یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۹ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

(۶۳۴۷) آیا مسح صورت با دست‌ها بعد از دعا، سنت است یا بدعت؟

(۶۳۴۷) سوال: آیا مسح صورت با دست‌ها بعد از دعا، سنت است یا بدعت؟

جواب:

اهل علم در این‌باره اختلاف کرده‌اند: برخی گفته‌اند که شایسته است وقتی انسان دعا را به پایان می‌رساند و دست‌هایش را بلند کرده، با آن‌ها صورتش را مسح کند و آن‌ها به حدیثی استدلال کرده‌اند که ضعیف است، ولی ابن حجر رحمه‌الله گفته است: این حدیث طرقی دارد که برخی برخی دیگر را تقویت می‌کنند، و مجموع آن‌ها نشان می‌دهد که حدیث حسن است.

و برخی دیگر از علما گفته‌اند: صورت را نباید با دست‌ها مسح کرد زیرا احادیث این باب ضعیف‌اند، و در نتیجه این عمل بدعت است، شیخ‌الاسلام ابن تیمیه رحمه‌الله نیز همین نظر را دارد.

به نظر من کسی که صورتش را مسح می‌کند مورد انکار قرار نمی‌گیرد، و کسی هم که مسح نمی‌کند، نیز به این کار امر نمی‌شود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يُسَنُّ مسح الوجه باليدين بعد الدعاء، أم أن هذا بدعة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: اختلف أهل العلم في هذا: فمنهم من قال: إنه ينبغي إذا فرغ من الدعاء، وهو رافع يديه أن يمسح بهما وجهه، واستدلوا بحديث ضعيف، لكن قال ابن حجر رحمه الله له طرف يُقَوِّي بعضُها بعضا، ومجموعها يقضي بأنه حديث حسن.

ومن العلماء من قال: إنه لا يمسح وجهه بيديه، والأحاديث في هذا ضعيفة، فيكون مسحه بيديه بدعة وإلى هذا ذهب شيخ الإسلام ابن تيمية رحمه الله.

وأرى أنه لا يُنكر على من مسح، ولا يؤمر بمسح مَنْ لم يمسح.

مطالب مرتبط:

(۶۲۹۶) درباره‌ی فضیلت دعا برایمان بگویید؟

دعا یعنی درخواست از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَى، و این خود عبادت است...

ادامه مطلب …

(۶۳۴۰) حکم دعا کردن انسان علیه خودش به مرگ چیست؟

برای هیچ‌کس جایز نیست که برای خودش دعا کند تا بمیرد...

ادامه مطلب …

(۶۳۵۸) آیا از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم دعای خاصی هنگام افطار و هنگام سحری وارد شده است؟

اما در مورد سحری، دعای خاصی در این‌باره نمی‌شناسم، ولی دعاهای عمومی برای خوردن و نوشیدن در تمام حالات وجود دارد، مانند گفتن «بسم الله» هنگام خوردن یا نوشیدن، و مانند «الحمدلله» گفتن پس از پایان غذا؛...

ادامه مطلب …

(۶۳۲۴) حکم خواندن دعا پس از پایان هر جزء قرآن

از روش رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نبود که هرگاه از خواندن قرآن فارغ می‌شد دعا کند...

ادامه مطلب …

(۶۳۵۷) من حدود پنجاه هزار ریال بدهی دارم، چه دعایی برای پرداخت بدهی گفته می‌شود؟

انسان به پروردگارش پناه ببرد و از او بخواهد که قرضش را ادا کند و او را از فقر بی‌نیاز سازد.....

ادامه مطلب …

(۶۳۱۹) حکم نصب ادعیه بر وسایل نقلیه و درب منازل

این کار به‌گمانم اشکالی ندارد؛ زیرا تذکری برای مردم است و بسیاری از مردم این دعاها را حفظ نیستند، پس وقتی این دعاها در برابر چشمانشان نوشته شده باشد، خواندن و تکرار آن برایشان آسان می‌شود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه