخی حیوانات را بکشند. حکم این کار چیست؟

جواب دادند: کشیدن این حیوانات، جایز نیست. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم مصوّرین[۱] را لعنت کرده و فرموده: «شدیدترین عذاب در روز قیامت، برای مصوّرین است»، و این حدیث، دال بر این است که تصویر سازی یکی از گناهان کبیره است. چون لعنت فقط بر گناه کبیره مترتب می‌شود، و وعید برای عذاب شدید نیز فقط برای کسانی است که مرتکب گناهان کبیره می‌شوند. اما می‌شود برخی از اعضای بدن مانند دست و پا و غیره را رسم کرد؛ زیرا این اجزاء، به تنهایی نمی‌توانند زنده باشند، و ظاهر نصوص دلالت دارند آن تصویری که حرام است، تصویری است که می‌تواند زنده باشد. زیرا در بعضی احادیث آمد: «– نقاش یا مجسمه ساز – مکلف می‌شود که در آن روح بدمد، اما چنین قدرتی ندارد».


[۱] – مصوّرین: کسانی که مجسمه می‌سازند یا نقاشی می‌کشند. (مترجم)

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(323) سئل فضيلة الشيخ : يحتاج بعض الطلبة إلى رسم بعض الحيوانات لغرض التعليم والدراسة فما حكم ذلك؟

فأجاب بقوله : لا يجوز أن تصور هذه الحيوانات لأن النبي ، ﷺ ، لعن المصورين وقال : أشد الناس عذاباً يوم القيامة المصورون” وهذا يدل على أن التصوير من كبائر الذنوب لأن اللعن لا يكون إلا على كبيرة والوعيد بشدة العذاب لا يكون إلا على كبيرة ، ولكن من الممكن أن تصور أجزاء من الجسم كاليد والرجل وما أشبه ذلك ؛ لأن هذه الأجزاء لا تحلها الحياة ، وظاهر النصوص أن الذي يحرم ما يمكن أن تحله الحياة لقوله في بعض الأحاديث : ” كلف أن ينفخ فيها الروح وليس بنافخ” .

مطالب مرتبط:

۳۳۸ – آیا لازم است تصاویر کتاب‌ها را از بین ببریم؟ و آیا کشیدن خطی بین گردن و جسم، تصویر را حلال می‌کند؟

۳۳۸ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا لازم است انسان تصاویری را که در کتاب‌ها وجود دارند، از بین ببرد؟ و آیا کشیدن خطی بین گردن و جسم، حرمت تصویر را زایل می‌کند؟ جواب دادند: پاک کردن آن را لازم نمی‌دانم. چون بسیار پر مشقت است، و نیز به این خاطر که منظور هیچ […]

ادامه مطلب …

۳۱۷ – حکم نقاشی کردن موجودات چیست؟

۳۱۷ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم رسم ذوات ارواح چیست؟ و آیا حکم در عموم حدیث قدسی داخل می‌شود که الله می‌فرماید: «و چه کسی ظالم‌تر از آن کس که قصد می‌کند مخلوقی همانند آنچه من خلق کرده‌ام، بسازد؟ پس – اگر می‌توانند – ذره‌ای خلق کنند، پس – اگر می‌توانند – دانه‌ای […]

ادامه مطلب …

۳۱۸ – حکم عکس گرفتن چیست؟

۳۱۸ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم تصویر فوتوگرافی چیست؟ جواب دادند: نظرم در مورد تصویر فوتوگرافی این است که؛ دستگاهی که عکس فوری از آن خارج می‌شود، و انسان در این عکس هیچ دستکاری نکرده است، جزء تصویری که از آن نهی شده، نیست. بلکه از باب انتقال تصویری که الله تعالی آن […]

ادامه مطلب …

۳۴۳ – حکم وجود تصویر در چیزهایی که از نیازهای ضروری مردم هستند، چیست؟

۳۴۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم وجود تصویر در چیزهایی که جزء نیازهای ضروری مردم هستند، چیست؟ جواب دادند: آنچه مردم امروزه به آن مبتلا شده‌اند که در بسیاری از نیازهای ضروریشان، تصویر وجود دارد، بر این هستم که اگر بشود آن را حذف کرد، بهتر است، و اگر نه، به اندازه‌ای حرج […]

ادامه مطلب …

۳۲۲ – آیا از میان انواع تصاویر فقط مجسمه حرام است؟

عرضه‌ی تصاویر بزرگ و کوچک در بازارها بسیار رايج شده، و این عکس‌ها یا متعلق به بازیگران جهانی هستند یا عکس انسان‌های مشهور است. این کار برای تبلیغ یک یا چند نوع کالا انجام می‌شود. وقتی به آنها گفته می‌شود این کار، منکر است، صاحبان مغازه‌ها می‌گویند که این عکس‌ها، مجسمه نیستند، و این یعنی حرام نیستند، و از آنجایی که دارای سایه نیستند، تقلید از خلقت الله به حساب نمی‌آیند. همچنین می‌گویند از فتوای شما در مجله‌ی «المسلمون» اطلاع یافته‌اند که مفادش این است که فقط مجسمه حرام است، و عکس، حرام نیست. از شما می‌خواهیم این مساله را برایمان توضیح دهید.

ادامه مطلب …

۳۲۸ – آیا تصاویری که در بازی‌های کودکان هستنند یا تصاویری که سایه ندارند، جایز است؟

۳۲۸ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا اینکه بعضی از علما، بازی‌های کودکان را جزو تصویر ندانسته‌اند، صحیح است؟ و آیا قول شیخ …. به جواز تصاویری که سایه ندارند، و بلکه فقط نقوشی به وسیله‌ی رنگ هستند، سخن درستی است؟ جواب دادند: مستثنی بودن بازی‌های کودکان از حکم تصویر، صحیح است. اما بازی‌های […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه