یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۹ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

(۶۶۲۹) حکم شوخی‌های مکرر جوانان در جمع و بررسی آثار گناه آن

(۶۶۲۹) سوال: من جوانی هستم که با دوستان و برادرانم در سفر‌ها و مناسبات بسیار شوخی می‌کنم و من به این کار شناخته شده‌ام، آیا به خاطر این گناهی دارم؟

جواب:

اگر این شوخی حق می‌باشد یعنی متضمن دروغ و مسخره به کسی نمی‌باشد و فقط خوشحالی و نشاطی برای شادمانی برادران و دوستانش است، اشکالی ندارد بلکه به خاطر این نیت خوب اجر نيز دارد وقتی که قصدش از آن رفع خستگی و ملل برادرانش و خوشحال کردن آن‌ها باشد.

اما اگر متضمن دروغ یا مسخره کردن کسی باشد، جایز نیست زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «وَيْلٌ لِلَّذِي يُحَدِّثُ فَيَكْذِبُ لِيُضْحِكَ بِهِ الْقَوْمَ، وَيْلٌ لَهُ، وَيْلٌ لَهُ»[۱]: (وای به حال کسی که در سخن گفتن دروغ می‌گوید تا دیگران را بخنداند؛ وای به حال او، وای به حال او).

 همچنین مسخره کردن حرام می‌باشد چنانچه در حدیث آمده است: «كُلُّ الْمُسْلِمِ عَلَى الْمُسْلِمِ حَرَامٌ؛ دَمُهُ، وَمَالُهُ، وَعِرْضُهُ»[۲]: (تمام مسلمان بر مسلمان حرام است؛ خونش، مالش و آبرویش) مسخره کردن به آن از بزرگترین خدشه‌ای است که به آبروی برادرش وارد می‌کند.


[۱] مسند أحمد (٥/٥ ، رقم ۲۰۰۵۸) ، وسنن أبو داود: كتاب الأدب، باب في التشديد في الكذب، شماره (٤٩٩٠)، و سنن ترمذي: كتاب الزهد، باب فيمن تكلم بكلمة يضحك بها الناس، شماره (٢٣١٥) وقال: حسن.

[۲] صحیح مسلم: كتاب البر والصلة والآداب، باب تحريم ظلم المسلم، وخذله، واحتقاره ودمه، وعرضه، وماله، شماره (٢٥٦٤).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا شاب كثير المزاح مع ا الأصدقاء والإخوان في الرحلات، وفي المناسبات، وأنا أُعرف بهذا العمل، فهل يلحقني إثم بهذا؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إذا كان هذا المزاح حقا، بحيث لا يتضمن كذبا، ولا يتضمن سخرية بأحد، وإنما هو مرح من أجل شرح صدور إخوانه وأصحابه، فإنه لا بأس به، بل قد يكون مأجورا عليه بالنية الطيبة، إذا قصد بذلك دفع السآمة عن إخوانه، وإدخال السرور عليهم.

أما إذا تَضَمَّن كَذِبًا، أو سخرية بأحد، فإنه لا يجوز، لأن النبي صلى الله عليه وسلم قال: «وَيْلٌ لِلَّذِي يُحَدِّثُ فَيَكْذِبُ لِيُضْحِكَ بِهِ الْقَوْمَ، وَيْلٌ لَهُ وَيْلٌ لَهُ». وأما السخرية فهي حرام أيضا، كما جاء في الحديث: «كُلُّ الْمُسْلِمِ عَلَى الْمُسْلِمِ حَرَامٌ، دَمُهُ، وَمَالُهُ، وَعِرْضُهُ». والسخرية به من أكبر خدش عرض أخيه.

مطالب مرتبط:

(۶۶۰۱) حکم برخاستن برای استقبال واردشوندگان به مجلس در سنت نبوی

روش رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در این‌باره این‌ بوده که برای هیچ کس بلند نمی‌شده و خوشش نمی‌آمده که کسی برای او بلند شود.....

ادامه مطلب …

(۶۶۱۰) آیا دور ریختن باقی‌مانده‌ی غذا در فاضلاب درست است؟

این از مواردی می‌باشد که شایسته نیست شست‌شویی دستان و ظرف که با غذا همراه می‌باشد را همراه با کثیفی‌ها و نجاست‌ها نمود ...

ادامه مطلب …

(۶۵۹۳) حکم پاسخ به سلام با اشاره‌ی سر در فاصله‌ی نزدیک

مانند این جواب دادن به او واجب نیست زیرا در صورتی واجب می‌شود که سلام مشروع کرده باشد و آن نیز لفظ: السلام علیکم می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۶۶۲۵) آداب زیارت بیمار که در اسلام آمده است، چیست؟

زیارت بیماران از بافضلیت‌ترین عباداتی می‌باشد که شخص در قبال برادر مسلمانش انجام می‌دهد و برای همین بعضی اهل علم گفته‌اند عیادت بیمار فرض کفایت است....

ادامه مطلب …

(۶۵۹۲) حکم مصافحه زن با نامحرم

اشکالی ندارد که زنی با مردانی از محارمش مصافحه نماید و مصافحه نمودن با مردانی که محارم او نیستند، برای هر سببی که باشد حلال نیست....

ادامه مطلب …

(۶۶۱۹) علل خمیازه کشیدن نمازگزاران در مسجد و راهکارهای اصلاح آن

آن دلیلی بر کسالت، بی حالی و خواب است و برای همین رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم امر نمودند که تاجایی که انسان می‌تواند جلوی باز شدن دهانش را بگیرد و اگر نتوانست دستش را جلوی دهانش قرار دهد؛...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه