یکشنبه 3 شوال 1447
۲ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

(۶۸۵۰) حکم شرع در نظر شما درباره شخصی که نماز می‌خواند و روزه می‌گیرد اما خیر را برای خود دوست دارد و برای دیگران نمی‌پسندد، چیست؟

(۶۸۵۰) سوال: حکم شرع در نظر شما درباره شخصی که نماز می‌خواند و روزه می‌گیرد اما خیر را برای خود دوست دارد و برای دیگران نمی‌پسندد و نوعی حسادت در او وجود دارد، چیست؟ چگونه با چنین فردی اگر همسایه یا همکار باشد، رفتار کنم؟ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به شما پاداش نیک دهد.

جواب:

با او همان‌طور رفتار کن که با دیگران رفتار می‌کنی، اما باید او را نصیحت کنی و به او بفهمانی که حسادت از گناهان بزرگ و از اخلاق یهودیان است همان‌طور که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ درباره آن‌ها فرموده است: {أَمۡ یَحۡسُدُونَ ٱلنَّاسَ عَلَىٰ مَاۤ ءَاتَىٰهُمُ ٱللَّهُ مِن فَضۡلِهِۦ} [سوره النساء: ۵۴]: (آیا به مردم (= پیامبر و یارانش) بر آنچه الله از فضل خویش به آنان عطا کرده حسد می‌ورزند؟ ) همچنین فرموده است: {وَدَّ كَثِیرمِّنۡ أَهۡلِ ٱلۡكِتَـٰبِ لَوۡ یَرُدُّونَكُم مِّنۢ بَعۡدِ إِیمَـٰنِكُمۡ كُفَّارًا حَسَدا مِّنۡ عِندِ أَنفُسِهِم مِّنۢ بَعۡدِ مَا تَبَیَّنَ لَهُمُ ٱلۡحَقُّ} [سوره البقرة: ۱۰۹]: (بسیاری از اهل کتاب، از روی حسدی که در وجودشان است، آرزو دارند که شما را بعد از ایمان‌تان به حال کفر باز گردانند، پس از اینکه حق برای آن‌ها روشن شده است).

حسادت از اخلاق یهود و از گناهان بزرگ است و هیچ تغییری در تقدیر الهی ایجاد نمی‌کند بلکه حسرتی برای حسود و رفعتی برای محسود است به‌ویژه اگر حسود به محسود ظلم کند، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از ظالم انتقام خواهد گرفت همچنین حسادت نوعی اعتراض به قضا و قدر و حکمت الهی است و هرچه نعمت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر محسود بیشتر شود، غم شخص حسود نیز بیشتر خواهد شد.

حسادت نشان‌دهنده ضعف ایمان شخص حسود است زیرا اگر مؤمن واقعی باشد، برای برادرش همان چیزی را دوست دارد که برای خود دوست می‌دارد.

اگر کسی بخواهد این بیماری خبیث را درمان کند، باید به‌طور جدی فکر کند و بداند که فضل از آنِ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است و او به هر که بخواهد می‌بخشد و آن‌ کسی که این فضل را بخشیده است می‌تواند مانند آن را نیز به شخص حسود ببخشد همان‌طور که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرموده است: {وَلَا تَتَمَنَّوۡا۟ مَا فَضَّلَ ٱللَّهُ بِهِۦ بَعۡضَكُمۡ عَلَىٰ بَعۡضࣲۚ لِّلرِّجَالِ نَصِیبمِّمَّا ٱكۡتَسَبُوا۟ۖ وَلِلنِّسَاۤءِ نَصِیبمِّمَّا ٱكۡتَسَبۡنَۚ وَسۡـَٔلُوا۟ ٱللَّهَ مِن فَضۡلِهِۦۤ} [سوره النساء: ۳۲]: (آنچه را که الله بدان بعضی از شما را بر بعضی دیگر برتری بخشیده‌است، آرزو مکنید، مردان را از آنچه به دست آورده‌اند؛ بهره‌ای است، و زنان را (نیز) از آنچه به دست آورده‌اند؛ بهره‌ای است، و از الله از فضل و بخشش او بخواهید).

اگر انسان با صداقت و اخلاص خود را از حسادت باز دارد و تأمل و تفکر نماید، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ او را در این راه یاری خواهد کرد و از آتش حسادت رهایی خواهد یافت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم الشرع في نظركم في شخص يصلي ويصوم، ولكنه يحب الخير لنفسه، ويكرهه للآخرين، وفيه نوع من الحسد، فكيف أتعامل مع مثل هذا إذا كان جارًا لي، أو زميلا في العمل مأجورين؟

فأجاب رحمه الله تعالى: تتعامل معه بما كنت تتعامل مع غيره، ولكن عليك أن تنصحه، وتبين له أن الحسد من كبائر الذنوب، ومن أخلاق اليهود كما قال الله تعالى عنهم ﴿ أَمۡ یَحۡسُدُونَ ٱلنَّاسَ عَلَىٰ مَاۤ ءَاتَىٰهُمُ ٱللَّهُ مِن فَضۡلِهِۦ [النساء: ٥٤]، وقال -تعالى- ﴿ وَدَّ كَثِیرࣱ مِّنۡ أَهۡلِ ٱلۡكِتَـٰبِ لَوۡ یَرُدُّونَكُم مِّنۢ بَعۡدِ إِیمَـٰنِكُمۡ كُفَّارًا حَسَدࣰا مِّنۡ عِندِ أَنفُسِهِم مِّنۢ بَعۡدِ مَا تَبَیَّنَ لَهُمُ ٱلۡحَقُّ ﴾ [البقرة: ١٠٩].

فالحسد من أخلاق اليهود، ومن كبائر الذنوب، ولا يُغَيّر شيئًا مِن قدر الله -عز وجل- بل هو حسرة على الحاسد ورفعة للمحسود، ولا سيما إذا بغى عليه الحاسد، فإن الله – تعالى – ينتقم من الظالم.

ثم إن في الحسد نوعًا من الاعتراض على قدر الله -عز وجل- وقضائه وحكمته.

وفيه أيضًا أن الإنسان كلما رأى نعمة الله متجددة على هذا المحسود ازداد عما.

و في الحسد دليل على أن الحاسد ضعيف الإيمان، لأنه لو كان مؤمناً حقًا لأحب لأخيه ما يحب لنفسه. وإذا أراد الإنسان أن يعالج هذا الداء الخبيث، فليُفكر مليا، وليعلم أن الفضل فضل الله يؤتيه من يشاء، وأن الذي أعطاه هذا الفضل قادر على أن يعطي الحاسد مثله، ولهذا قال تعالى ﴿ وَلَا تَتَمَنَّوۡا۟ مَا فَضَّلَ ٱللَّهُ بِهِۦ بَعۡضَكُمۡ عَلَىٰ بَعۡضࣲۚ لِّلرِّجَالِ نَصِیبࣱ مِّمَّا ٱكۡتَسَبُوا۟ۖ وَلِلنِّسَاۤءِ نَصِیبࣱ مِّمَّا ٱكۡتَسَبۡنَۚ وَسۡـَٔلُوا۟ ٱللَّهَ مِن فَضۡلِهِۦ ﴾ [النساء: ٣٢]. فإذا حاول أن يَكُفَّ نفسه بصدق وإخلاص، وتفَكَّرَ وتأَمَّلَ، فإن الله – تعالى – يعينه على هذا، فيستريح من نار الحسد.

مطالب مرتبط:

(۶۹۱۰) ما را درباره‌ی ویژگی‌های بیت‌الحرام آگاه کنید.

از ویژگی‌های آن که هیچ مکان دیگری در آن شریک نیست، این است که هر مسلمانی که بتواند، بر او واجب است که به آنجا برود و حج و عمره را به جا آورد و در هیچ نقطه‌ای از زمین واجب نیست که مسلمان برای حج یا عمره به آنجا برود جز بیت‌الحرام....

ادامه مطلب …

(۶۸۴۶) تفاوت بین چشم‌زخم و حسد چیست؟

بین چشم‌زخم و حسد تفاوت مؤثری وجود ندارد اما اصل چشم‌زخم از حسد است و چشم زخم زننده (العیاذ بالله) در قلبش حسادت بندگان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را دارد و خیر و خوبی را برای هیچ کس دوست ندارد...

ادامه مطلب …

(۶۹۱۱) اگر کسی از من سوالی بپرسد و من نخواهم در مورد آن صحبت کنم، آیا می‌توانم بگویم: الله أعلم (الله بهتر می‌داند)؟

ایرادی ندارد اگر سوال‌کننده‌ای از تو چیزی بپرسد و تو دوست نداری پاسخ بدهی، بگویی: الله أعلم....

ادامه مطلب …

(۶۹۳۰) حکم کنیه دادن پدر به فرزندش قبل از تولد چیست؟

هیچ مشکلی ندارد که فردی پیش از تولد فرزندش، کنیه‌ای برای خود انتخاب کند یا حتی بدون داشتن فرزند، کنیه‌ای برای خود داشته باشد...

ادامه مطلب …

(۶۸۸۹) حکم مطالبه‌ی مال و اجبار به طلاق از سوی ولیّ دختر

هر کس که سعی کند میان زن و شوهر جدایی بیفکند، به جادوگران شباهت دارد و عمل او شبیه کار جادوگران است و این بر آن‌ها حرام است و اگر سخن‌چینی باشد باعث تفرقه میان دو نفر می‌شود، از گناهان کبیره است...

ادامه مطلب …

(۶۹۴۵) حکم تعارض میان اطاعت همسر و مخالفت مادر در انجام اعمال نیک

شرط نیست که در انجام کار نیک از او اجازه بگیری مگر اینکه انجام این کار مانع استمتاع او از حق خودش می‌شود و اگر این کار مانع استمتاعی که حق اوست، نشود، در این زمینه هیچ‌گونه حقی بر تو ندارد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه