دوشنبه 15 جمادی‌الاول 1448
۴ آبان ۱۴۰۵
26 اکتبر 2026

(۶۲۸۳) شخصی بدهکار بوده و پس از مدت طولانی فراموش کرده که آیا بدهی‌اش را پرداخته یا نه؟

(۶۲۸۳) سوال: بارك الله فیکم، شخصی بدهکار بوده و پس از مدت طولانی فراموش کرده که آیا بدهی‌اش را پرداخته یا نه، حال باید چکار کند؟

جواب:

اگر کسی بدهی دارد و در پرداخت آن شک دارد، اصل این است که بدهی‌اش باقی است، مگر اینکه یقین پیدا کند آن را پرداخته است و رسیدن به یقین در این مسأله آسان است؛ به این صورت که با طلبکاران تماس بگیرد و از آن‌ها بپرسد که آیا بدهی را پرداخته یا نه؛ و بر اساس پاسخشان عمل کند، اما اگر یقین دارد که بدهی‌ای به فردی داشته، اما هم آن شخص را فراموش کرده و هم اینکه آیا بدهی‌اش را داده یا نه، در این صورت آن مبلغ را صدقه دهد یا در ساخت مسجد یا دیگر راه‌های خیر صرف کند و اگر بعداً آن طلبکار پیدا شد (و گفت: «تو به من بدهکار بودی»)، به او بگوید: «من آن مال را در فلان راه خیر خرج کردم چون از یافتن تو ناامید شدم؛ اگر خواستی همان را قبول کن و اجرش برای تو باشد، و اگر نخواستی، من دوباره همان مبلغ را به تو می‌پردازم و اجرش برای من خواهد بود».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: بارك الله فيكم هناك شخص كان عليه دين، وبعد مدة ليست بالقصيرة نسي هذا الشخص : هل سدد هذا الدين لمستحقيه أم لا، فماذا يفعل هذا الشخص؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إذا كان على الإنسان دين، وشك في تسديده فالأصل بقاؤه حتى يتيقن أنه قد سدده، ولكن الوصول إلى اليقين في هذه المسألة سهل، وذلك بأن يتصل بأصحاب الدين الذين لهم الحق، ويسألهم: هل قضاهم أم لا؟ وحينئذ يعمل بما يجيبونه به ولكن ربما يتيقن أن عليه دينا لشخص، ولكن نسي هذا الشخص، ونسي أن يكون قضاه، ففي هذه الحالة يُخرج هذا الدين صدقة للفقراء، أو مساهمة في بناء مسجد، أو في غير ذلك من وجوه الخير، ثم إن قُدِّر أن صاحب الدين أتى إليه يخبره فيقول له: إن الدين الذي لك علي قد صرفته في كذا وكذا، لأني أَيسْتُ من العثور عليك، فإن شئت فهو ماض، والأجر لك، وإن لم تشأ فأنا أعطيك هذا الدين، ويكون الأجرلي.

مطالب مرتبط:

(۶۲۹۰) حکم شرعی خطای مالی غیرعمد در معاملات و مسئولیت جبران آن

اگر فروشنده بداند که مشتری بیش از آنچه حقش بوده به او داده، واجب است که آن را به مشتری بازگرداند و اگر مشتری فوت کرده باشد، باید آن مال را به وارثانش بدهد...

ادامه مطلب …

(۶۲۶۱) بارها توبه کردم و باز لغزیدم؛ آیا الله هنوز توبه مرا می‌پذیرد؟

اگر این شخص از آن گناه توبه‌ی نصوح کند، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه‌اش را می‌پذیرد و اگر بعدها نفسش او را وسوسه کند و دوباره آن گناه را مرتکب شود، سپس توبه‌ای نصوح و مخلصانه داشته باشد، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نیز باز توبه‌اش را می‌پذیرد...

ادامه مطلب …

(۶۲۵۹) چگونه نیکی، بدی را محو می‌کند؟

وقتی انسان بعد از ارتکاب گناه، کار نیکی انجام دهد، آن نیکی، گناه را از بین می‌برد و کاملاً محو می‌کند؛ به‌ویژه اگر آن نیکی، توبه از همان گناه باشد...

ادامه مطلب …

(۶۲۷۴) چگونه می‌توان از حقوق مردم خلاص شد؟

حقوق مردم یا مالی‌اند یا بدنی، لذا اگر به بدن شخص مربوط باشد، راه رهایی از آن این است که انسان مانع صاحب حق برای گرفتن حق خود نشود، پس اگر قصاص به‌خاطر جراحت یا عضوی از اعضای بدن بر او واجب شد، راه رهایی این است که به صاحب حق اجازه‌ی قصاص داده شود.....

ادامه مطلب …

(۶۲۶۳) کفاره‌ی آزردن مادر و راه جبران نافرمانی والدین

خشمگین کردن مادرت و گفتن آن سخنان بد به او حرام است و جایز نیست...

ادامه مطلب …

(۶۲۸۶) حكم بازگرداندن اموال مسروقه پس از توبه

اگر شخصی از دزدی توبه کند، از جمله کامل کردن توبه‌اش این است که اموال دزدیده شده را به صاحبانش بازگرداند اگر آن‌ها زنده هستند، یا به وارثانشان اگر فوت کرده‌اند و توبه او کامل نمی‌شود مگر با این بازگرداندن اموال...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه