یکشنبه 3 شوال 1447
۲ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

(۶۵۸۴) حکم جایگزینی سلام شرعی با عبارات غیرشرعی در تعاملات روزمره

(۶۵۸۴) سوال: ملاحظه کردم که اغلب مردم لفظ مشروع تیحت (سلام و دورد) اسلام را با الفاظ (صباح الخیر)، (مساء الخیر) جایگزین کرده‌اند، نظر شما در مورد این پدیده چیست؟ آیا این از سلام مشروع بی‌نیاز می‌سازد؟

جواب:

شایسته نیست که جامعه‌ی اسلامی بر این پدیده باشد چون جایگزین کردن خوش‌آمد‌گویی مجرد، به سلام اسلامی است؛ لذا قول مسلمان که می‌گوید: السلام علیکم و رحمة الله و برکاته، دعایی از طرف سلام کننده می‌باشد که دعا به سلامتی از آفت‌های دنیا و آخرت است و متضمن تحیت نیز می‌باشد پس شایسته نیست که چیزی جایگزین این دعا گردد که متضمن سلام نباشد لذا انسان هرگاه بخواهد سلام مشروع نماید، بگوید: السلام علیکم سپس اگر خواست بگوید: صبح بخیر یا عصر بخیر یا چگونه صبح نمودی است؟ یا  چگونه عصر نمودی؟ یا مانند آن.

 بدتر از آن، این است که وقتی کسی به او سلام کند و به او گفته شود: السلام علیکم، این‌گونه به او جواب دهد و بگوید: أهلا و سهلا یا مرحبا یا حیاک الله و مانند آن، بدون این‌که جواب واجب سلام را بدهد و بگوید: وعلیکم السلام زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَإِذَا حُیِّیتُم بِتَحِیَّةفَحَیُّوا۟ بِأَحۡسَنَ مِنۡهَاۤ أَوۡ رُدُّوهَاۤ} [سوره النساء: ۸۶]: (و چون شما را تحیت (و سلام) گویند، پس پاسخی بهتر و یا همانند آن بدهید) اگر کسی به تو سلام نمود و مانند این دعا به او جواب ندادی پس پاسخی بهتر از آن و مانند آن به او ندادی؛ لذا برای کسی که به او سلام مشروع یعنی السلام علیکم، کرده می‌شود واجب است که بگوید: علیکم السلام.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ألاحظ أنَّ أغلب أفراد المجتمع اليوم استبدلوا بتحية الإسلام المشروعة على بعضهم قولهم: صباح الخير»، «مساء الخير»، فما رأيكم في هذه الظاهرة؟، وهل تُغني عن السلام المشروع؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: هذه الظاهرة لا ينبغي أن يكون عليها المجتمع الإسلامي، لأنه استبدال مجرد الترحيب بالتحية الإسلامية فقول المسلم: السلام عليكم ورحمة الله. هذا دعاء للمسلم عليه بالسلامة من الآفات الدنيوية والدينية، مع ما يتضمنه من التحية، فلا ينبغي أن يبدل بالسلام شيئا لا يتضمن هذا الدعاء، وإذا كان الإنسان يريد أن يسلم السلام المشروع، فإنه يقول: السلام عليكم. ثم إن شاء قال: صباح الخير، أو مساء الخير، أو كيف أصبحت؟ أو كيف أمسيت؟ أو ما أشبه ذلك. وأشد من ذلك من إذا سُلَّم عليه ، وقيل : السلام عليكم، رَدَّ بقوله: أهلا وسهلا. أو بقوله : مرحبا. أو بقوله: حياك الله. وما أشبهه، دون أن يَرُدَّ الردَّ الواجب، وهو أن يقول: وعليكم السلام، لأن الله -سبحانه وتعالى- يقول ﴿ وَإِذَا حُیِّیتُم بِتَحِیَّةࣲ فَحَیُّوا۟ بِأَحۡسَنَ مِنۡهَاۤ أَوۡ رُدُّوهَاۤ ﴾ [النساء: ٨٦]، فمن دعا لك بالسلام، ولم تردَّ عليه مثل هذا الدعاء، فإنك ما حييته بأحسن، ولا رددت عليه تحيته، فيجب على مَن سُلَّم عليه السلام المشروع «السلام عليكم» أن يقول: عليكم السلام.

مطالب مرتبط:

(۶۵۹۳) حکم پاسخ به سلام با اشاره‌ی سر در فاصله‌ی نزدیک

مانند این جواب دادن به او واجب نیست زیرا در صورتی واجب می‌شود که سلام مشروع کرده باشد و آن نیز لفظ: السلام علیکم می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۶۶۰۷) بررسی صحت و ضعف احادیث درباره‌ی آداب خوردن پیامبر صلّى‌الله‌عليه‌وآله‌وسلّم

لیسیدن انگشتان بعد از غذا در سنت آمده است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بدان امر نموده‌اند و برخی از مردم برای من ذکر کرده‌اند که پزشکان گفته‌اند در سرانگشتان ترشحات مخفی‌ای وجود دارد که فهمیده نمی‌شود و به هضم غذا کمک می‌کند...

ادامه مطلب …

(۶۵۹۴) اگر مردی به شخصی سلام نماید درحالی که کسی دیگر آن سلام را بشنود، آیا برای او جواب دادن به آن واجب است؟

اگر شخصی به کسی (معین) سلام نماید، لازم نیست که کسی دیگر جواب آن را بدهد چون که او، مقصود این سلام نبوده است ...

ادامه مطلب …

(۶۶۲۳) مسئولیت رعایت حقوق راه هنگام همراهی با دوستان

نظر ما در مورد آنچه ذکر کردند که حقوقی که در این‌باره آمده است درباره‌ی کسی می‌باشد که در راه می‌نشیند و نه برای کسی از آن عبور می‌کند، این است که صحیح می‌باشد چون حدیث در مورد کسی آمده که در راه می‌نشیند ...

ادامه مطلب …

(۶۶۱۸) آداب خمیازه کشیدن پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم

چیزی از قول ایشان وارد گشته است این می‌باشد هنگامی که مرد یا زنی خمیازه بکشد، اگر توانست جلوی باز شدن دهانش را بگیرد و اگر نتوانست دست راست یا چپش را بر دهانش بگذارد....

ادامه مطلب …

(۶۵۷۵) اظهار سلام و اختلاف در تعقیب آن

سلام تحیت (درود و سلام) مسلمانان است و صیغه‌ی آن اینگونه می‌باشد: اگر به یک نفر سلام می‌کند، می‌گوید: السلام علیک و اگر به جماعتی سلام می‌کند، می‌گوید: السلام علیکم ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه