پنج‌شنبه 17 شعبان 1447
۱۶ بهمن ۱۴۰۴
5 فوریه 2026

(۶۶۷۵) حکم تعریف و تمجید غیر واقعی برای خوشحال کردن دیگران

(۶۶۷۵) سوال: بعضی دوستانی دارم که وقتی چیز جدیدی همراه آنان هست مانند تکه پارچه‌ای یا لباسی نظر مرا در مورد آن می‌خواهند و من به آن‌ها می‌گویم: این خوب یا قشنگ است یا آن را تحسین می‌کنم با وجود اینکه برخی از آن‌ها را در واقعیت تحسین نمی‌کنم ولی دوست ندارم که دلشان را بشکنم، آیا در قول من که آن خوب و نیک است، اشکالی وجود دارد؟

جواب:

اگر آن چیز نزد کسی که آن را خریده و عرضه نموده است خوب و نیکو است پس اشکالی ندارد که بگویی: این خوب و نیکو می‌باشد به نیت این‌که خوب و نیکو است نزد کسی که آن را عرضه کرده ولی اگر در حالتی که نظرت آن باشد که خوب و نیکو نیست پس می‌توانی در وقت دیگر او را نصیحت کنی و بگویی: مانند این را نخر اگر که آن لباس حرام نیست اما اگر حرام می‌باشد برای تو جایز نمی‌باشد که بگویی: آن خوب است اگرچه با توریه باشد مثل این‌که در آن لباس عکس‌ باشد که در این صورت حرام است که بگویی: آن خوب است یا اگر لباسی است که تنگ می‌باشد که جسم زن در آن ظاهر است، برای تو جایز نیست که بگویی: آن لباس خوب است یا لباسی شفاف است که عورت را نمی‌پوشاند که در این حالت جایز نیست بگویی: آن لباس خوب می‌باشد اگرچه نزد او خوب به نظر برسد یا لباسی باشد که در آن غلو و اسراف باشد که در این صورت نیز جایز نیست بگویی: آن خوب است اگرچه نزد آن کسی که خریده یا عرضه نموده خوب باشد.

مهم آن است که وصف نمودن آن به خوب و نیکو، وصفی برای حرام نباشد که در این صورت اشکالی ندارد ولی اگر نزد آن دو خوب و نیکو است، نیازی به تأویل نمی‌باشد وگرنه تأویل می‌کنی و می‌گویی: آن خوب و نیکو است سپس با او بحث پیش می‌آید و بیان این‌که بهتر و نیکوتر خلاف آن است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: عندي بعض الصديقات عندما يكون معهن شيء جديد، مثل قطعة قماش أو ثوب يأخُذن رأيي فيه، أقول لهن: إن هذا جميل، أو جيد، أو إن هذا أعجبني. مع أن البعض من هذه القطع لم تعجبني لكنني لا أحب أن أكسر بخاطر هن فهل عليَّ شيء في قولي: هذا جيد، وهذا طيب؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إذا كان هذا الشيء جيدا وطيبا عند من اشترته وعرضته، فلا حَرَجَ أن تقولي: هذا جيد، هذا طيب. بنية أنه جيد وطيب عند التي عَرَضَتْه ، لكن في هذه الحال إذا كان رأيك فيه أنه ليس بجيد، ولا طيب، فَلَكِ أن تنصحيها في وقت آخر وتقولين: لا تشتري مثل هذا. إذا كان هذا الثوب ليس مُحرَّمًا ، وأما إذا كان محرَّمًا ، فلا يجوز أن تقول: إنه طيب. ولو بالتَّوْرِيَة، مثل أن يكون ثوبًا فيه صُوَر، فيحرم عليها أن تقول: إنه جيد. أو إذا كان الثوب ضيّقًا يَصِفُ حجم المرأة، أي حَجْم بَدَنِها، فلا يجوز أن تقول: إنه طيب. أو ثوبًا شَفَّافًا لا يستر العورة، فلا يجوز أن تقول: إنه طيب. ولو كان طيبا عندها، أو ثوبا فيه غُلُوِّ ،وإسراف، فلا يجوز أن تقول: إنه طيب. ولو كان عند الذي اشترته وعَرَضَتْه طَيِّبًا.

المهم إذا لم يكن وصفه بالطيب والجيد وصفًا لمحرَّم، فلا حَرَجَ، لكن إن كان طيبا وجيدا عندهما، فلا تحتاج إلى تأويل، وإلا فإنها تتأوَّل تقول: إنه جيد وطيب. ثم بعد ذلك يحصل التباحث معها، وبيان أن الأفضل، أو الأجود والأحسن خلافه.

مطالب مرتبط:

(۶۶۵۸) آیا غیبت کردن بودن ذکر اسم جایز است؟

غیبتی که از شخصی مجهول صحبت شود مثل اینکه بگوید: برخی مردم فلان چیز می‌گویند یا فلان کار می‌کنند، اشکالی ندارد به شرط این که شونده نفهمد مراد فلانی است....

ادامه مطلب …

(۶۶۵۳) معنی غیبت و سخن‌چینی چیست؟

غیبت، یاد کردن برادرت با آنچه از آن خوشش نمی‌آید می‌باشد مثل این‌که در غیاب او بگویی: او فاسق است، در دین سهل‌انگار است یا در او فلان عیب‌های متعلق به بدن می‌باشد است یا فلان عیب‌هایی که متعلق به اخلاق می‌باشد، وجود دارد....

ادامه مطلب …

(۶۶۷۳) آیا انسان اگر در مورد آبرو و حیثیت مردم در نفس خود سخن بگوید، گناه دارد؟

اگر این منجر به گمان بد به مسلمانانی که ظاهرشان عادل بودن آن‌ها است، می‌گردد، حرام می‌باشد زیرا گمان بد به مسلمانی که ظاهر او عادل بودنش است، حرام می‌باشد ....

ادامه مطلب …

(۶۶۸۲) بعضی مردم وقتی از کبوتر یا الاغ یا سگ یا مانند آن را ذکر می‌کنند، می‌گویند: أعزكم الله یا أکرمکم الله، حکم آن چیست؟

اشکالی ندارد زیرا این از عادت‌های رایجی است که برخواسته از ادب گوینده است ولی به نظر من اگر آن را ترک کند بهتر می‌باشد چون سلف صالح مانند این چیزها را ذکر می‌کردند و به مخاطب نمی‌گفتند: أعزك الله و أكرمك الله...

ادامه مطلب …

(۶۶۶۰) حکم دروغ گفتن به صورت شوخی

این در اسلام حرام است زیرا همه‌ی دروغ حرام می‌باشد و واجب است که از آن پرهیز نمود...

ادامه مطلب …

(۶۶۸۷) آیا این کلام صحیح می‌باشد که بگویم: فرزند آدم حیوان ناطق است؟

الان در عرف مردم این کلمه دشنام و ناسزا محسوب می‌گردد و برای همین جایز نیست که انسان آن را به برادرش بگوید مخصوصا در مقام درگیری و ناراحتی زیرا در این صورت دشنام می‌باشد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه