جمعه 5 ذیحجه 1447
۱ خرداد ۱۴۰۵
22 می 2026

۲۳۵ – حکم کسی که به شوخی، سخنی می‌گوید که در آن استهزای الله جَلَّ‌جَلَالُهُ یا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و یا دین وجود دارد

۲۳۵ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم کسی که به شوخی، سخنی می‌گوید که در آن استهزای الله تعالی یا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و یا دین وجود دارد، چیست؟

جواب دادند: این عمل، یعنی استهزای الله یا پیامبرش صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم یا کتاب الله و یا دین او، حتی اگر بر سبیل مزاح باشد، و حتی اگر بر سبیل خنداندن گروهی باشد، کفر و نفاق است. این دقیقا همان چیزی است که در زمان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم اتفاق افتاد. در مورد کسانی که گفتند: «ما هیچ کسی را ندیده‌ایم که از این قاریان، شکم گنده‌تر، و دروغگوتر، و هنگام رویارویی با دشمنان، ترسوتر باشد»، و منظورشان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحاب ایشان بود. به همین خاطر، نازل شد: {وَلَئِنْ سَأَلْتَهُمْ لَيَقُولُنَّ إِنَّمَا كُنَّا نَخُوضُ وَنَلْعَبُ}[۱]، یعنی: {و اگر آنان را بازخواست کنی، می‌گویند: ما فقط شوخی و بازی می‏کردیم}. زیرا آنها نزد رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آمده و می‌گفتند: ما فقط با هم حرف می‌زند که طول راه و سختی آن را کم کنیم. رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آنها آنچه را که الله امر کرده بود، فرمود: {أَبِاللَّهِ وَآيَاتِهِ وَرَسُولِهِ كُنْتُمْ تَسْتَهْزِئُونَ . لَا تَعْتَذِرُوا قَدْ كَفَرْتُمْ بَعْدَ إِيمَانِكُمْ}، یعنی: {آیا الله، و آیات و فرستاده‌اش را به مسخره می‌گیرید؟ عذر و بهانه نیاورید؛ به راستی پس از ایمانتان، کفر ورزیده‌اید}. پس، جناب ربوبیت و رسالت و وحی و دین، جنابی محترم است که برای هیچ کس جایز نیست آن را با استهزا و تمسخر، به بازی گیرد. اگر چنین کرد، کافر است؛ زیرا این دلالت بر استهانت او به الله عز و جل و پیامبران و کتاب‌های آسمانی و شریعت او دارد، و بر کسی که چنین کرده واجب است از آنچه انجام داده، به سوی الله تعالی توبه کند. زیرا این نفاق است. پس واجب است که توبه کرده و استغفار نماید و عملش را نیکو گردانده و خشیت الله تعالی و تعظیم و خوف و محبت او را در قلبش قرار دهد. والله ولیّ التوفیق.


[۱] – سوره توبه، آیات «۶۵و۶۶».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(235) وسئل -حَفِظَهُ‌الله -: عن حكم من يمزح بكلام فيه استهزاء بالله أو الرسول ، ﷺ، أو الدين؟

فأجاب بقوله : هذا العمل وهو الاستهزاء بالله أو رسوله ، ﷺ ، أو كتابه أو دينه ولو كان على سبيل المزح ، ولو كان على سبيل إضحاك القوم كفر ونفاق ، وهو نفس الذي وقع في عهد النبي ، ﷺ ،في الذين قالوا : “ما رأينا مثل قرائنا هؤلاء أرغب بطوناً ،ولا أكذب ألسناً ، ولا أجبن عند اللقاء”. يعني رسول الله ﷺ ، وأصحابه القراء فنزلت فيهم : (ولئن سألتهم ليقول :ن إنما كنا نخوض ونلعب) (سورة التوبة ، الآية “65”) لأنهم جاؤوا إلى النبي ﷺ يقولون: إنما كنا نتحدث حديث الركب نقطع به عناء الطريق ، فكان رسول الله، ﷺ ، يقول لهم ما أمره الله به: (أبالله وآياته ورسوله كنتم تستهزءون .لا تعتذروا قد كفرتم بعد إيمانكم) (سورة التوبة ، الآيتان “65-66”). فجانب الربوبية ، والرسالة ، والوحي ، والدين جانب محترم ، لا يجوز لأحد أن يعبث فيه لا باستهزاء بإضحاك ، ولا بسخرية فإن فعل فإنه كافر ؛ لأنه يدل على استهانته بالله – عَزَّوَجَلَّ – ورسله وكتبه وشرعه وعلى من فعل هذا أن يتوب إلى الله – عَزَّوَجَلَّ – مما صنع ، لأن هذا من النفاق فعليه أن يتوب إلى الله ويستغفر ، ويصلح عمله ، ويجعل في قلبه خشية الله – عَزَّوَجَلَّ – وتعظيمه وخوفه ومحبته. والله ولي التوفيق .

مطالب مرتبط:

۲۴۲ – حکم خواستن از صاحبان قبور چیست؟

متاسفانه در برخی کشورهای اسلامی، کسانی وجود دارند که تصور می‌کنند فلان مُرده که جسد است یا زمین، او را خورده است، نفع و ضرر می‌رساند، یا می‌تواند به کسی که بچه دار نمی‌شود، بچه دهد، و این – عیاذاً بالله – شرک اکبر است...

ادامه مطلب …

۲۲۳ – آیا طالب علمی که عقیده را غیر از منهج سلف صالح خوانده‌ است در اشتباهش معذور است؟

۲۲۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا طلاب علمی که عقیده را بر منهجی غیر از منهج سلف صالح رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم خوانده‌اند، و حجت می‌آورند که فلان عالم یا فلان امام، چنین عقیده‌ای داشته، معذور دانسته می‌شوند؟ جواب دادند: چنین شخصی معذور دانسته نمی‌شود، چه اینکه حق به او رسیده. زیرا اتباع از حق واجب […]

ادامه مطلب …

۲۲۷ – کسی که به غیر آنچه الله نازل کرده، حکم کند

۲۲۷ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم کسی که به غیر آنچه الله نازل کرده، حکم کند، چیست؟ جواب دادند: می‌گویم، و به حول و قوه‌ی الهی می‌گویم و از او خواهان هدایت و صواب هستم: حکم به آنچه الله نازل فرموده، جزئی از توحید ربوبیت است؛ زیرا این کار، تنفیذ حکم الله تعالی […]

ادامه مطلب …

۲۱۹ – آیا جایز است به شخصی که عمل کفر آمیزی انجام داد بگوییم کافر است؟

۲۱۹ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا جایز است وقتی شخص معینی عمل کفر آمیزی انجام داد، به او کافر گفته شود؟ جواب دادند: وقتی شروط تکفیر در حق او به جای آمده باشد، اطلاق لفظ کفر بر او به عینه جایز است، و اگر چنین نباشد، وصف ارتداد بر هیچ کس قابل انطباق […]

ادامه مطلب …

۲۲۰ – حکم تکفیر مسلمان و حکم کسی که عمل کفر آمیز از روی مزاح انجام دهد

۲۲۰ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله در مورد شروط حکم تکفیر مسلمان سوال شد؟ و نیز حکم کسی که عمل کفر آمیزی را از روی مزاح انجام دهد، چیست؟ جواب دادند: حکم تکفیر مسلمان دو شرط دارد: اول: دلیلی وجود داشته باشد بر اینکه این عمل، از اعمال کفر آمیز. دوم: انطباق حکم بر کسی که […]

ادامه مطلب …

۲۴۰ – حکم درخواست از دیگران چیست؟

دعا سه نوع است: اول: دعای جایز دوم: مطلقا سوم: اینکه مخلوقی را بخوانی که با وسائل حسیِ معلوم، قدرت اجابت ندارد.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه