شنبه 19 شعبان 1447
۱۷ بهمن ۱۴۰۴
7 فوریه 2026

(۶۲۸۲) حکم استفاده از اموال حاصل از کسب حرام پس از توبه در عبادات و امور خیریه

(۶۲۸۲) سوال: اگر کسی از طریق تجارت در چیزهای حرام مال زیادی جمع کرده باشد و سپس توبه کند، آیا جایز است که از آن مال حج کند یا صدقه بدهد یا با آن ازدواج کند یا مسجدی برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بنا کند؟

جواب:

هر کس مالی را از راه حرام به‌دست آورد، این مال برایش حلال نیست و واجب است که از آن خلاص شود و اگر آن مال به‌ صورت ظلم محض از مردم گرفته شده و در برابرش چیزی نداده، واجب است به صاحبانش بازگرداند و در غیر این صورت، باید آن را برای رهایی از آن صدقه دهد یا مسجدی با آن بنا کند یا در راه‌های خیر مصرف نماید؛ اما نه با نیت تقرب به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ، چون به آن نفعی نمی‌رساند زیرا هر کس با کسب حرام به الله تقرب جوید، الله از او نمی‌پذیرد زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پاک است و فقط پاک را می‌پذیرد و نیز این صدقه موجب بری‌ء شدن ذمه‌ی او نمی‌شود چون قصدش از این صدقه، خلاص شدن از آن مال نبوده، بنابراین کسی که مال حرامی جمع کرده و توبه نموده، باید آن را در راهی که موجب رضای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است خرج کند تا از آن رهایی یابد، نه اینکه به نیت تقرب خرج کند، و این‌گونه ذمه‌اش پاک می‌شود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: بارك الله فيكم، إذا جمع شخص أموالا كثيرة من تجارة في أشياء محرمة، ثم تاب إلى الله، فهل يجوز له أن يحج من ذلك المال، أو يتصدق منه، أو يتزوج منه، أو يبني منه مسجدًا الله؟

فأجاب رحمه الله تعالى: كل من اكتسب كسبا على وجه محرم، فإن هذا الكسب لا يحل له، ويجب عليه التخلص منه، وذلك بأن يرده إلى أصحابه إن كان ظلما محضًا، لم يأخذ عنه عوضًا، وإلا فإنه يتصدق به تخلصًا منه، أو يبني به مسجدا، أو ما أشبه ذلك من طرق الخير، ولكن ليس بنية التقرب إلى الله، لأن ذلك لا يُفيده، فإن من تقرب إلى الله بكسب محرم لم يقبله الله منه، لأن الله -تعالى- طيب لا يقبل إلا طيبا، ولا تبرأ ذمته منه أيضًا، لأنه لم يُرد الخلاص بهذه الصدقة منه، ولكن على من اكتسب مالا محرمًا، وتاب إلى الله أَن يَبْذُله فيهما يرضي الله – سبحانه وتعالى- تخلصًا منه لا تقربا به، وبهذا تبرأ ذمته.

مطالب مرتبط:

(۶۲۶۲) حکم تکرار گناه پس از توبه و ادای کفاره

اگر انسان مرتکب گناهی شود و سپس توبه‌ای نصوح کند که دارای پنج شرط باشد، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه‌اش را می‌پذیرد. این پنج شرط عبارت‌اند از:...

ادامه مطلب …

(۶۲۴۹) شخصی قصد ارتکاب معصیتی را کرده و همزمان نیت کرده که پس از انجام معصیت، توبه کند؛ آیا چنین توبه‌ای پذیرفته می‌شود؟

اگر شخص با این نیت معصیت را انجام دهد، این نیت هیچ سودی به حالش ندارد و از عقوبت معصیت چیزی کم نمی‌کند اما اگر معصیت را انجام دهد و سپس توبه‌ای نصوح کند، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه‌اش را می‌پذیرد....

ادامه مطلب …

(۶۲۷۱) نظر شما درباره‌ی کسی که پس از توبه از غیبت، برای تمام کسانی که از آنان غیبت کرده صدقه می‌دهد، چیست؟

اگر کسی از غیبت توبه‌ای نصوح کرده باشد، از کمال توبه‌اش این است که از کسی که از او غیبت کرده طلب حلالیت کند؛ اگر بداند که آن شخص فهمیده که از او غیبت شده است اما اگر آن شخص خبر نداشته، کافی است برایش استغفار کند و در همان مجلسی که از او غیبت شده، از خوبی‌های او بگوید؛ زیرا حسنات، سیئات را از بین می‌برند....

ادامه مطلب …

(۶۲۵۶) اگر کسی که نماز نمی‌خوانده، سپس توبه کند، آیا لازم است شهادتین را بر زبان آورد و غسل کند؟

اگر کسی که نماز نمی‌خوانده به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کند و به نماز بازگردد، با همان نماز خواندن مسلمان خواهد شد...

ادامه مطلب …

(۶۲۷۲) اگر کسی از فردی غیبت کرده، و نتواند از او طلب حلالیت کند، آیا استغفار و دعا برای او کافی است؟

دیدگاه صحیح این است که اگر کسی از دیگری غیبت کرده و آن شخص متوجه این موضوع شده باشد، باید شخصاً از او طلب حلالیت کند اما اگر آن فرد اصلاً از غیبت اطلاعی نداشته، کافی است برایش استغفار کند و در همان مجالسی که از او غیبت کرده، از او به نیکی یاد کند...

ادامه مطلب …

(۶۲۴۸) حکم توبه و قضای نماز و روزه پس از ترک چندساله

بر او واجب نیست نماز و روزه‌هایی که در گذشته ترک کرده، قضا کند بلکه باید به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کند و بر انجام طاعات زیاد بکوشد، مانند نماز، ذکر، صدقه، روزه، حج و عمره؛ زیرا نیکی‌ها بدی‌ها را از بین می‌برند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه