شنبه 22 ذیقعده 1447
۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵
9 می 2026

(۶۳۶۷) آیا در برخی از احادیث مربوط به اذکار خواب، فوایدی صریح ذکر شده است؟

(۶۳۶۷) سوال: شیخ گرامی، آیا در برخی از احادیث مربوط به اذکار خواب، فوایدی صریح ذکر شده است؟

جواب:

از فواید این است که این ذکر، ذکر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است و اگر انسان هنگام خواب به یاد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باشد، خوابش بهتر و آرام‌تر خواهد بود و کمتر خواب‌های ناخوشایند و ترسناک می‌بیند که شیطان بر او عرضه می‌کند.

و نیز رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خبر داده است که «مَنْ قَرَأَ آیة الكرسي فِي لَيْلَةٍ لَمْ يَزَلْ عَلَيْهِ مِنَ اللَّهِ حَافِظٌ، وَلَا يَقْرَبُهُ شَيْطَانٌ حَتَّى يُصْبِحَ»[۱]: (هر کس آیة الکرسی را در شبی بخواند، پیوسته از جانب الله محافظی بر او خواهد بود و شیطان تا صبح به او نزدیک نمی‌شود) و از فواید دیگر این است که تسبیح، تحمید و تکبیر باعث نشاط و قوت انسان و کنترل بر کارهایش می‌شود؛ به همین دلیل وقتی علی بن ابی‌طالب رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ و فاطمه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خادمی را درخواست کردند، رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «أَلَا أَدُلُّكُمَا عَلَى خَيْرٍ مِمَّا سَأَلْتُمَاهُ؛ إِذَا أَخَذْتُمَا مَضَاجِعَكُمَا فَكَبِّرَا اللَّهَ أَرْبَعًا وَثَلَاثِينَ، وَاحْمَدَا ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ، وَسَبِّحَا ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ؛ فَإِنَّ ذَلِكَ خَيْرٌ لَكُمَا مِمَّا سَأَلْتُمَاهُ»[۲]: (آیا شما را به چیزی بهتر از آنچه خواستید راهنمایی نکنم؟ هرگاه به رختخواب رفتید سی و سه بار تسبیح بگویید و سی و سه بار حمد بگویید و سی و چهار بار تکبیر بگویید چرا که این برای شما بهتر است از آنچه درخواست کردید).


[۱] صحیح بخاری: كتاب الوكالة، باب إذا وكل رجلا، فترك الوكيل شيئا فأجازه الموكل فهو جائز، وإن أقرضه إلى أجل مسمى جاز، شماره (۲۳۱۱).

[۲] صحیح بخاری: كتاب فرض الخمس باب الدليل على أن الخمس لنوائب رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم والمساكين، شماره (٢٩٤٥) ، وصحیح مسلم: كتاب الذكر والدعاء والتوبة، باب التسبيح أول النهار وعند النوم، شماره (۲۷۲۷).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: يا فضيلة الشيخ هل هناك فوائد مصرح بها في بعض الأحاديث لأذكار النوم؟

فأجاب رحمه الله تعالى: من الفوائد أن هذا ذكر الله -عز وجل- وأن الإنسان إذا نام على ذِكْر الله كان ذلك أطيب لنومه وأهدأ، وأبعد أن يرى في منامه ما يكره، مما يَعْرِضُه الشيطان عليه.

ومنها أن النبي صلى الله عليه وسلم أَخْبَرَ بِأَنَّ مَنْ قَرَأَ آيَةَ الْكُرْسِيِّ فِي لَيْلَةٍ لَمْ يَزَلْ عَلَيْهِ مِنَ اللَّهِ حَافِظٌ، وَلَا يَقْرَبُهُ شَيْطَانٌ حَتَّى يُصْبِحَ.

ومنها أن التسبيح والتحميد والتكبير سبب لنشاط الإنسان وقوته، والسيطرة على عمله، ولهذا لما سأل علي بن أبي طالب رضي الله عنه وفاطمة النبي صلى الله عليه وسلم خادما فقال: «أَلَا أَدْلُكُما عَلَى خَيْرٍ مِمَّا سَأَلْتُمَاهُ، إِذَا أَخَذْتُهُما مَضَاجِعَكُمَا فَكَبَّرًا اللَّهَ أَرْبَعًا وَثَلاثِينَ، وَاحْمَدَا ثَلَاثًا وَثَلاثِينَ، وَسَبِّحَا ثَلاَثًا وَثَلَاثِينَ، فَإِنَّ ذَلِكَ خَيْرٌ لَكُمَا ما سَأَلْتُمَاهُ».

مطالب مرتبط:

(۶۳۷۹) حکم ندا و خطاب مستقیم به پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم پس از وفات در گفتار و دعا

اشکالی ندارد که بگویی: «عليك السلام يا رسول الله»، زیرا ما در نمازمان می‌گوییم: «السلام عليك أيها النبي ورحمة الله وبركاته» و روشن است که «أيها النبي» در اصل «يا أيها النبي» بوده و «یا» حذف شده است همچنین جایز است که بگویی: «صلى الله عليك يا رسول الله» یا «أيها النبي» و عباراتی شبیه به این...

ادامه مطلب …

(۶۳۷۳) زمان مشخص اذکار صبحگاه و شامگاه که در سنت مطهر وارد شده، چه زمانی است؟

بهترین زمان برای اذکار صبحگاه، بین نماز فجر و طلوع خورشید است، و بهترین زمان اذکار شامگاه، بین نماز عصر تا غروب خورشید است...

ادامه مطلب …

(۶۳۶۰) ذکر چیست و چگونه باید انجام شود؟

ذکر، یعنی یاد کردن الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ، و این یادکرد می‌تواند با زبان، یا با دل، یا با اعضای بدن باشد....

ادامه مطلب …

(۶۳۸۰) اگر نام رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را بشنوم ولی بر ایشان صلوات نفرستم، آیا گناهکار می‌شوم؟

بدون شک کسی که نام رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نزدش برده شود ولی صلوات نفرستد، خیری بزرگ را از دست داده و خود را در معرض این عقوبت قرار داده است....

ادامه مطلب …

(۶۳۷۷) حکم اذکار روزانه برای افراد ناتوان از خواندن و نوشتن

اگر اکتفا به برخی اذکار، از نظر سنت کافی باشد همان‌گونه که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند ...

ادامه مطلب …

(۶۳۸۲) یا صحیح است که بعد از نام هر پیامبر یا رسولی که ذکر می‌شود، «صلّى الله عليه وسلّم» گفته شود؟

صلوات و سلام بر پیامبران علیهم‌الصلاة والسلام، هنگام ذکر آنان جایز است اما رسول ما محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به تأکید بر صلوات هنگام ذکر خاص شده است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه