۳۳ – از ایشان رَحِمَهُ‌الله در مورد گفتن «إن شاء الله» در دعا، پرسیده شد.

جواب دادند: شایسته نیست زمانی که انسان دعا می‌کند و از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ چیزی می‌خواهد، بگوید: «إن شاءالله». بلکه باید با عزم آن را بخواهد و رغبتش را زیاد کند. زیرا کسی نمی‌تواند الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را مجبور به کاری کند، و او سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: (ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ[۱])، یعنی: (مرا بخوانید، شما را اجاب می‌کنم). او وعده‌ی استجابت داده است و دیگر نیازی نیست که گفته شود «إن شاءالله». زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ وقتی بنده را توفیق دعا کردن دهد، یا با اجابت کردن خواسته‌اش، او را اجابت می‌کند یا به وسیله‌ی دفع شر از او، و یا اینکه آن را برای روز قیامتش ذخیره می‌کند. همچنین از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که فرمود: «هیچ یک از شما نگوید: پروردگارا، اگر خواستی مرا بیامرز، پروردگارا، اگر خواستی بر من رحم فرما. خواسته‌اش را با عزم بخواهد و رغبتش را بزرگ گرداند. زیرا هیچ کسی نمی‌تواند الله تعالی را مجبور کند».

اگر کسی بگوید: آیا مگر از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت نیست که به مریض می‌گفتند: «لا بأس طهور إن شاءالله»، یعنی: «اشکالی ندارد، إن شاءالله که پاک کننده است»؟

می‌گوییم: بله، اما این چنان که می‌نماید، از باب دعا نیست. بلکه از باب خبر دادن و امیدواری است و دعا نیست. زیرا یکی از آداب دعا کردن این است که شخص آن را قاطعانه بخواهد. والله اعلم.

[۱] – سوره غافر، آیه «۶۰».