پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

۳۰۵ – استخوان‌هایی که هنگام حفاری زمین پیدا می‌شوند را چه کنیم؟

۳۰۵ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: مردی برای ساختن خانه‌اش، زمین را حفر می‌کند. در هنگام حفاری، به استخوان‌های برخورد می‌کند و آنها را بیرون می‌آورد. حکم این کارش چیست؟

جواب دادند: اگر یقین کند یا ظن غالبش بر این باشد که این استخوان‌ها، استخوان‌های اموات مسلمان است، برایش جایز نیست آنها را بیرون آورده و به جای دیگری ببرد. صاحبان آن قبرها احق به آن زمین از او هستند، زیرا از وقتی در آنجا دفن شده‌اند، مالک آن شده‌اند. جایز نیست کسی خانه‌اش را روی قبر مسلمانان بسازد. اگر یقین داشته باشد که در آن مکان، قبر وجود دارد، واجب است ساختمانی را که ساخته، خراب کند، و قبور را بدون هیچ بنایی بر آنها، رها کند. در مثل چنین حالاتی باید به اولیای امور مراجعه کرد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(305) وسئل حَفِظَهُ‌الله تعالى : عن رجل حفر لتأسيس بيته فوجد عظاماً فأخرجها فما حكم عمله هذا؟

فأجاب قائلاً :إذا تيقن أو غلب على ظنه أنها عظام موتى مسلمين فإنه لا يجوز له نقل العظام، وأصحاب القبور أحق بالأرض منه ، لأنهم لما دفنوا فيها ملكوها ، ولا يحل له أن يبني بيته على قبور المسلمين ، ويجب عليه إذا تيقن أن هذا المكان فيه قبور أن يزيل البناء ، وأن يدع القبور لا بناء عليها . وفي مثل هذه الحال الواجب مراجعة ولاة الأمور.

مطالب مرتبط:

۳۰۶ – آیا روح مردگان در روزهای دوشنبه و پنج شنبه به آنها باز می‌گردد تا سلام زائرانشان را جواب دهند؟

۳۰۶ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا روح مردگان در روزهای دوشنبه و پنج شنبه به آنها باز می‌گردد تا سلام زائرانشان را جواب دهند؟ جواب دادند: این سخن هیچ اصلی ندارد. زیارت قبور در همه حال مشروع است. زیرا رسول الله علیه الصلاة و السلام فرمودند: «قبرها را زیارت کنید، زیرا آنها شما […]

ادامه مطلب …

۳۰۹ – نصیحت به افرادی که به زیارت قبور اولیای الله می‌روند و برای آنها نذر و از آنها طلب می‌کنند

کسانی هستند که به زیارت قبور رفته و اموات را که به زعم خود، اولیاء الله هستند، می‌خوانند، و برای آنها نذر کرده و آنها را به فریاد رسی می‌طلبند و از آنها کمک می‌خواهند...

ادامه مطلب …

۲۹۳ – حکم بناسازی بر قبور چیست؟

۲۹۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم بنا سازی بر قبور چیست؟ جواب دادند: بنا سازی بر قبور، حرام بوده و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از آن نهی فرموده است. به خاطر اینکه در این کار، تعظیم اهل قبور وجود دارد و وسیله‌ای برای پرستش این قبور و به معبود گرفته شدن آنهاست؛ چنان که […]

ادامه مطلب …

۲۹۶ – منظور از فرموده‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «خانه‌هایتان را قبرستان قرار ندهید» چیست؟

۲۹۶ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: منظور از این فرموده‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چیست: «خانه‌هایتان را قبرستان قرار ندهید»؟ جواب دادند: در معنای این حدیث، بر دو قول اختلاف است: قول اول: معنایش این است که مردگانتان را در خانه دفن نکنید، و این ظاهر لفظ حدیث است. اما اشکالی که بر این قول […]

ادامه مطلب …

۳۱۲ – حکم تبرک جستن به قبور و طواف حول آنها به قصد حاجت گرفتن یا تقرب چیست؟

۳۱۲ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم تبرک جستن به قبور و طواف حول آنها به قصد قضای حاجت یا تقرب چیست؟ همچنین، حکم قسم خوردن به غیر الله چیست؟ جواب دادند: تبرک جستن به قبور حرام بوده و نوعی شرک است. زیرا این کار، اثبات تاثیر چیزی است که الله تعالی دلیلی برای […]

ادامه مطلب …

۲۹۴ – حکم دفن مردگان در مسجد چیست؟

۲۹۴ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله تعالی سوال شد: حکم دفن مردگان در مسجد چیست؟ جواب دادند: رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از دفن کردن در مساجد، و از ساختن مساجد روی قبور نهی کرده و کسی را که چنین کاری انجام دهد، لعنت نموده است. ایشان در هنگام مرگ، امتش را بر حذر داشته و فرموده که […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه