شنبه 22 ذیقعده 1447
۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵
9 می 2026

(۶۶۲۹) حکم شوخی‌های مکرر جوانان در جمع و بررسی آثار گناه آن

(۶۶۲۹) سوال: من جوانی هستم که با دوستان و برادرانم در سفر‌ها و مناسبات بسیار شوخی می‌کنم و من به این کار شناخته شده‌ام، آیا به خاطر این گناهی دارم؟

جواب:

اگر این شوخی حق می‌باشد یعنی متضمن دروغ و مسخره به کسی نمی‌باشد و فقط خوشحالی و نشاطی برای شادمانی برادران و دوستانش است، اشکالی ندارد بلکه به خاطر این نیت خوب اجر نيز دارد وقتی که قصدش از آن رفع خستگی و ملل برادرانش و خوشحال کردن آن‌ها باشد.

اما اگر متضمن دروغ یا مسخره کردن کسی باشد، جایز نیست زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «وَيْلٌ لِلَّذِي يُحَدِّثُ فَيَكْذِبُ لِيُضْحِكَ بِهِ الْقَوْمَ، وَيْلٌ لَهُ، وَيْلٌ لَهُ»[۱]: (وای به حال کسی که در سخن گفتن دروغ می‌گوید تا دیگران را بخنداند؛ وای به حال او، وای به حال او).

 همچنین مسخره کردن حرام می‌باشد چنانچه در حدیث آمده است: «كُلُّ الْمُسْلِمِ عَلَى الْمُسْلِمِ حَرَامٌ؛ دَمُهُ، وَمَالُهُ، وَعِرْضُهُ»[۲]: (تمام مسلمان بر مسلمان حرام است؛ خونش، مالش و آبرویش) مسخره کردن به آن از بزرگترین خدشه‌ای است که به آبروی برادرش وارد می‌کند.


[۱] مسند أحمد (٥/٥ ، رقم ۲۰۰۵۸) ، وسنن أبو داود: كتاب الأدب، باب في التشديد في الكذب، شماره (٤٩٩٠)، و سنن ترمذي: كتاب الزهد، باب فيمن تكلم بكلمة يضحك بها الناس، شماره (٢٣١٥) وقال: حسن.

[۲] صحیح مسلم: كتاب البر والصلة والآداب، باب تحريم ظلم المسلم، وخذله، واحتقاره ودمه، وعرضه، وماله، شماره (٢٥٦٤).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا شاب كثير المزاح مع ا الأصدقاء والإخوان في الرحلات، وفي المناسبات، وأنا أُعرف بهذا العمل، فهل يلحقني إثم بهذا؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إذا كان هذا المزاح حقا، بحيث لا يتضمن كذبا، ولا يتضمن سخرية بأحد، وإنما هو مرح من أجل شرح صدور إخوانه وأصحابه، فإنه لا بأس به، بل قد يكون مأجورا عليه بالنية الطيبة، إذا قصد بذلك دفع السآمة عن إخوانه، وإدخال السرور عليهم.

أما إذا تَضَمَّن كَذِبًا، أو سخرية بأحد، فإنه لا يجوز، لأن النبي صلى الله عليه وسلم قال: «وَيْلٌ لِلَّذِي يُحَدِّثُ فَيَكْذِبُ لِيُضْحِكَ بِهِ الْقَوْمَ، وَيْلٌ لَهُ وَيْلٌ لَهُ». وأما السخرية فهي حرام أيضا، كما جاء في الحديث: «كُلُّ الْمُسْلِمِ عَلَى الْمُسْلِمِ حَرَامٌ، دَمُهُ، وَمَالُهُ، وَعِرْضُهُ». والسخرية به من أكبر خدش عرض أخيه.

مطالب مرتبط:

(۶۵۸۵) حکم شروع به سلام و جواب دادن به آن چیست؟

شروع کردن سلام سنت مؤکد می‌باشد و بهترین مردم کسی است که شروع کننده‌ی سلام باشد چون که جواب دادن به کسی که به تو سلام نموده است، واجب می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۶۵۷۸) احکام متعلق به سلام چیست؟

 از احکام سلام این است که جواب دادن سلام واجب است...

ادامه مطلب …

(۶۵۹۱) نظرتان در مورد کسی که سلام نمی‌کند مگر با صدایی پایین یا با صدایی که از او شنیده نمی‌شود جیست؟

افشای سلام یعنی اظهار و إعلان آن، پس شکی نیست کسی که سلام را به گونه‌ای می‌کند که فقط صدای سوتی از او شنیده می‌شود، افشایی که شایسته‌ی سلام بوده را به جا نیاورده است...

ادامه مطلب …

(۶۵۸۹) آیا سلام بر کافر واجب است؟ جواب صحیح چیست؟

جایز نیست که شروع‌کننده‌ی سلام به غیر مسلمان باشیم ولی اگر سلام کردند، جواب داده می‌شود و گفته می‌شود: وعلیکم....

ادامه مطلب …

(۶۶۲۳) مسئولیت رعایت حقوق راه هنگام همراهی با دوستان

نظر ما در مورد آنچه ذکر کردند که حقوقی که در این‌باره آمده است درباره‌ی کسی می‌باشد که در راه می‌نشیند و نه برای کسی از آن عبور می‌کند، این است که صحیح می‌باشد چون حدیث در مورد کسی آمده که در راه می‌نشیند ...

ادامه مطلب …

(۶۵۷۵) اظهار سلام و اختلاف در تعقیب آن

سلام تحیت (درود و سلام) مسلمانان است و صیغه‌ی آن اینگونه می‌باشد: اگر به یک نفر سلام می‌کند، می‌گوید: السلام علیک و اگر به جماعتی سلام می‌کند، می‌گوید: السلام علیکم ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه