پنج‌شنبه 25 جمادی‌الاول 1448
۱۴ آبان ۱۴۰۵
5 نوامبر 2026

(۶۷۰۹) چگونه می‌توانم بدون گناه و نافرمانی والدین در دانشگاه مختلط ادامه دهم؟

(۶۷۰۹) سوال: من دانشجوی پزشکی هستم بعد از ورود به دانشگاه، الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر من منت نهاد و مرا به راه راست هدایت کرد، پس صورتم را پوشاندم و الحمدلله به کتاب الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم پایبند شدم اما تحصیل من در دانشگاه مستلزم این است که با بسیاری از منکرات روبرو شوم، مهم‌ترین آن‌ها اختلاط با جنس مخالف است، از زمانی که از خانه بیرون می‌روم تا زمانی که به خانه بازمی‌گردم، چه در دانشگاه که مختلط است و چه در وسایل حمل و نقل؛ اکنون می‌خواهم در خانه بمانم و تحصیلم را رها کنم، نه به خاطر خود تحصیل بلکه به خاطر منکراتی که با آن‌ها مواجه می‌شوم اما پدر و مادرم  به ادامه تحصیلم تأکید دارند و اکنون متحیرم: آیا با اطاعت از آن‌ها به گروهی که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم درباره آن‌ها فرمود: «مَنِ الْتَمَسَ رِضَى اللَّهِ بِسَخَطِ النَّاسِ رَضِيَ الله عَنْهُ وَأَرْضَى النَّاسَ عَنْهُ، وَمَنِ الْتَمَسَ رِضَا النَّاسِ بِسَخَطِ اللَّهِ سَخِطَ اللَّهُ عَلَيْهِ، وَأَسْخَطَ عليه الناس»[۱]: (هر کس که به دنبال رضایت الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با نارضایتی مردم باشد، الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از او راضی می‌شود و مردم نیز از او راضی خواهند بود و هر کس که به دنبال رضایت مردم با نارضایتی الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باشد، الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از او خشمگین می‌شود و مردم نیز از او خشمگین خواهند شد) ملحق می‌شوم یا عدم اطاعت از آن‌ها در این امر، نافرمانی پدر و مادر به حساب می‌آید؟

جواب:

اگر وضعیت همان‌طور که این زن در رابطه با تحصیلش توصیف کرده باشد، جایز نیست که او با این منکری که در نوشته‌اش توصیف کرده به تحصیل ادامه دهد و او موظف نیست که از والدینش در این ادامه تحصیل اطاعت کند، زیرا اطاعت از والدین تابع اطاعت از الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است و اطاعت از الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بالاتر و مقدم است؛ الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ زن را از اینکه چهره‌اش را برای مردان آشکار کند و از اینکه به این شکل که این زن در نوشته‌اش توصیف کرده با مردان اختلاط کند، منع می‌کند؛ لذا اگر برای او ممکن باشد که تحصیلش را به دانشگاه‌های دیگری در زمینه‌ای دیگر منتقل کند که در آن این اختلاط اتفاق نیفتد، این کار اولویت دارد و بهتر است و اگر این ممکن نباشد، در خانه‌اش بماند و روزی الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ گسترده است.


[۱] أخرجه ابن حبان، شماره (٢٧٦).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: أنا طالبة في كلية الطب، مَنَّ الله عليَّ بعد التحاقي بالكلية، وهداني إلى صراطه المستقيم فغطيت وجهي، والتزمت بكتابه وسنة نبيه صلى الله عليه وسلم فله الحمد -سبحانه- ولكن دراستي بالكلية تستلزم مني الوقوع في كثير من المنكرات، أهمها الاختلاط بالجنس الآخر، منذ خروجي من البيت، وحتى عودتي إليه، وذلك في الكلية، حيث إنها مختلطة، أو في وسائل المواصلات، وأنا الآن أريد أن أقر في البيت وأترك الدراسة، لا لذات الدراسة ولكن للمنكرات التي ألاقيها ووالدي ووالدتي يؤكدان علي بمواصلة الدراسة، وأنا الآن مُتحيّرة: هل أدخل بطاعتي لهما فيمن يعنيهم رسول الله صلى الله عليه وسلم بقوله: «مَنِ الْتَمَسَ رِضَى الْتَمَسَ رِضَى اللَّهِ بِسَخَطِ النَّاسِ رَضِيَ اللَّهُ – تَعَالَى- عَنْهُ وَأَرْضَى النَّاسَ عَنْهُ، وَمَنِ الْتَمَسَ رِضًا النَّاسِ بِسَخَطِ اللَّهِ سَخِطَ اللَّهُ عَلَيْهِ، وَأَسْخَطَ عليه الناس». أم أن عدم طاعتي لهما في هذا الأمر يُعتبر عقوقا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى : إذا كان الحال على حسب ما وصفت هذه المرأة بالنسبة لدراستها، فإنه لا يجوز لها أن تواصل الدراسة مع هذا المنكر الذي وصفته لنا في رسالتها، ولا يلزمها أن تطيع والديها في الاستمرار بهذه الدراسة، وذلك لأن طاعة الوالدين تبع لطاعة الله -عز وجل- وطاعة الله هي العليا، وهي المقدمة، والله تبارك وتعالى ينهى المرأة أن تكشف وجهها للرجال، وأن تختلط بهم هذا الاختلاط على الوجه الذي وصفت هذه المرأة في كتابها، وإذا تيسر لها أن تحول دراستها إلى جامعات أخرى في حقل آخر، لا يحصل به هذا الاختلاط، فهو أولى وأحسن، وإذا لم يحصل فإنها تبقى في بيتها، ورزق الله -تعالى- واسع.

مطالب مرتبط:

(۶۶۹۶) حکم گرفتن مرخصی بدون عذر پیش از آغاز تدریس

برای انسان جایز نیست که مرخصی درخواست کند مگر در صورتی که قانون آن را مجاز بداند، اگر قانون آن را مجاز بداند، اشکالی ندارد و در این صورت حقوقی که به او برای این روزها تعلق می‌گیرد، برای او حلال است....

ادامه مطلب …

(۶۶۹۱) حکم معلمی به خاطر عدم وجود جایگزینی برای او، درسی را که خوب بلد نیست تدریس کند را پذیرفته است

اگر موافقت کرده است گناهی بر او نیست ولی اگر چیزی بگوید که نمی‌داند، گناه‌کار است...

ادامه مطلب …

(۶۷۱۳) معلم مردی که به دختران در سن بلوغ درس می‌دهد، چگونه باید رفتار کند؟

باید از آن دوری کند و این کار را نکند، زیرا دخترانی که در سن بلوغ هستند، فتنه‌ هستند به‌ویژه اگر آنها را ببیند و آنها نیز او را ببینند؛ پس مجال زنان را به زنان بسپارد و او در حوزه‌ی مردان باشد....

ادامه مطلب …

(۶۷۰۱) حکم صدقه دادن از حقوق معلم در صورت کوتاهی در انجام وظیفه

کسی که در انجام وظیفه شغلی خود کوتاهی کرده است، باید به سوی الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کند و وظیفه شغلی خود را به درستی انجام دهد و نباید در حضور به موقع کوتاهی کند یا در خروج از کار عجله کند و نباید در انجام وظیفه در هنگام کار اهمال کند...

ادامه مطلب …

(۶۷۲۴) حکم تبعیض معلم میان دانش‌آموزان در رفتار و برخورد

واجب معلم این است که با دانش‌آموزان با عدالت رفتار کند و نباید به کسی به خاطر نزدیکی‌اش، دوستی‌اش، ثروتش، شأن و مقامش، یا فقر و ضعفش امتیاز بدهد...

ادامه مطلب …

(۶۶۹۴) حکم ترک تلاوت قرآن به دلیل اشتغال به کار و تدریس

اگر امکان جمع بین خواندن قرآن و انجام وظایف تدریس وجود داشته باشد، این بهترین است اما اگر این امکان وجود نداشته نباشد، انجام وظایف تدریس اولویت دارد، زیرا انجام تدریس یک وظیفه واجب‌شده بر بنده است و خواندن قرآن از سنت‌هاست...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه