چهارشنبه 6 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
25 مارس 2026

(۶۲۷۵) حکم تصرف در مال شخصِ ناآگاه

(۶۲۷۵) سوال: یکی از برادران سعودی به‌سبب اشتباهی در حساب‌کردن، مبلغی معادل پانصد ریال نزد من گذاشته و فراموش کرده، و من نیز نمی‌دانم اکنون کجاست، و او نیز از این اشتباه آگاه نیست، می‌خواهم از این مبلغ رهایی رهایی یابم، آیا برایم جایز است این مبلغ را به ریال سعودی یا به پول رایج سودان به فقرا و نیازمندان از اقوام یا همسایگانم صدقه بدهم؟ یا راه دیگری وجود دارد؟

جواب:

واجب است ابتدا آن شخص را جست‌وجو کنی و اگر از یافتنش ناامید شدی، آنگاه می‌توانی آن پانصد ریال را به فقرا، چه در اینجا و چه در سودان، صدقه بدهی؛ چه با ریال سعودی و چه با پول سودانی، مهم این است که ابتدا باید در پی او باشی، و اگر ناامید شدی، سپس صدقه بده.

همین حکم را در مورد هر مالی که صاحبش ناشناخته است و نزد تو مانده باشد و از یافتن او ناامید شوی، می‌گوییم: می‌توانی از جانب او صدقه بدهی، و اگر روزی از روزها پیدا شد، به او اختیار بده و بگو: «مال تو را صدقه دادم، چون دسترسی به تو نداشتم، اکنون اختیار با توست: اگر خواستی، آنچه کردم را می‌پذیری و ثوابش برای توست، و اگر خواستی، مالت را به تو می‌دهم و اجر آن برای من می‌ماند».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: نسي عندي أحد الإخوة من السعوديين مبلغا من المال، قدره خمسمائة ريال نتيجة خطا حِسابي، ولا أعرف مكانه، وهو لا يعرف هذا الخطأ، وأريد أن أتخلص من هذا المبلغ إبراء لذمتي، فهل يجوز لي أن أتصدق بهذا المبلغ بالريال السعودي، أم بالعملة السودانية على بعض الفقراء والمحتاجين من أقاربي وجيراني، أم أن هناك طريقة أخرى؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الواجب عليك أن تبحث عن هذا الرجل فإذا يئست منه، فلك أن تتصدق بالخمسمائة الريال على الفقراء هنا، أو في السودان، وسواء تصدقت بها بالنقد السعودي، أو تصدقت بها بالجنيه السوداني، المهم أنه يجب عليك أولا أن تبحث عنه، فإذا يئست فتصدق به.

وهكذا نقول في كل مال مجهول صاحبه إذا بقي عندك، ويئست منه، فلك أن تتصدق به عنه، ثم إن قَدِمَ يومًا من الدهر فخيره، وقل له: إن المال الذي لك تصدقتُ به بناءً على أني لا أتمكن من الاتصال بك، والآن أنت بالخيار، إن شئتَ أجزت ما فعلته ويكون الأجر لك، وإن شئت أعطيتك مالك، ويكون الأجر لي.

مطالب مرتبط:

(۶۲۵۳) حکم ثواب اعمال نیک فرد تارک‌الصلاة پس از توبه

اگر توبه کند، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ گناهان پیشین او را می‌آمرزد و اعمال صالحی که پیش از ارتداد انجام داده بود، به او بازمی‌گردد...

ادامه مطلب …

(۶۲۸۳) شخصی بدهکار بوده و پس از مدت طولانی فراموش کرده که آیا بدهی‌اش را پرداخته یا نه؟

اگر کسی بدهی دارد و در پرداخت آن شک دارد، اصل این است که بدهی‌اش باقی است، مگر اینکه یقین پیدا کند آن را پرداخته است....

ادامه مطلب …

(۶۲۴۳) چگونه گذشته را با اعمال صالح جبران کنیم؟

هنگامی که انسان با توبه‌ای خالصانه به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بازگردد، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه‌اش را می‌پذیرد و از گناهانش، هرچند بزرگ باشند، در می‌گذرد...

ادامه مطلب …

(۶۲۸۵) حکم شرعی دزدی در گذشته و دشواری بازگرداندن مال به صاحب آن

بر شما واجب است که پیراهن را به صاحبش برگردانید و اگر پیراهن تلف شده باشد، باید معادل آن را برگردانید و اگر مشابه آن موجود نباشد، و مثلاً آن پیراهن دیگر پیدا نشود و مردم از آن دست کشیده باشند، باید معادل قیمت آن را برگردانید...

ادامه مطلب …

(۶۲۹۱) حکم شرعی برداشت غیرعمد وسایل بیمارستان توسط بیمار

واجب است آن وسایل را به بیمارستان بازگرداند، چه در همان شهر مانده باشد و چه به شهر دیگری رفته باشد؛ زیرا این‌ها حق مردم است، و حق مردم باید به خودشان بازگردانده شود یا از آن‌ها اجازه گرفته شود....

ادامه مطلب …

(۶۲۵۰) نماز می‌خوانم، اما سیگار رهایم نمی‌کند؛ چگونه بر خود پیروز شوم؟

حمد و ستایش برای کسی که او را هدایت کرد تا اینکه نماز می‌خواند؛ در حقیقت او پس از ارتداد، به اسلام بازگشته است و باید بابت این نعمت، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را شکر کند اما درباره‌ی کشیدن سیگار، راهکارهایی برای کمک به ترک آن وجود دارد، از جمله:...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه