دوشنبه 4 شوال 1447
۳ فروردین ۱۴۰۵
23 مارس 2026

۲۲۳ – آیا طالب علمی که عقیده را غیر از منهج سلف صالح خوانده‌ است در اشتباهش معذور است؟

۲۲۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا طلاب علمی که عقیده را بر منهجی غیر از منهج سلف صالح رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم خوانده‌اند، و حجت می‌آورند که فلان عالم یا فلان امام، چنین عقیده‌ای داشته، معذور دانسته می‌شوند؟

جواب دادند: چنین شخصی معذور دانسته نمی‌شود، چه اینکه حق به او رسیده. زیرا اتباع از حق واجب است و باید به دنبال حق باشد تا زمانی که برایش آشکار شود.

حق – الحمدلله – نمایان و آشکار، و برای کسی که نیتش صاف و منهجش نیکوست، واضح است. زیرا الله عز و جل در کتابش می‌فرماید: {وَلَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِنْ مُدَّكِرٍ}[۱]، یعنی: {و به‌راستی قرآن را برای پندگرفتن آسان نمودیم؛ پس آیا پندپذیری وجود دارد}. اما بعضی مردم – چنان که برادر سائلمان ذکر کردند – از کسانی پیروی می‌کنند و آنها را تعظیم می‌نمایند و حاضر نیستند از رأی آنها دست بکشند، در حالی که در ذهنشان حس می‌کنند که نظریات بزرگانشان ضعیف یا باطل است. اما تعصب و هوی و هوس، حتی اگر هدایت نیز برایشان تبیین شده باشد، آنها را وادار به موافقت با بزرگانشان می‌کند.


[۱] – سوره قمر، آیه «۲۲».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(223) وسئل فضيلته –حَفِظَهُ‌الله – : هل يعذر طلبة العلم الذين درسوا العقيدة على غير مذهب السلف الصالح –رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم –محتجين بأن العالم الفلاني أو الإمام الفلاني يعتقد هذه العقيدة؟

فأجاب بقوله : هذا لا يعذر به صاحبه حيث بلغه الحق ، لأن الواجب عليه أن يتبع الحق أينما كان ، وأن يبحث عنه حتى يتبين له.

والحق –ولله الحمد-ناصع ، بين لمن صلحت نيته ، وحسن منهاجه ، فإن الله –عَزَّوَجَلَّ – يقول في كتابه: (ولقد يسرنا القرآن للذكر فهل من مدكر) (سورة القمر ، الآية “22”) ولكن بعض الناس- كما ذكر الأخ السائل –يكون لهم متبوعون معظمون لا يتزحزحون عن آرائهم ، مع أنه قد ينقدح في أذهانهم أن آراءهم ضعيفة أو باطلة ، لكن التعصب والهوى يحملهم على موافقتهم ، وإن كانوا قد تبين لهم الهدى.

مطالب مرتبط:

۲۳۸ – آیا باقی ماندن در میان مردمی که الله عز و جل را فحش می‌دهند، جایز است؟

خیر. باقی ماندن در میان چنین مردمی جایز نیست...

ادامه مطلب …

۲۱۷ – آیا انکار خالق، کفر به حساب می‌آید؟

۲۱۷ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا انکار خالق، کفر به حساب می‌آید؟ جواب دادند: این سوال مانند این است که بپرسد: آیا خورشید، خورشید است؟ آیا شب، شب است؟ آیا روز، روز است؟ چه کسی این اشکال برایش پیش می‌آید که آیا کسی که منکر خالق است، کافر است یا نه؟ گر چه […]

ادامه مطلب …

۲۳۵ – حکم کسی که به شوخی، سخنی می‌گوید که در آن استهزای الله جَلَّ‌جَلَالُهُ یا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و یا دین وجود دارد

این عمل، یعنی استهزای الله یا پیامبرش صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم یا کتاب الله و یا دین او، حتی اگر بر سبیل مزاح باشد، و حتی اگر بر سبیل خنداندن گروهی باشد، کفر و نفاق است....

ادامه مطلب …

۲۴۱ – حکم کسی که نماز و روزه و ظاهرش اسلامی است ، اما غیر از الله را صدا می‌زند

خواندنِ غیر الله، شرک اکبر است که انسان را از دایره‌ی اسلام خارج می‌کند. چه پیامبر علیه الصلاة والسلام و چه کس دیگری را بخواند، و هر کس دیگری، دارای وجاهت کمتری نسبت به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در نزد الله است...

ادامه مطلب …

۲۴۳ – برخی مردم در هنگام سختی می‌گویند: «یا محمد، یا علی، یا گیلانی». حکم چنین عملی چیست؟

۲۴۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: برخی مردم در هنگام سختی می‌گویند: «یا محمد، یا علی، یا گیلانی». حکم چنین عملی چیست؟ جواب دادند: اگر مقصودش خواندن آنان و استغاثه به آنهاست، مشرک بوده و از دین خارج شده است. باید توبه کند و تنها الله را بخواند. چنان که الله تعالی می‌فرماید: {أَمَّنْ […]

ادامه مطلب …

۲۴۵ – آیا گفتن «یا رحمة الله»، شامل خواستن از صفت الله است که ممنوع می‌باشد؟

۲۴۵ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا اگر انسان بگوید: «یا رحمة الله»، شامل خواستن از صفت الله است، که ممنوع می‌باشد؟ جواب دادند: اگر منظور دعا کننده از گفتن «یا رحمة الله»، استغاثه کردن با توسل به رحمت الله است، یعنی از خودِ صفت رحمت چیزی نمی‌خواهد، بلکه دارد دعا می‌کند که الله […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه