سه‌شنبه 11 ربیع‌الثانی 1448
۳۱ شهریور ۱۴۰۵
22 سپتامبر 2026

(۶۵۲۲) می‌خواهم که برای مردم حقوق أقارب (نزدیکان) شیری را واضح کنید و آیا حقوق آن‌ها مانند أقارب (نزدیکان) نسبی است؟

(۶۵۲۲) سوال: از شما شیخ بزرگوار می‌خواهم که برای مردم حقوق أقارب (نزدیکان) شیری را واضح کنید و آیا حقوق آن‌ها مانند أقارب (نزدیکان) نسبی است؟

جواب:

تعبیر سوال کننده به أقارب شیری اشتباه است چون رضاعت، قرابت نیست و قرابت فقط در نسب می‌باشد یعنی سبب اتصال در آن، ولادت است مانند: پدران، مادران، پسران، دختران، برادران، خواهران، عمه‌ها، عموها، خاله‌ها و دایی‌ها اما این که رضاعت نوعی صله می‌باشد شکی نیست ولی قرابت محسوب نمی‌گردد و حقوقی که در قرابت قرار دارد را ندارند و برای همین نفقه، دیه، صله و دیگر چیز‌ها در آن واجب نیست و فقط با آن، نکاح حرام می‌شود زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «يَحْرُمُ مِنَ الرَّضَاع مَا يَحْرُمُ مِنَ النسب»[۱]: (آنچه را كه خويشاوندیِ نسبی حرام می‌كند، رضاعت نيز حرام می‌گرداند) یا فرمودند: «إنَّ الرضاعةَ تُحَرِّمُ ما يحرمُ من الولادةِ»[۲]: (حقیقتا آنچه را كه خويشاوندیِ نسبی حرام می‌كند، رضاعت نيز حرام می‌گرداند).

ولی برای انسان شایسته است که صله‌ی مادر شیری خود که به او شیر داده است و خاله‌ی شیری و دختر خواهر و پسر خواهر شیری و مانند آن را به جا آورد چون آن‌ها نیز حقی دارند ولی حق نسب را ندارند.


[۱] صحیح بخاری: كتاب الشهادات، باب الشهادة على الأنساب، والرضاع المستفيض، والموت القديم، شماره (۲۵۰۲)، ومسلم كتاب الرضاع، باب تحريم ابنة الأخ من الرضاعة، شماره (١٤٤٧).

[۲]صحیح بخاری: كتاب الشهادات باب الشهادة على الأنساب، والرضاع المستفيض، والموت القديم، شماره (٢٥٠٣)، وصحیح مسلم: كتاب الرضاع، باب يحرم من الرضاعة ما يحرم من الولادة، شماره(١٤٤٧).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: أرجو من فضيلة الشيخ، أن يوضح للناس حقوق الأقارب من الرضاعة، وهل لهم نفس حقوق الأقارب من النسب؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: تعبير هذه السائلة بقولها «الأقارب من الرضاعة خطأ، لأن الرضاعة ليست قرابة القرابة إنما هي في النسب، أي ما كان سبب الاتصال فيه الولادة: كالآباء والأمهات والأبناء والبنات والإخوة والأخوات والأعمام والعمات والأخوال والخالات، وأما الرضاع، فهو نوع صلة لا شك، لكن لا يُعَدُّ قرابة، وليس فيه من الحقوق ما في القرابات، ولهذا لا تجب فيه النفقة، ولا تحمل الدّيّة، ولا الصلة، ولا غير ذلك، لكن فيه تحريم النكاح فقط، لقول النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «يَحْرُمُ مِنَ الرَّضَاعِ مَا يَحْرُمُ مِنَ النَّسَبِ». أو قال: «إِنَّ الرَّضَاعَةَ تُحَرِّمُ مَا يَحْرُمُ مِنَ الوِلَادَةِ».

لكن ينبغي للإنسان أن يصل الأم التي أرضعته، وخالته من الرضاعة، وبنت أخته، وابن أخته من الرضاعة، وما أشبه ذلك، لأن لهم شيئا من الحق، لكنه ليس حق النسب.

مطالب مرتبط:

(۶۵۲۴) خانواده‌ی همسرم، بین من و همسرم کدورت ایجاد می‌کنند؛ لذا حکم هجر و ترک زیارت کردنشان چیست؟

اگر که برای تو یا همسرت در زیارت کردنشان فساد و زیانی وجود دارد، می‌توانی که آن‌ها را هجر کنی و زیارتشان نکنی و می‌توانی که همسر خود را از زیارت آن‌ها منع کنی  ...

ادامه مطلب …

(۶۵۱۲) حکم ترک صله‌ رحم به سبب دوری مسافت و مشغله‌ کاری

الحمدلله الان در عصر حاضر وسایل ارتباطی زیادی و جود دارد و اگر بخواهد می‌تواند هر روز به آن‌ها زنگ بزند لذا مهم این است که حد صله‌ی رحم در شرع تعیین نگشده است بلکه مرجع آن به عرف است....

ادامه مطلب …

(۶۵۱۷) حکم شرعی و راهکارهای حفظ صله رحم در مواجهه با قطع رابطه خویشاوندان

صله‌ی رحم خود را ادامه دهد و از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به خاطر اذیتی که از جانب آن‌ها به او می‌رسد امید اجر داشته باشد...

ادامه مطلب …

(۶۵۲۵) چگونه هم به خویشاوندان مهر بورزیم و هم از باورهای نادرستشان دور بمانیم؟

تعارضی وجود ندارد چون لازمه‌ی صله‌ی رحم موادت نیست...

ادامه مطلب …

(۶۵۱۵) حکم محدودیت دیدار با خویشاوندان و مسئولیت شرعی صله‌رحم

الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر بندگانش صله‌ی ارحام یعنی ارتباط خویشاوندی را واجب گردانیده است و وعده داده، هر آن‌که صله‌ی رحم را به جا آورد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به او خیر و برکت برساند...

ادامه مطلب …

(۶۵۳۴) آیا زیارت دایی‌ای که صله‌ی رحم را قطع کرده و نسبت به پدر و مادرش نیکوکار نبوده جایز است؟

اگر از پدر و مادر خود نافرمانی (و بد رفتاری) کرده است و نماز و آنچه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر او فرض گردانیده و را ترک کرده، پس او کافر است ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه