پنج‌شنبه 17 شعبان 1447
۱۶ بهمن ۱۴۰۴
5 فوریه 2026

(۶۷۳۲) تفاوت بین رؤیا و حُلم چیست؟

(۶۷۳۲) سوال: تفاوت بین رؤیا و حُلم چیست؟ و چگونه می‌توانیم رؤیا را از حلم تشخیص دهیم؟

جواب:

آنچه انسان در خواب می‌بیند به سه دسته تقسیم می‌شود:

اول: رؤیا، که این از جانب الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است؛ در این حالت ملائکه‌ای برای خواب‌بیننده مثالی در خواب می‌آورد که این مثال بیانگر چیزی است که برای بیننده اتفاق می‌افتد یا قبلاً از او سر زده است و صحت یا فساد آن برایش آشکار می‌شود علامت رؤیا این است که آنچه در خواب دیده می‌شود، به وقوع می‌پیوندد.

دوم: حلم از شیطان است؛ شیطان در خواب چیزهایی را به انسان نشان می‌دهد که او را ناراحت و نگران می‌کند زیرا شیطان تلاش می‌کند که فرزندان آدم را مضطرب و غمگین کند، همان‌طور که الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرموده است: {إِنَّمَا ٱلنَّجۡوَىٰ مِنَ ٱلشَّیۡطَـٰنِ لِیَحۡزُنَ ٱلَّذِینَ ءَامَنُوا۟ وَلَیۡسَ بِضَاۤرِّهِمۡ شَیۡـًٔا إِلَّا بِإِذۡنِ ٱللَّهِ} [سوره المجادلة: ۱۰]: (جز این نیست که نجوا از (سوی) شیطان است، تا کسانی را که ایمان آورده‌اند اندوهگین سازد، و جز به فرمان الله نمی‌تواند هیچ ضرری به آن‌ها برساند).

وقتی انسان چنین احلامی می‌بیند، دوای آن، این است که از شر شیطان و از شر آنچه دیده به الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پناه ببرد، سه بار به سمت چپ خود تف کند سپس به سمت دیگری بچرخد و آن خواب را برای کسی تعریف نکند چراکه این خواب به او ضرری نخواهد رساند.

سوم: بازتاب است؛ خواب‌بیننده، خواب‌هایی مربوط به چیزهایی که در بیداری اتفاق افتاده  است می‌بیند یا از اموری که در بیداری برای او اتفاق افتاده و نفسش به آن تعلق داشته، باشد یا چیزی نزدیک به آن را در خواب ببیند که این نوع خواب‌ها (قسمت سوم) حکمی ندارد زیرا از جنس حدیث نفس می‌باشد (یعنی صرفاً بازتابی از افکار روزانه و ذهنی انسان است).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: فضيلة الشيخ، ما الفرق بين الرؤيا والحلم؟ وكيف نعرف الرؤيا من الحلم؟

فأجاب – رحمه الله تعالى- ما يراه الإنسان في منامه ينقسم إلى ثلاثة أقسام:

قسم رؤيا: وهذه من الله -عز وجل – يضرب الملك مثلا للإنسان الرائي في منامه، يكون هذا المثل مُعَبّرا عن شيء يقع لهذا الرائي، أو عن شيء وقع منه، فيتبين له صحته، أو فساده، وعلامتها أن يقع الأمر مصدقا لها.

الثاني: حلم من الشيطان، يخيل للنائم أشياء تزعجه وتقلقه، لأن الشيطان حريص على ما يزعج بني آدم ويقلقهم ويحزنهم، كما قال الله -تعالى- ﴿ إِنَّمَا ٱلنَّجۡوَىٰ مِنَ ٱلشَّیۡطَـٰنِ لِیَحۡزُنَ ٱلَّذِینَ ءَامَنُوا۟ وَلَیۡسَ بِضَاۤرِّهِمۡ شَیۡـًٔا إِلَّا بِإِذۡنِ ٱللَّهِ ﴾ [المجادلة: ١٠].

ومثل هذه الأحلام إذا رآها الإنسان، فإن دواءها أن يستعيذ بالله من شر الشيطان، وَمِنْ شَرِّ ما رأى، ويتفل على يساره ثلاث مرات، ثم ينقلب إلى الجنب الثاني، ولا يحدث بذلك أحدا، فإنها لا تضره.

والقسم الثالث: مَراء، يراها النائم مما يقع له من الأمور في حال يقظته،

وقد تكون هذه الأمور التي مرت به في حال اليقظة تعقلت بها نفسه، فيراها في منامه، أو ما يقاربها، وهذه الأخيرة لا حكم لها، لأنها من جنس حديث النفس.

مطالب مرتبط:

(۶۷۴۸) حکم دروغ گفتن در مورد خواب دیدن به منظور مصلحت عمومی چیست؟

دروغ گفتن در مورد خواب دیدن حرام است بلکه از گناهان کبیره محسوب می‌شود....

ادامه مطلب …

(۶۷۵۴) آیا تحریف در نقل رؤیا جایز است؟

خیر، تحریف در نقل رؤیا جایز نیست و دروغ گفتن در مورد رؤیا نیز جایز نمی‌باشد زیرا دروغ گفتن درباره‌ی رؤیا از گناهان کبیره است...

ادامه مطلب …

(۶۷۳۸) پرسشی درباره تعبیر رؤیای سه زبان در یک دهان

من از تعبیر این خواب اطلاعی ندارم و شاید این خواب به این معنی باشد که شما سه زبان (یعنی سه زبان مختلف) را به خوبی می‌دانید زیرا در زبان، کلمه‌ی زبان به معنای لغت هم است اما این تعبیر من نیست چون من از جمله کسانی نیستم که خواب‌ها را تعبیر می‌کنند....

ادامه مطلب …

(۶۷۵۰) آیا دیدن پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در خواب، رؤیایی راستین است یا خیالی؟

دیدن رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم حق است زیرا شیطان نمی‌تواند به شکل او درآید....

ادامه مطلب …

(۶۷۲۹) حکم تعبیر خواب‌ها چیست؟

برای انسان شایسته نیست که به خواب‌ها وابسته شود یا به آنها اهمیت بدهد بلکه بهتر است از آنها چشم‌پوشی کند زیرا اگر به خواب‌ها توجه کند و از دیدن خواب‌های ناخوشایند ناراحت شود، شیطان با او بازی می‌کند...

ادامه مطلب …

(۶۷۴۹) اگر کسی در خواب ببیند که مرتکب معصیت و گناه کبیره شده است، چه باید بکند؟

خواب‌ها به سه دسته تقسیم می‌شوند: دسته‌ای از جانب الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ، دسته‌ای از جانب شیطان و دسته‌ای از حدیث نفس (یعنی افکار و نگرانی‌های روزمره)....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه