پنج‌شنبه 3 محرم 1448
۲۸ خرداد ۱۴۰۵
18 ژوئن 2026

(۶۶۲۹) حکم شوخی‌های مکرر جوانان در جمع و بررسی آثار گناه آن

(۶۶۲۹) سوال: من جوانی هستم که با دوستان و برادرانم در سفر‌ها و مناسبات بسیار شوخی می‌کنم و من به این کار شناخته شده‌ام، آیا به خاطر این گناهی دارم؟

جواب:

اگر این شوخی حق می‌باشد یعنی متضمن دروغ و مسخره به کسی نمی‌باشد و فقط خوشحالی و نشاطی برای شادمانی برادران و دوستانش است، اشکالی ندارد بلکه به خاطر این نیت خوب اجر نيز دارد وقتی که قصدش از آن رفع خستگی و ملل برادرانش و خوشحال کردن آن‌ها باشد.

اما اگر متضمن دروغ یا مسخره کردن کسی باشد، جایز نیست زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «وَيْلٌ لِلَّذِي يُحَدِّثُ فَيَكْذِبُ لِيُضْحِكَ بِهِ الْقَوْمَ، وَيْلٌ لَهُ، وَيْلٌ لَهُ»[۱]: (وای به حال کسی که در سخن گفتن دروغ می‌گوید تا دیگران را بخنداند؛ وای به حال او، وای به حال او).

 همچنین مسخره کردن حرام می‌باشد چنانچه در حدیث آمده است: «كُلُّ الْمُسْلِمِ عَلَى الْمُسْلِمِ حَرَامٌ؛ دَمُهُ، وَمَالُهُ، وَعِرْضُهُ»[۲]: (تمام مسلمان بر مسلمان حرام است؛ خونش، مالش و آبرویش) مسخره کردن به آن از بزرگترین خدشه‌ای است که به آبروی برادرش وارد می‌کند.


[۱] مسند أحمد (٥/٥ ، رقم ۲۰۰۵۸) ، وسنن أبو داود: كتاب الأدب، باب في التشديد في الكذب، شماره (٤٩٩٠)، و سنن ترمذي: كتاب الزهد، باب فيمن تكلم بكلمة يضحك بها الناس، شماره (٢٣١٥) وقال: حسن.

[۲] صحیح مسلم: كتاب البر والصلة والآداب، باب تحريم ظلم المسلم، وخذله، واحتقاره ودمه، وعرضه، وماله، شماره (٢٥٦٤).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا شاب كثير المزاح مع ا الأصدقاء والإخوان في الرحلات، وفي المناسبات، وأنا أُعرف بهذا العمل، فهل يلحقني إثم بهذا؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إذا كان هذا المزاح حقا، بحيث لا يتضمن كذبا، ولا يتضمن سخرية بأحد، وإنما هو مرح من أجل شرح صدور إخوانه وأصحابه، فإنه لا بأس به، بل قد يكون مأجورا عليه بالنية الطيبة، إذا قصد بذلك دفع السآمة عن إخوانه، وإدخال السرور عليهم.

أما إذا تَضَمَّن كَذِبًا، أو سخرية بأحد، فإنه لا يجوز، لأن النبي صلى الله عليه وسلم قال: «وَيْلٌ لِلَّذِي يُحَدِّثُ فَيَكْذِبُ لِيُضْحِكَ بِهِ الْقَوْمَ، وَيْلٌ لَهُ وَيْلٌ لَهُ». وأما السخرية فهي حرام أيضا، كما جاء في الحديث: «كُلُّ الْمُسْلِمِ عَلَى الْمُسْلِمِ حَرَامٌ، دَمُهُ، وَمَالُهُ، وَعِرْضُهُ». والسخرية به من أكبر خدش عرض أخيه.

مطالب مرتبط:

(۶۵۷۹) احکام ورود به مسجد هنگام قرائت قرآن توسط مؤذن

در این حالت به او سلام نکن تا قرائت او را قطع نکنی مگر این که بترسی شری بر آن مترتب شود که اشکالی ندارد سلامش کنی....

ادامه مطلب …

(۶۵۷۶) دوست داریم در مورد احکام سلام روشن‌گری نمایید چون بسیاری از مردم در این امر بزرگ، سهل‌انگاری می‌کنند

سلام کردن از امور شرعی و حقوق مسلمان بر برادرش می‌باشد و از حقوق مسلمان این است که وقتی برادرش را ملاقات کرد، به او سلام کند و برای همین رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هجر برادر مسلمان را بیش از سه (شب) حرام نموده است...

ادامه مطلب …

(۶۶۲۰) برخی مردم بعد از خمیازه می‌گویند: أعوذ بالله من الشیطان الرجیم، آیا این وارد گشته است؟

(در نصوص) وارد نشده است هنگامی که انسان خمیازه بکشد، بگوید: أعوذ بالله من الشیطان الرجیم بلکه چیزی که وارد شده این است که انسان خمیازه‌اش را در حد توان مخفی کند و اگر نتواند دستش را جلوی دهانش بگیرد...

ادامه مطلب …

(۶۶۰۵) حکم برگزاری کرامت اربعین پس از ایام نفاس

بدعت نیست و این کار خوشحالی است که از عادت‌ها پیروی می‌کند ولی شایسته نیست که در آن اسراف و زیاده‌روی صورت گیرد...

ادامه مطلب …

(۶۶۲۸) حکم هجر مسلمانی برای امور دنیایی و شخصی و نه برای دین، چیست؟

هجر نمودن مسلمان به خاطر امور دینی جایز است به شرط این‌که آن هجر فایده داشته باشد مثل این‌که منجر به اصلاح و استقامت آن شخص گردد اما اگر منجر به این اصلاح نشود و باعث شری بزرگتر گردد و بیشتر در طغیان غوطه‌ور شود، هجر نمی‌گردد....

ادامه مطلب …

(۶۵۹۴) اگر مردی به شخصی سلام نماید درحالی که کسی دیگر آن سلام را بشنود، آیا برای او جواب دادن به آن واجب است؟

اگر شخصی به کسی (معین) سلام نماید، لازم نیست که کسی دیگر جواب آن را بدهد چون که او، مقصود این سلام نبوده است ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه