جمعه 1 شوال 1447
۲۹ اسفند ۱۴۰۴
20 مارس 2026

(۶۵۸۳) وقتی قرآن می‌خوانم و کسی سلام می‌کند، پاسخ بدهم یا ادامه دهم؟

(۶۵۸۳) سوال: شیخ بزرگوار، هنگامی‌که در مسجد و در حال قرائت قرآن هستم، بعضی از نمازگزاران که وارد می‌شوند، سلام می‌کنند، آیا جواب سلام آن‌ها را بدهم یا به قرائتم ادامه دهم؟ لطفا توضیح دهید.

جواب:

علما می‌گویند: سلام کردن به کسی در حال قرائت قرآن یا مشغول قرائت کتابی است، شایسته نمی‌باشد چون که (سلام کردن) او را مشغول می‌سازد و بسیاری از مردم که قرآن قرائت می‌کنند مخصوصا آن‌هایی که از حفظ می‌خوانند، اگر کسی به آن‌ها سلام کند، گیج می‌گردند و فراموش می‌کنند که کجا توقف نمودند چون‌که امر ناگهانی برایشان پیش آمده و چه بسا همان آیات را چندین بار بخوانند اگر که تعداد سلام کننده‌ها به آن‌ها زیاد شود لذا سلام کردن بر کسی که مشغول است، شایسته نیست مگر آنکه مشغولیتش تمام گردد و بتوانی به آن سلام کنی؛ این برای کسانی است که احساسات حساس ندارند که اگر به آن‌ها سلام نکردی، گمان کنند آن‌ها را تحقیر نمودی یا هجرشان کرده‌ای که در این صورت به خاطر اجتناب از این مفسده، سلام کن.

اما به نسبت نمازگزار؛ اگر به شخصی که در حال نماز است سلام نمودی، اشکالی ندارد ولی او با کلام جواب تو را نمی‌دهد و بگوید: علیک السلام؛ چون اگر با کلام و قصد و علم به این‌که کلام نماز را باطل می‌کند، جوابت را بدهد، نمازش باطل می‌شود ولی با اشاره جواب می‌دهد و دستش را برای اینکه حس کنی متوجه سلام تو شده است بالا می‌برد و سلام تو را جواب داده ولی دستش را همانگونه که بسیاری از مردم بالا می‌برند، بالا نمی‌برد تا که به شانه‌هایش برسد بلکه فقط کمی دستش را بالا می‌برد تا سلام کننده حس کند که متوجه شده و جواب او را داده است سپس اگر این سلام کننده بعد از سلام نماز هنوز آنجا بود با کلام به او جواب می‌دهد و اگر خواستی با او صحبت می‌کنی اما اگر رفته بود پس همان اشاره‌ی اولی کفایت می‌کند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل فضيلة الشيخ عندما أكون في المسجد، وأنا أقرأ القرآن، ويدخل البعض من المصلين، ويُلقون السلام، فهل أرد عليهم السلام أم أستمر في القراءة؟ أرجو الإفادة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: يقول العلماء: إن السلام على قارئ القرآن أو على غيره ممن هو مشتغل بقراءة كتاب أو نحو ذلك- لا ينبغي، لأن هذا يَشْغَلُه، وكثير من الناس الذين يقرءون القرآن – ولا سيما الذين يقرءون عن ظهر قلب- إذا سلَّم عليهم أحد ارتبكوا ، ثم نَسُوا أين وقفوا عليه، لأن الأمر يأتيهم بغتةً، فربما يكررون الآيات عدة مرات إذا كثر المسلمون عليهم، لهذا لا ينبغي أن تسلّم على من كان مشغولا، إلا إذا انتهى شغله فبإمكانك أن تسلّم، هذا ما لم يكن هذا المشغول من ذوي الإحساس والشعور المرهف الذي يظن أنك لم تسلم احتقارا له، أو هجرا له، فحينئذ سلّم درءا لهذه المفسدة.

أما المصلّي فقد ورد السلام عليه، إذا دخلت على شخص يصلي، وسلمت عليه، فلا بأس، ولكن لا يرُدُّ عليك باللفظ فيقول: عليك السلام. لأنه إذا رد عليك باللفظ قاصدا عالما أن الكلام يبطل الصلاة، فإن صلاته تبطل، ولكنه يرد بالإشارة، يرفع يده مشيرا إلى أنه أحس بك، ورد عليك السلام، ولكن لا يرفعها كما يرفعها كثير من الناس، حتى تكون حَذْوَ أذنيه، إنما يرفعها رفعا يسيرا يعرف به المسلّم أنه أحسّ به ورد عليه السلام، ثم إن بقي هذا المسلّم حتى سلّمت من الصلاة فَرُدَّ عليه السلام لفظا، وتحدث إليه إذا شئت، أما إذا انصرف فتكفي الإشارة الأولى.

مطالب مرتبط:

(۶۶۲۰) برخی مردم بعد از خمیازه می‌گویند: أعوذ بالله من الشیطان الرجیم، آیا این وارد گشته است؟

(در نصوص) وارد نشده است هنگامی که انسان خمیازه بکشد، بگوید: أعوذ بالله من الشیطان الرجیم بلکه چیزی که وارد شده این است که انسان خمیازه‌اش را در حد توان مخفی کند و اگر نتواند دستش را جلوی دهانش بگیرد...

ادامه مطلب …

(۶۶۲۲) حکم سفر طولانی بدون همراه چیست؟

سفرهایی که در آن مسیر رهگذرهایی زیادی قرار دارند، در حقیقت تنهایی به حساب نمی‌آید زیرا مردم در آن مسیر بسیار عبور می‌کنند...

ادامه مطلب …

(۶۶۲۵) آداب زیارت بیمار که در اسلام آمده است، چیست؟

زیارت بیماران از بافضلیت‌ترین عباداتی می‌باشد که شخص در قبال برادر مسلمانش انجام می‌دهد و برای همین بعضی اهل علم گفته‌اند عیادت بیمار فرض کفایت است....

ادامه مطلب …

(۶۵۹۷) حکم تکرار مصافحه و سلام میان همکاران در مدرسه

هنگامی که انسانی وارد مجلس قومی گشت، به صورت عموم به آن‌ها سلام می‌نماید و با آن‌ها مصافحه نمی‌کند چون من تا این لحظه در سنت نیافتم که هنگامی که مردی وارد مجلس شود از اول مجلس شروع کند تا آخر کسی در مجلس حضور دارد، مصافحه کند...

ادامه مطلب …

(۶۶۱۷) بررسی صحت حدیث نفث در دست‌ها و قرائت معوذات پیش از خواب

این حدیث که سوال کننده ذکر کردند که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وقتی به رخت‌خواب می‌رفته است این کار را انجام می‌داده، صحیح است....

ادامه مطلب …

(۶۶۲۷) آیا جایز است شخصی به زیارت کسی برود که او را هجر نموده و صله‌ی رحم با او را قطع نموده است؟

بله او را زیارت نماید و نصحیتش کند و او را به صله‌ی رحم تشویق کند و از قطع آن برحذر دارد شاید الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ او را بدستش هدایت نمود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه