جمعه 24 صفر 1448
۱۶ مرداد ۱۴۰۵
7 آگوست 2026

(۶۳۴۷) آیا مسح صورت با دست‌ها بعد از دعا، سنت است یا بدعت؟

(۶۳۴۷) سوال: آیا مسح صورت با دست‌ها بعد از دعا، سنت است یا بدعت؟

جواب:

اهل علم در این‌باره اختلاف کرده‌اند: برخی گفته‌اند که شایسته است وقتی انسان دعا را به پایان می‌رساند و دست‌هایش را بلند کرده، با آن‌ها صورتش را مسح کند و آن‌ها به حدیثی استدلال کرده‌اند که ضعیف است، ولی ابن حجر رحمه‌الله گفته است: این حدیث طرقی دارد که برخی برخی دیگر را تقویت می‌کنند، و مجموع آن‌ها نشان می‌دهد که حدیث حسن است.

و برخی دیگر از علما گفته‌اند: صورت را نباید با دست‌ها مسح کرد زیرا احادیث این باب ضعیف‌اند، و در نتیجه این عمل بدعت است، شیخ‌الاسلام ابن تیمیه رحمه‌الله نیز همین نظر را دارد.

به نظر من کسی که صورتش را مسح می‌کند مورد انکار قرار نمی‌گیرد، و کسی هم که مسح نمی‌کند، نیز به این کار امر نمی‌شود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يُسَنُّ مسح الوجه باليدين بعد الدعاء، أم أن هذا بدعة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: اختلف أهل العلم في هذا: فمنهم من قال: إنه ينبغي إذا فرغ من الدعاء، وهو رافع يديه أن يمسح بهما وجهه، واستدلوا بحديث ضعيف، لكن قال ابن حجر رحمه الله له طرف يُقَوِّي بعضُها بعضا، ومجموعها يقضي بأنه حديث حسن.

ومن العلماء من قال: إنه لا يمسح وجهه بيديه، والأحاديث في هذا ضعيفة، فيكون مسحه بيديه بدعة وإلى هذا ذهب شيخ الإسلام ابن تيمية رحمه الله.

وأرى أنه لا يُنكر على من مسح، ولا يؤمر بمسح مَنْ لم يمسح.

مطالب مرتبط:

(۶۳۱۴) درباره‌ی آداب دعا، زمان‌های استجابت و موانع دعا برایمان بگویید؟

از مهم‌ترین آداب دعا  و مهم‌ترین آن‌ها، این است که انسان در دعایش برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ اخلاص داشته باشد، و بداند که الله بر هر چیزی تواناست، و همه‌چیز به دست اوست...

ادامه مطلب …

(۶۳۲۳) حکم سجده کردن هنگام دعا در غیر از نماز چیست؟

نمی‌دانم که سجده کردن هنگام دعا در غیر از نماز، مشروع باشد و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چنین چیزی نقل نشده است و از هیئت‌ دعای مستحب این نیست...

ادامه مطلب …

(۶۳۳۸) ما دعاهای مأثور برای عمره را حفظ نیستیم؛ پس با چه چیزی دعا کنیم؟

هر انسانی نیازهایی دارد که آن‌ها را از پروردگارش می‌طلبد، و نیازها متفاوت‌اند ولی همه مردم دو چیز را می‌خواهند: این‌که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن‌ها را از عذاب آتش نگاه دارد و وارد بهشت‌شان کند، از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای خودمان و شما این را می‌خواهیم.....

ادامه مطلب …

(۶۳۳۶) آیا دعا کردن برای شخص فاسق جایز است؟

دعا کردن برای شخص فاسق به این‌که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ او را هدایت کند و حالش را اصلاح نماید، امری مشروع و مطلوب است...

ادامه مطلب …

(۶۳۵۱) معنای این جمله در دعا که می‌گوییم «لا نُحصي ثناءً عليك» چیست؟

معنای آن این است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به‌سبب کمال صفاتش که پایانی ندارد، قابل احصاء و شمارش در ثنا و ستایش نیست، زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ دارای صفات کمال است که کامل‌ترین صفات‌اند،...

ادامه مطلب …

(۶۳۳۱) آیا امید به اجابت دعا و محبت خدا پس از گریه و تضرع، نشانه‌ی ایمان است؟

این گمان جایز بلکه مطلوب است که انسان به پروردگارش حسن ظن داشته باشد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه