جمعه 24 صفر 1448
۱۶ مرداد ۱۴۰۵
7 آگوست 2026

(۶۳۲۴) حکم خواندن دعا پس از پایان هر جزء قرآن

(۶۳۲۴) سوال: ما هر روز قرآن می‌خوانیم و الحمد لله هر روز یک جزء می‌خوانیم، حکم دعایی که پس از پایان هر جزء می‌خوانیم چیست؟ آیا این دعا از نظر شرعی جایز است یا نه؟

جواب:

الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {لَّقَدۡ كَانَ لَكُمۡ فِی رَسُولِ ٱللَّهِ أُسۡوَةٌ حَسَنَةلِّمَن كَانَ یَرۡجُوا۟ ٱللَّهَ وَٱلۡیَوۡمَ ٱلۡـَٔاخِرَ وَذَكَرَ ٱللَّهَ كَثِیرا} [سوره اﻷحزاب: ۲۱]: (بی‌تردید، در [رفتار و گفتار] رسول الله، سرمشق نیکویی برایتان است؛ برای هر کس که به الله و روز آخرت امید دارد و الله را بسیار یاد می‌کند) و از روش رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نبود که هرگاه از خواندن قرآن فارغ می‌شد دعا کند، بلکه از ایشان صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که عبدالله بن مسعود رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ در حضورشان از سوره نساء قرائت کرد، و هنگامی که به این آیه رسید: {فَكَیۡفَ إِذَا جِئۡنَا مِن كُلِّ أُمَّةِۭ بِشَهِیدوَجِئۡنَا بِكَ عَلَىٰ هَـٰۤؤُلَاۤءِ شَهِیدا} [سوره النساء: ۴۱]: (و [حال و روزِ ناباوران] چگونه باشد آنگاه که از هر امتی شاهدی را [که پیامبر همان امت باشد] به میان ‌آوریم و تو را [نیز ای پیامبر، درباره‌ی ابلاغ پیام الهی] بر اینان گواه ‌آوریم‌؟)، رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «حَسْبُكَ الْآنَ»[۱]: (الان بس است) پس به سوی او نگاه کردم و دیدم که چشمانش اشک می‌ریزد، رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم پس از این دعا نکرد و عبدالله بن مسعود نیز دعا نکرد اما اگر انسان دعایی کوتاه و آسان بکند، مثل اینکه بگوید: الحمد لله، اللهم تقبل مني، و این را نه به نیت سنت و نه به عنوان ذکری ثابت که همیشه بعد از قرائت گفته شود، بر زبان آورد، امیدوارم اشکالی نداشته باشد.


[۱] صحيح بخاری: كتاب فضائل القرآن باب البكاء عند قراءة القرآن، شماره (٤٧٦٨)، و صحیح مسلم: كتاب صلاة المسافرين وقصرها، باب فضل القرآن، شماره (۸۰۰).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل نحن نقرأ القرآن والحمد لله في كل يوم نقرأ جزءا، فما حكم الدعاء الذي نفعله بعد الانتهاء من الجزء؟ هل هذا جائز في الشرع أم لا؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: يقول الله -عز وجل- ﴿ لَّقَدۡ كَانَ لَكُمۡ فِی رَسُولِ ٱللَّهِ أُسۡوَةٌ حَسَنَةࣱ لِّمَن كَانَ یَرۡجُوا۟ ٱللَّهَ وَٱلۡیَوۡمَ ٱلۡـَٔاخِرَ وَذَكَرَ ٱللَّهَ كَثِیرࣰا ﴾ [الأحزاب: ٢١]. وليس من هدي النبي – صلى الله وعليه وسلم- أنه كان إذا فرغ من القراءة دعا، بل قد ثبت عنه صلى الله عليه وعلى آله وسلم- أنه قرأ عنده عبد الله بن مسعود  رضي الله عنه من سورة النساء، فلما بلغ قوله – تعالى – ﴿ فَكَیۡفَ إِذَا جِئۡنَا مِن كُلِّ أُمَّةِۭ بِشَهِیدࣲ وَجِئۡنَا بِكَ عَلَىٰ هَـٰۤؤُلَاۤءِ شَهِیدࣰا ﴾ [النساء: ٤١]. قال النبي صلى الله عليه وسلم: «حَسْبُكَ الآنَ». فَالْتَفَتُ إِلَيْهِ، فَإِذَا عَيْنَاهُ تَذْرِفَانِ. ولم يَدْعُ رسول الله صلى الله عليه وسلم بعد هذا، ولا دعا عبد الله بن مسعود أيضًا، لكن لو قال الإنسان دعاء يسيرًا سهلا، مثل أن يقول الحمد لله، اللهم تقبل مني، لا على أنه سنة، ولا على أنه قول راتب كلما قرأ، فأرجو ألا يكون به بأس.

مطالب مرتبط:

(۶۳۳۸) ما دعاهای مأثور برای عمره را حفظ نیستیم؛ پس با چه چیزی دعا کنیم؟

هر انسانی نیازهایی دارد که آن‌ها را از پروردگارش می‌طلبد، و نیازها متفاوت‌اند ولی همه مردم دو چیز را می‌خواهند: این‌که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن‌ها را از عذاب آتش نگاه دارد و وارد بهشت‌شان کند، از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای خودمان و شما این را می‌خواهیم.....

ادامه مطلب …

(۶۳۳۳) اسم اعظم الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ چیست؟

اسم اعظم الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ، «الْحَيُّ الْقَيُّوم» است،...

ادامه مطلب …

(۶۳۵۳) حدود مشروع در دعا علیه دیگران

اگر انسان ترسی داشته باشد که بر اساس حقیقت و واقعیت باشد، می‌تواند این‌گونه بگوید: «اللهم إن كان هذا قد أراد بي كيدا، فاجعل كيده في نحره» ....

ادامه مطلب …

(۶۳۴۰) حکم دعا کردن انسان علیه خودش به مرگ چیست؟

برای هیچ‌کس جایز نیست که برای خودش دعا کند تا بمیرد...

ادامه مطلب …

(۶۳۰۴) چه حکمتی در این است که دعای مسافر مستجاب می‌شود؟

حکمت آن هم این است که قلب مسافر در سفر غالباً فارغ است و اشتغالات زندگی شهری و روستایی را ندارد و نیز مسافر در اغلب موارد مانند کسی دعا می‌کند که به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پناه آورده و مضطر است ...

ادامه مطلب …

(۶۳۳۲) حکم دعا با لفظ: «اللهم إني أسألك باسمك الطيب الطاهر المقدس المكنون المخزون»

این بدعت است و نباید با آن دعا شود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه