دوشنبه 4 شوال 1447
۲ فروردین ۱۴۰۵
23 مارس 2026

۱۲۹ – آیا می‌شود پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را «حبیب الله» خواند؟

۱۲۹ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله در مورد گفتن حبیب الله به پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سوال شد.

جواب دادند: شکی نیست که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم، حبیب الله است. زیرا او دوستدار الله، و محبوب اوست. اما وصف خلیل الله، وصفی بالاتر از این است. بنا بر این، پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم، خلیل الله است. چنان که او خود می‌فرماید: «الله مرا به خلیلی گرفت، همان طور که ابراهیم را به خلیلی گرفت»[۱]. به همین خاطر کسی که فقط با لفظ محبت او را وصف کند، – یعنی بگوید حبیب الله – مرتبه‌ی او را پایین آورده، زیرا خلیل، بزرگ‌تر و بالاتر از حبیب است. همه‌ی مومنین، حبیبان الله هستند. اما رسول الله علیه الصلاة و السلام در مقامی بالاتر از آن، یعنی در مرتبه خِلَّت است. الله تعالی او را خلیل خود گرفته چنان که ابراهیم را به خلیلی گرفته است. به همین خاطر می‌گوییم: محمد، رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم، خلیل الله است و این بهتر از گفتن حبیب الله است. زیرا هم متضمن محبت و بیشتر از محبت است؛ زیرا نهایتِ محبت است.


[۱] – «إِنَّ اللَّهَ اتَّخَذَنِي خَلِيلًا كَمَا اتَّخَذَ إِبْرَاهِيمَ خَلِيلًا». خلیل به معنی دوست ویژه.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(129) وسئل فضيلة الشيخ: حَفِظَهُ‌الله تعالى : عن وصف النبي ﷺ بحبيب الله ؟

فأجاب بقوله: النبي ﷺ حبيب الله لا شك فهو حاب لله ومحبوب لله، ولكن هناك وصف أعلى من ذلك وهو خليل لله، فالرسول ﷺ خليل الله كما قال ﷺ: ” إن الله اتخذني خليلاً كما اتخذ إبراهيم خليلاً “. ولهذا من وصفه بالمحبة فقط فإنه نزله عن مرتبته، فالخلة أعظم من المحبة وأعلى، فكل المؤمنين أحباء الله، ولكن الرسول ﷺ في مقام أعلى من ذلك وهو الخلة فقد اتخذه الله خليلاً كما اتخذ إبراهيم خليلاً، لذلك نقول : إن محمداً رسول الله ﷺ خليل الله، وهذا أعلى من قولنا : حبيب الله لأنه متضمن للمحبة، وزيادة لأنه غاية المحبة.

مطالب مرتبط:

۱۳۱ – هدف پیامبر از ازدواج‌هایش چه بود؟

۱۳۱ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله در مورد کسی سوال شد که می‌گوید: رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به دو هدف ازدواج کرد: اول: به خاطر مصلحت دعوت، و دوم: به خاطر فطرت انسانی که الله او را بر آن خلق کرده که از آنچه الله برایش حلال کرده لذت جوید؟ جواب دادند: واضح است که رسول الله […]

ادامه مطلب …

۱۲۳ – آیا رسولان در فضیلت با هم برابرند؟

۱۲۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا رسولان علیهم الصلاة و السلام، در فضیلت با هم برابر هستند؟ جواب دادند: رسولان علیهم الصلاة والسلام، در فضیلت، مساوی نیستند. به دلیل این فرموده‌ی الله تعالی: { تِلْكَ الرُّسُلُ فَضَّلْنَا بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضٍ مِنْهُمْ مَنْ كَلَّمَ اللَّهُ وَرَفَعَ بَعْضَهُمْ دَرَجَاتٍ}[۱]، یعنی: {ما، برخی از آن فرستادگان […]

ادامه مطلب …

۱۲۲ – کدام یک از پیامبران، «رسول» بوده‌اند؟

۱۲۲ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا پیامبرانی که در این آیه ذکر شده‌اند: {إِنَّا أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ كَمَا أَوْحَيْنَا إِلَى نُوحٍ..}، جزء رسولان هستند یا خیر؟ و اولین رسول، چه کسی بوده؟ جواب دادند: پیامبرانی که در این آیه ذکر شده‌اند: {إِنَّا أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ كَمَا أَوْحَيْنَا إِلَى نُوحٍ وَالنَّبِيِّينَ مِنْ بَعْدِهِ}[۱]، یعنی: {همانا ما […]

ادامه مطلب …

۱۳۴ – جمع بین دو آیه:‌ ﴿تِلْكَ الرُّسُلُ فَضَّلْنَا بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضٍ﴾ و ﴿لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْهُمْ﴾

چگونه بین این دو آیه جمع بندی کنیم: ﴿تِلْكَ الرُّسُلُ فَضَّلْنَا بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضٍ﴾، (یعنی: آنها رسولانی هستند که برخی را بر برخی دیگر برتری داده‌ایم)، و این فرموده: ﴿لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْهُمْ﴾، (یعنی: هیچ فرقی بین هیچ کدام از آنها قائل نمی‌شویم)؟

ادامه مطلب …

۱۲۶ – اولین رسول چه کسی بود؟

۱۲۶ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: اولین رسول چه کسی است؟ جواب دادند: اولین رسول، نوح علیه السلام و آخرین آنها محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است. اما قبل از نوح، هیچ رسولی مبعوث نشده، و از اینجا پی به اشتباه مورخینی می‌بریم که گفته‌اند: ادریس علیه السلام قبل از نوح بوده است؛ زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در […]

ادامه مطلب …

۱۲۷ – آدم علیه السلام، رسول بود یا نبی؟

۱۲۷ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا آدم علیه السلام، رسول بود یا نبی؟ جواب دادند: آدم علیه السلام رسول نبود، بلکه نبی بود، چنان که در حدیثی که ابن حبان در صحیح خود آورده از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سوال شد: آیا آدم، نبی بود؟ فرمود: «بله، نبی‌ای بود که با او سخن گفته […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه