چهارشنبه 16 شعبان 1447
۱۴ بهمن ۱۴۰۴
4 فوریه 2026

(۶۷۸۸) حکم شرع در نظر شما در مورد اناشید اسلامی چیست؟

(۶۷۸۸) سوال: شیخ بزرگوار، حکم شرع در نظر شما در مورد اناشید اسلامی چیست؟

جواب:

حکم اناشید اسلامی بستگی به محتوای آن‌ها دارد و نمی‌توان درباره‌ی آن‌ها بدون شنیدن و بررسی، حکم داد و باید دید که آیا این اناشید به لحن آواز پست و بی‌ارزش خوانده شده است یا به صورت حداء[۱] و به دور از نغمه‌های شرم‌آور خوانده شده است همچنین آیا با صداهای زیبا و جذاب اجرا شده که فتنه‌انگیز باشد و حرکات تحریک‌آمیز ایجاد کند یا با صداهای معمولی که فتنه‌آفرین نیستند؟

اگر موضوع اناشید خوب است و حرامی در آن نیست و به سبک آهنگ‌های بی‌‌ارزش نباشد و در آن صداهایی که به فتنه منجر می‌شود وجود نداشته نباشد ایرادی ندارد به شرطی که این به عادت انسان تبدیل نشود که بسیار به آن مشغول شود و تنها منبع برای وعظ قلبش قرار ندهد که دیگر برای وعظ به قرآن و سنت مراجعه نکند پس این سه شرط عبارتند از:

شرط اول: موضوع اناشید باید خوب و غیر حرام باشد و به سبک آهنگ‌های بی‌حیایی نباشد و صداها نیز فتنه‌‌انگیز نباشند.

شرط دوم: نباید خود را بسیار به آن مشغول سازد.

شرط سوم: نباید تنها منبع وعظ برای قلبش باشد و از موعظه‌های قرآن و سنت روی گرداند.

اگر این سه شرط رعایت شود -و اگر خواستی آن را پنج‌تا قرار دهی- به نظر من مشکلی ندارد اما اگر یکی از این شروط نقض شود، باید از آن اجتناب کرد.


[۱] نوعی از آواز بدوی است که معمولا توسط شتربانان خوانده می‌شود تا شترها راحت‌تر راه بروند و با ریتم تند و سبک و خالی از آواهای موسیقی خوانده می‌شود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: فضيلة الشيخ، ما حكم الشرع في نظركم في الأناشيد الإسلامية؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الأناشيد الإسلامية لا يمكن الحكم عليها حتى تُسمع ويُنظر ما موضوع الأنشودة، وهل أنشدت على وجه التلحين الغنائي الهابط، أو أنشدت على وجه الحداء البعيد عن نغمات الغناء الماجن وتلحينه؟ وهل أنشدت بأصوات جميلة جذابة تثير الفتنة، وتحرك الساكن، أم أنشدت بأصوات عادية، لا يحصل بها الفتنة؟

فإذا كان موضوع الأنشودة جيدًا، لا محذور فيه، ولم تلحن تلحين الأغاني السافلة الهابطة، ولم يكن فيها أصوات مؤدية إلى الفتنة، فإنه لا بأس بها، ولكن بشرط ألا تكون دَيْدَن الإنسان بحيث يُكِب عليها كثيرا، وألا يتخذها الواعظ الوحيد لقلبه، دون أن يرجع إلى وعظ الكتاب والسنة، فهذه ثلاثة شروط:

الشرط الأول: أن يكون موضوع الأناشيد موضوعا جيدا غير محظور، ويلتحق بهذا الشرط ألا تُلَحّن تلحين الأغاني الماجنة السافلة، وألا تكون بأصوات فاتنة.

الشرط الثاني: ألا يُكِب عليها كثيرا.

الشرط الثالث: ألا يجعلها هي الواعظ الوحيد لقلبه، بحيث يُعرض عن موعظة القرآن والسُّنَّة.

فإذا تمت هذه الشروط الثلاثة – وإن شئت فاجعلها خمسة- فأرى أنه لا بأس بها، أما إذا اختل شرط واحد منها، فليعدل عنها.

مطالب مرتبط:

(۶۸۰۳) حکم برگزاری جشن‌ها – مانند جشن‌های فارغ‌التحصیلی – همراه با دف و اناشید اسلامی چیست؟

اگر جشن شامل سخنرانی‌های مفید و تبریک به فارغ‌التحصیلان باشد، اشکالی ندارد اما در مورد دف و آواز و موارد مشابه، در این زمینه من احساس تردید دارم لذا اگر کسی بگوید این جشن‌ها مانند عید است، پاسخ این است که این از جمله اعیاد نیست ...

ادامه مطلب …

(۶۷۹۴) سن مناسب برای حفظ قرآن کریم برای کودکان چقدر است؟

به طور غالب سن هفت سالگی زمانی است که کودک آماده حفظ آنچه به او داده می‌شود، است به همین دلیل، هفت سالگی در نظر بیشتر علما سن تمییز است...

ادامه مطلب …

(۶۷۹۷) آیا شعر در اسلام حرام است؟

شعر نیکو، نیکو است و شعر زشت، زشت است و  هیچ اشکالی ندارد که انسان شاعر باشد به شرطی که اشعارش درباره مسائل مفید باشد مانند نظم در علوم شرعی همچنین علوم عربی که به آن کمک می‌کنند...

ادامه مطلب …

(۶۸۰۸ آیا جایز است که فرد خود را به خطر بیاندازد یا همان‌طور که اکنون در برخی از ورزش‌های خشن می‌بینیم؟

این حرام است و جایز نیست که انسان خود را در معرض خطر مرگ یا آسیب قرار دهد....

ادامه مطلب …

(۶۸۰۵) حکم داستان‌ها تخیلی چیست؟

اگر این داستان‌ها مشکلات دینی، اخلاقی یا اجتماعی را معالجه می‌کنند، اشکالی ندارد زیرا بیان مثال با داستان‌های تخیلی و غیرواقعی بی‌اشکال است حتی برخی از علما گفته‌اند که بعضی از مثال‌های قرآن نیز واقعی نیستند بلکه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آنها را به‌عنوان مثال بیان کرده است....

ادامه مطلب …

(۶۷۹۱) حکم گوش دادن به اناشید اسلامی

اناشیدی که در آن موعظه است و در آن به حال انسان هنگام مرگ، وضعیت او بعد از دفن و وضعیت او در روز قیامت ذکر می‌شود، گوش دادن به آن‌ها مطلوب است و سلف صالح نیز به چنین اناشیدی گوش می‌دادند زیرا این اشعار باعث نرم شدن قلب، اشک ریختن چشم‌ها و خشوع اعضا و جوارح می‌شوند و دارای فایده هستند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه