۱۳۶ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله در مورد کسی سوال شد که معتقد است پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نوری از جانب الله است و بشر نیست. غیب می‌داند و به او استغاثه می‌شود، و معتقد باشد او صاحب نفع و ضرر است. آیا نماز خواندن پشت سر چنین شخصی یا هر کسی که بر این مسلک باشد، جایز است؟

جواب دادند: کسی که معتقد باشد پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نوری از جانب الله است و بشر نیست، و غیب می‌داند، چنین شخصی کافر به الله و رسول اوست، و از دشمنان الله و رسولش به شمار رفته و جزء اولیای الله و رسول نیست. زیرا این اعتقاد، تکذیب الله و رسول است، و کسی که الله و رسول را تکذیب نماید، کافر است. دلیل اینکه این اعتقاد، تکذیب الله و رسولش است، این فرموده‌ی الله تعالی است: { قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ}[۱]، یعنی: {بگو من فقط بشری مثل شما هستم}، و این آیه: { قُلْ لَا يَعْلَمُ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ الْغَيْبَ إِلَّا اللَّهُ}[۲]، یعنی: {بگو جز الله، هر کسی که در آسمان‌ها و زمین است، غیب نمی‌داند}، و این آیه: { قُلْ لَا أَقُولُ لَكُمْ عِنْدِي خَزَائِنُ اللَّهِ وَلَا أَعْلَمُ الْغَيْبَ وَلَا أَقُولُ لَكُمْ إِنِّي مَلَكٌ إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا يُوحَى إِلَيَّ}[۳]، یعنی: {بگو من نمی‌گویم خزانه‌های الله نزد من است، و غیب نمی‌دانم، و نمی‌گویم که من مَلَک هستم. من فقط از آنچه به سویم وحی می‌شود پیروی می‌کنم}، و این آیه: { قُلْ لَا أَمْلِكُ لِنَفْسِي نَفْعًا وَلَا ضَرًّا إِلَّا مَا شَاءَ اللَّهُ وَلَوْ كُنْتُ أَعْلَمُ الْغَيْبَ لَاسْتَكْثَرْتُ مِنَ الْخَيْرِ وَمَا مَسَّنِيَ السُّوءُ إِنْ أَنَا إِلَّا نَذِيرٌ وَبَشِيرٌ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ}[۴]، یعنی: {بگو من مالک هیچ نفع و ضرری نیستم، مگر آنچه الله بخواهد، و اگر غیب می‌دانستم، خیر را برای خود زیاد می‌کردم و هیچ بدی به من نمی‌رسید. من جز هشدار دهنده و بشارت دهنده‌ای برای قومی که ایمان می‌آورند، نیستم}، و این فرموده‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم: «من فقط بشری همانند شما هستم. فراموش می‌کنم همان طور که شما فراموش می‌کنید. هر وقت فراموش کردم، مرا یاد آوری کنید».

همچنین، کسی که به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم استغاثه کند، و معتقد باشد که رسول الله مالک نفع و ضرر است، چنین شخصی کافر و تکذیب کننده‌ی الله تعالی و مشرک به اوست. به این دلیل که می‌فرماید: { وَقَالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ}[۵]، یعنی: {و پروردگارتان می‌گوید مرا بخوانید تا شما را اجابت نمایم. به درستی که آن کسانی که از عبادت من روی گردانی می‌کنند، با خواری و ذلت به جهنم سرازیر خواهند شد}، و می‌فرماید: { قُلْ إِنِّي لَا أَمْلِكُ لَكُمْ ضَرًّا وَلَا رَشَدًا . قُلْ إِنِّي لَنْ يُجِيرَنِي مِنَ اللَّهِ أَحَدٌ وَلَنْ أَجِدَ مِنْ دُونِهِ مُلْتَحَدًا}[۶]، یعنی: {بگو: بی گمان من نمی‌توانم به شما ضرر یا سودی برسانم. بگو: هیچ کس مرا از (عذاب) الله پناه نخواهد داد، و هرگز غیر از او پشتیبانی نخواهم یافت}، و این فرموده‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به نزدیکانش که: من در مقابل الله هیچ نفعی برای شما نخواهم داشت؛ چنان که این را به فاطمه و صفیه، عمه‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود.

نماز خواندن پشت چنین شخصی و کسانی که هم مسلک اویند، جایز نیست و نمازی که پشت سر چنین اشخاصی خوانده شود، صحیح نیست و حلال نیست که چنین اشخاصی به عنوان امام نماز مسلمانان باشند.

---

[۱] – سوره کهف، آیه «۱۱۰».

[۲] – سوره نمل، آیه «۶۵».

[۳] – سوره أنعام، آیه «۵۰».

[۴] – سوره أعراف، آیه «۱۸۸».

[۵] – سوره غافر، آیه «۶۰».

[۶] – سوره جن، آیات «۲۱و۲۲».