شنبه 25 صفر 1448
۱۷ مرداد ۱۴۰۵
8 آگوست 2026

(۶۳۶۷) آیا در برخی از احادیث مربوط به اذکار خواب، فوایدی صریح ذکر شده است؟

(۶۳۶۷) سوال: شیخ گرامی، آیا در برخی از احادیث مربوط به اذکار خواب، فوایدی صریح ذکر شده است؟

جواب:

از فواید این است که این ذکر، ذکر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است و اگر انسان هنگام خواب به یاد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باشد، خوابش بهتر و آرام‌تر خواهد بود و کمتر خواب‌های ناخوشایند و ترسناک می‌بیند که شیطان بر او عرضه می‌کند.

و نیز رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خبر داده است که «مَنْ قَرَأَ آیة الكرسي فِي لَيْلَةٍ لَمْ يَزَلْ عَلَيْهِ مِنَ اللَّهِ حَافِظٌ، وَلَا يَقْرَبُهُ شَيْطَانٌ حَتَّى يُصْبِحَ»[۱]: (هر کس آیة الکرسی را در شبی بخواند، پیوسته از جانب الله محافظی بر او خواهد بود و شیطان تا صبح به او نزدیک نمی‌شود) و از فواید دیگر این است که تسبیح، تحمید و تکبیر باعث نشاط و قوت انسان و کنترل بر کارهایش می‌شود؛ به همین دلیل وقتی علی بن ابی‌طالب رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ و فاطمه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خادمی را درخواست کردند، رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «أَلَا أَدُلُّكُمَا عَلَى خَيْرٍ مِمَّا سَأَلْتُمَاهُ؛ إِذَا أَخَذْتُمَا مَضَاجِعَكُمَا فَكَبِّرَا اللَّهَ أَرْبَعًا وَثَلَاثِينَ، وَاحْمَدَا ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ، وَسَبِّحَا ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ؛ فَإِنَّ ذَلِكَ خَيْرٌ لَكُمَا مِمَّا سَأَلْتُمَاهُ»[۲]: (آیا شما را به چیزی بهتر از آنچه خواستید راهنمایی نکنم؟ هرگاه به رختخواب رفتید سی و سه بار تسبیح بگویید و سی و سه بار حمد بگویید و سی و چهار بار تکبیر بگویید چرا که این برای شما بهتر است از آنچه درخواست کردید).


[۱] صحیح بخاری: كتاب الوكالة، باب إذا وكل رجلا، فترك الوكيل شيئا فأجازه الموكل فهو جائز، وإن أقرضه إلى أجل مسمى جاز، شماره (۲۳۱۱).

[۲] صحیح بخاری: كتاب فرض الخمس باب الدليل على أن الخمس لنوائب رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم والمساكين، شماره (٢٩٤٥) ، وصحیح مسلم: كتاب الذكر والدعاء والتوبة، باب التسبيح أول النهار وعند النوم، شماره (۲۷۲۷).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: يا فضيلة الشيخ هل هناك فوائد مصرح بها في بعض الأحاديث لأذكار النوم؟

فأجاب رحمه الله تعالى: من الفوائد أن هذا ذكر الله -عز وجل- وأن الإنسان إذا نام على ذِكْر الله كان ذلك أطيب لنومه وأهدأ، وأبعد أن يرى في منامه ما يكره، مما يَعْرِضُه الشيطان عليه.

ومنها أن النبي صلى الله عليه وسلم أَخْبَرَ بِأَنَّ مَنْ قَرَأَ آيَةَ الْكُرْسِيِّ فِي لَيْلَةٍ لَمْ يَزَلْ عَلَيْهِ مِنَ اللَّهِ حَافِظٌ، وَلَا يَقْرَبُهُ شَيْطَانٌ حَتَّى يُصْبِحَ.

ومنها أن التسبيح والتحميد والتكبير سبب لنشاط الإنسان وقوته، والسيطرة على عمله، ولهذا لما سأل علي بن أبي طالب رضي الله عنه وفاطمة النبي صلى الله عليه وسلم خادما فقال: «أَلَا أَدْلُكُما عَلَى خَيْرٍ مِمَّا سَأَلْتُمَاهُ، إِذَا أَخَذْتُهُما مَضَاجِعَكُمَا فَكَبَّرًا اللَّهَ أَرْبَعًا وَثَلاثِينَ، وَاحْمَدَا ثَلَاثًا وَثَلاثِينَ، وَسَبِّحَا ثَلاَثًا وَثَلَاثِينَ، فَإِنَّ ذَلِكَ خَيْرٌ لَكُمَا ما سَأَلْتُمَاهُ».

مطالب مرتبط:

(۶۳۷۵) اذکار صبحگاه و شامگاه دقیقاً چه زمانی گفته می‌شوند؟

امر در این موضوع واسع است، اذکار صبحگاه از هنگام طلوع فجر آغاز می‌شود تا وقتی که خورشید بالا بیاید و به‌اصطلاح وقت چاشت (ضحی) فرا برسد و اذکار شامگاه از زمانی آغاز می‌شود که آفتاب زرد می‌شود تا نیمه شب یا نزدیک آن...

ادامه مطلب …

(۶۳۸۴) آیا جایز است اذکار صبحگاه و شامگاه را در حالی‌که انسان با وضو نیست بخوانیم؟

بله، اشکالی ندارد که انسان در حال حدث اصغر یا اکبر، ذکر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را بر زبان جاری کند...

ادامه مطلب …

(۶۳۶۱) چه چیزی باعث روی‌گردانی مردم از پناه‌بردن به ذکر شده است؟

این کار دلایل متعددی دارد، از جمله:...

ادامه مطلب …

(۶۳۸۷) حکم استفاده از تسبیح در اسلام چیست؟

بهتر است که انسان با انگشتان خود تسبیح بگوید...

ادامه مطلب …

(۶۳۶۴) آیا ذکر گفتن مانند تکبیر و تهلیل و تحمید و صلوات بر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بدون وضو صحیح است؟

جایز است که انسان بدون طهارت، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را ذکر کند...

ادامه مطلب …

(۶۳۷۴) آیا اذکار صبحگاه وقت مشخصی دارند؟

جایگاه آن از هنگام طلوع فجر است تا وقتی که خورشید طلوع کند و هنگام چاشت (ضحی) شود؛ و وقتی زمان چاشت فرارسید، وقت صبح پایان یافته است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه