شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

۲۲۵ – آیا کسی که جاهل به جزای گناه است، معذور دانسته می‌شود؟

۲۲۵ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا کسی که جاهل به جزای گناه است، مثل کسی که نمی‌داند ترک نماز، کفر است، معذور دانسته می‌شود؟

جواب دادند: کسی که جاهل به جزایی است که بر گناهش مترتب می‌شود، اگر می‌داند که عملش مخالف شرع است، چنان که قبلا آمد، معذور نیست. بنا بر این، کسی که تارک نماز است و می‌داند کارش گناه است، اگر در بین مسلمانان بزرگ شده باشد، کافر است، حتی اگر نداند که ترک نماز، کفر است. بله، اگر در کشوری زندگی می‌کند که قائل به کفر تارک نماز نیستند، و این رأی مشهور در بین آنهاست، تکفیر نمی‌شود؛ چون از اهل علم بلاد خودش تقلید می‌کند، چنان که به خاطر عمل حرامی که علمای بلادش قائل به حرمت آن نیستند، گناه کار نمی‌شود، زیرا تقلید بر عامی به دلیل این فرموده‌ی الله تعالی، فرض است: {فَاسْأَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ}[۱]، یعنی: {اگر نمی‌دانید، از اهل علم بپرسید}. والله الموفق.


[۱] – سوره أنبیاء، آیه «۷».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(225) وسئل فضيلته : هل يعذر الجاهل بما يترتب على المخالفة؟ كمن يجهل أن ترك الصلاة كفر؟

فأجاب بقوله : الجاهل بما يترتب على المخالفة غير معذور إذا كان عالماً بأن فعله مخالف للشرع كما تقدم دليله ، وبناء على ذلك فإن تارك الصلاة لا يخفى عليه أنه واقع في المخالفة إذا كان ناشئاً بين المسلمين فيكون كافراً وإن جهل أن الترك كفر . نعم إذا كان ناشئاً في بلاد لا يرون كفر تارك الصلاة وكان هذا الرأي هو الرأي المشهور السائد بينهم ، فإنه لا يكفر لتقليده لأهل العلم في بلده ، كما لا يأثم بفعل محرم يرى علماء بلده أنه غير محرم لأن فرض العامي التقليد لقوله-تعالى-: (فاسألوا أهل الذكر إن كنتم لا تعلمون) (سورة الأنبياء ، الآية “7”). والله الموفق.

مطالب مرتبط:

۲۳۸ – آیا باقی ماندن در میان مردمی که الله عز و جل را فحش می‌دهند، جایز است؟

خیر. باقی ماندن در میان چنین مردمی جایز نیست...

ادامه مطلب …

۲۳۲ – آیا توبه‌ی کسی که الله یا پیامبرش صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را دشنام دهد، پذیرفته می‌شود؟

اختلاف در این مورد بر دو قول است: قول اول: توبه‌ی کسی که الله تعالی یا پیامبرش را دشنام دهد، پذیرفته نمی‌شود قول دوم: توبه‌ی کسی که الله یا رسولش را دشنام دهد، پذیرفته می‌شود....

ادامه مطلب …

۲۲۱ – حکم کسی که نمی‌داند دعا کردن به سوی غیر از الله، شرک است؟

۲۲۱ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله در مورد کسی سوال شد که نمی‌داند متوجه کردن چیزی از دعا به کسی غیر از الله، شرک است؟ جواب دادند: جهل نسبت به حکم کاری که انسان با انجام آن کافر می‌شود، مانند جهل نسبت به حکم کاری است که انسان با انجام آن، فاسق می‌شود. همان طور که […]

ادامه مطلب …

۲۲۹ – حکم اطاعت از حاکمی که به کتاب الله و سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم حکم نمی‌کند

۲۲۹ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: حکم اطاعت از حاکمی که به کتاب الله و سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم حکم نمی‌کند، چیست؟ جواب دادند: اطاعت در غیر معصیت الله، از حاکمی که به کتاب الله و سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم حکم نمی‌کند، واجب است، و جنگیدن با او به خاطر این مساله، واجب و […]

ادامه مطلب …

۲۱۹ – آیا جایز است به شخصی که عمل کفر آمیزی انجام داد بگوییم کافر است؟

۲۱۹ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا جایز است وقتی شخص معینی عمل کفر آمیزی انجام داد، به او کافر گفته شود؟ جواب دادند: وقتی شروط تکفیر در حق او به جای آمده باشد، اطلاق لفظ کفر بر او به عینه جایز است، و اگر چنین نباشد، وصف ارتداد بر هیچ کس قابل انطباق […]

ادامه مطلب …

۲۲۲ – آیا انسان در مسائلی که متعلق به توحید است، معذور به جهل شناخته می‌شود یا خیر؟

۲۲۲ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا انسان در مسائلی که متعلق به توحید است، معذور به جهل شناخته می‌شود یا خیر؟ جواب دادند: عذر به جهل در هر موردی که بنده به عنوان دین، با آن الله را عبادت می‌کند، ثابت است. زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {إِنَّا أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ كَمَا أَوْحَيْنَا إِلَى نُوحٍ […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه