پنج‌شنبه 20 ذیقعده 1447
۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
7 می 2026

(۶۶۴۸) حکم شرعی غیبت کودک نابالغ

(۶۶۴۸) سوال: من از شما بزرگوار، در مورد غیبت کودکی که به سن بلوغ نرسیده است سوال دارم که آیا اگر ما غیبت او را کنیم، گناهی داریم؟ مخصوصا كه کودک سبب می‌شود ما شدیدا پریشان گردیم که انسان از کنترل خارج گردد و به او ناسزا گوید؟

جواب:

غیبت یعنی یاد کردن از برادرت در غیاب او با آنچه خوشش نمی‌آید، این غیبت است زیرا الغيبة (غيبت) الغيب، بر وزن فِعْلة می‌باشد.

اما اگر حاضر می‌باشد یاد کردن او با آنچه خوشش نمی‌آید، اسم آن غیبت نیست و اسم آن دشنام و ناسزا است و شایسته نیست که انسان کودک را ناسزا یا دشنام دهد بلکه برای او واجب است که نفس خود را از کاری که برای او جایز نیست منع کند و آن را انجام ندهد و تفاوتی نمی‌کند که قولی یا فعلی باشد و از آداب والا این است که خشم خود را فرو کشاند و عصبانیتش را کنترل کند مخصوصا در تعامل با کودکان زیرا اگر کودکان دیدند که کسی اینگونه با خشم، دشنام و ناسزا با آن‌ها تعامل می‌کند، بر آن عادت می‌کنند و اشکالی در آن نمی‌بینند و برای همین دشنام به کودک مانند دشنام به بزرگ است و بلکه چه بسا بدتر باشد زیرا این که کودک را برگفته‌ها و کارهایی که دیگران انجام می‌دهند تربیت کنی نتایج بدتری دارد به نسبت تربیت کردن انسانی بزرگ بر آن.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: أنا أسأل فضيلتكم عن غيبة الصغير الذي لم يبلغ سن البلوغ، هل يكتب علينا ذَنْب إن نحن اغتبناه؟ خاصةً أن الصغير دائما يُسبب لنا الانفعال الشديد الذي يُخْرِج الإنسان مِن طَوْرِهِ فَيَشْتُمُه؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: الغيبة هي ذكر الإنسان بما يكره في غيبته، هذه هي الغيبة، لأنها فِعْلَة مِنَ الغَيْب.

أما إذا كان حاضرا، فإن ذِكْرَه بما يَكْرَه لا يُسَمَّى غِيبَة، وإنما يُسَمَّى سبا وشتها، ولا ينبغي أن يُسَبَّ الصغير، أو يُشتَم، بل الواجب على المرء أن يمنع نفسه مما لا يجوز له فعله، سواء كان قولا أم فعلا، ومن الآداب العالية الفاضلة أن يكتم غيظه، ويحبس غضبه، لا سيما في معاملة الصغار، لأن الصغار إذا رأوا من يعاملهم بمثل هذا مِن الغَضَبِ والسَّبِّ والشَّتْم تَعَوَّدُوا عليه، ورأوه أمرًا لا بأس به، ولهذا كان سَبُّ الصغير كَسَبِّ الكبير، بل ربما يكون أَشَدَّ، لأن كونك تربي الصغير على ما يقال، أو يُفْعَل عنده أَشَدُّ مِن أن تُرَبِّي الكبير على ذلك.

مطالب مرتبط:

(۶۶۷۲) حکم بازگو کردن عیوب دیگران در نفس خود و تفاوت آن با غیبت

این غیبت نیست یعنی اینکه در نفس خود عیوب برادرت را بازگو کنی (غیبت محسوب نمی‌گردد) ولی اولی‌تر است که این کار را نکنی و از آن اجتناب کنی...

ادامه مطلب …

(۶۶۸۲) بعضی مردم وقتی از کبوتر یا الاغ یا سگ یا مانند آن را ذکر می‌کنند، می‌گویند: أعزكم الله یا أکرمکم الله، حکم آن چیست؟

اشکالی ندارد زیرا این از عادت‌های رایجی است که برخواسته از ادب گوینده است ولی به نظر من اگر آن را ترک کند بهتر می‌باشد چون سلف صالح مانند این چیزها را ذکر می‌کردند و به مخاطب نمی‌گفتند: أعزك الله و أكرمك الله...

ادامه مطلب …

(۶۶۴۷) ما را از صفت غیبت و سخن‌چینی آگاه سازید؟

غیبت، یاد کردن برادرت از آنچه برای او ناخوشایند است می‌باشد یعنی یاد کردن صفات جسدی یا اخلاقی یا عملی که از آن بدش می‌آید؛ اما سخن‌چینی، سعی در تفرقه انداختن بین مردم است...

ادامه مطلب …

(۶۶۷۱) بعضی از دوستانم به من دشنام و ناسزا می‌گویند آیا من نیز مثل خودشان جواب آن‌ها را بدهم؟

به مصلحت آن بنگر؛ اگر مصلحت در ترک و هجر آن‌ها و عدم مقابله بالمثل در آنچه گفته‌اند، می‌باشد پس آن را انجام بده و اگر مصلحت خلاف آن را می‌طلبد پس می‌توانی به مانند آنچه با تو مقابله کردند، مقابله کنی ....

ادامه مطلب …

(۶۶۸۳) حکم شرعی به‌ کاربردن تعبیر «حرام است» در سخنان روزمره

آن چیزی که وصف تحریم را بر آن کرده است اگر از آن‌چیزی باشد که الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن را حرام کرده همانطور که اگر بگوید: حرام است که این مرد در زنا واقع گردد و حرام است که انسان دزدی کند و مانند آن، وصف آن چیز به حرام صحیح است...

ادامه مطلب …

(۶۶۵۹) آیا دروغ به طور شوخی جایز است؟

دروغ، شوخی و جدی آن جایز نیست زیرا از اخلاق نکوهیده‌ای است که فقط اهل نفاق آن اخلاق را دارند و متأسفانه بسیار می‌شنویم که برخی مردم دروغ را به دو قسمت تقسیم کرده‌اند: دروغ سفید و دروغ سیاه....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه